Тоқаев: Теңгенің тарихи тамыры Жошы ұлысының «данг» ұғымымен байланысты

Қасым-Жомарт Тоқаев халықаралық симпозиумда сөйлеген сөзінде Жошы ұлысының экономикалық жүйесі Еуразия кеңістігіндегі ең озық құрылымдардың бірі болғанын атап өтті. Мемлекет басшысының айтуынша, бұл кезеңді зерттеу Қазақстанның экономикалық және қаржылық тарихын тереңірек түсінуге мүмкіндік береді.

Президент адамзат өркениетінің дамуына Ботай қонысы ерекше ықпал еткенін айтты. Осыдан шамамен бес мың жыл бұрын дәл осы жерде адам алғаш рет жылқыны қолға үйреткен. Бұл оқиға көлік, сауда және әскери іс салаларына түбегейлі өзгеріс әкеліп, Ұлы дала өркениетінің жаңа даму кезеңін бастады.

Қасым-Жомарт Тоқаевтың айтуынша, көшпелі және отырықшы өмір салтының үйлесуі Жошы ұлысының экономикалық қуатын арттырды. Мемлекет тұрақты ақша айналымын, тиімді салық жүйесін және халықаралық сауданы дамыту арқылы өз дәуіріндегі ірі экономикалық орталықтардың біріне айналды.

Президент Қазақстанның ұлттық валютасы – Қазақстан теңгесі атауы ұлыстың «данг» сөзінен бастау алатынын айтты. Оның пікірінше, бұл тарихи сабақтастық қазіргі қаржы жүйесінің терең тамырын көрсетеді. Сонымен қатар орыс тіліндегі «деньги» сөзінің түбірі де осы ұғыммен байланысты болуы мүмкін.

Мемлекет басшысы археологтар Жошы ұлысы дәуіріне тиесілі ондаған жаңа тиын сарайын анықтағанын жеткізді. Ғалымдардың бағалауынша, өрлеу кезеңінде шамамен 28 миллион күміс тиын соғылған. Бүгінде мемлекеттік және жеке коллекцияларда сол кезеңге жататын бір миллионға жуық тиын сақтаулы.

Президенттің айтуынша, Жошы ұлысы Ұлы Жібек жолының солтүстік тармағын толық бақылауда ұстап, даланы қауіпсіз халықаралық тасымал дәлізіне айналдырды. Бұл бағыт арқылы Қытайдан жібек, Үндістаннан дәмдеуіштер, Ресей жерінен тері өнімдері, сондай-ақ Еуропа мен Таяу Шығыс елдерінен түрлі қолөнер бұйымдары жеткізіліп отырған.

Қасым-Жомарт Тоқаевтың пікірінше, осы тарихи деректер Қазақстан аумағында қалыптасқан экономикалық дәстүрлердің терең әрі өркениеттік негізге ие екенін көрсетеді.