Жаңа буын және дәстүрлі күтулер: Қазақстан жастары гендерлік рөлдерді қалай қабылдайды

Соңғы онжылдықтарда Қазақстанда әйелдердің білім алу және еңбекке араласу мүмкіндіктері айтарлықтай кеңейді. Бүгінде қыз-келіншектер жоғары білімді ер азаматтармен тең дәрежеде алып, кәсіби мансап құрып, елдің қоғамдық және экономикалық өміріне белсенді қатысып келеді. Әйелдердің жоғары білім алуы қалыпты құбылысқа айналды, ал олардың еңбек нарығындағы үлесі мемлекет дамуының маңызды факторына айналып отыр.

Бұл — тең мүмкіндіктерді қамтамасыз етудің бастапқы кезеңі едәуір жүзеге асқанын көрсетеді. Дегенмен қазіргі қоғам алдында жаңа міндеттер тұр. Ендігі мәселе тек формалды теңдік емес, құндылықтар мен әлеуметтік рөлдерді үйлестіру, отбасындағы жауапкершілікті әділ бөлу, гендерлік күтулерді қайта қарау болып отыр.

Бүгінде қоғамда отбасы ішіндегі міндеттерді бөлу, кәсіби және жеке өмір арасындағы тепе-теңдік, ер мен әйелге қатысты қалыптасқан әлеуметтік күтулер кеңінен талқылануда. Бұрын негізгі мәселе білім мен жұмысқа қолжетімділік болса, қазір сол мүмкіндіктердің іс жүзінде қалай жүзеге асатыны маңызды бола түсті.

Қазақстандық стратегиялық зерттеулер институты (КИСИ) жүргізген социологиялық сауалнамада респонденттерге: «Егер жұмыс орындары жеткіліксіз болса, ер адамдардың жұмысқа орналасу құқығы әйелдерге қарағанда басым болуы тиіс» деген пікірге баға беру ұсынылған.

Нәтижелер жастар арасында көзқарас айырмашылығы бар екенін көрсетті. 18–29 жас аралығындағы жас ер азаматтар бұл пікірді жас әйелдерге қарағанда жиірек қолдайды. Екі топ арасындағы айырмашылық шамамен 24 пайыздық тармақты құрайды.