Адам папилломавирусы неге қауіпті және оған қарсы вакцина не үшін қажет?
Адам папилломавирусы-дененің әртүрлі бөліктерінің терісі мен шырышты қабығына әсер ететін вирустар тобы. HPV-нің 200-ден астам түрі бар, олардың 14 түрінде онкологияның (қатерлі ісік) даму қаупі жоғары.
Вирус қауіпті, өйткені ол тез тарала алады, нәтижесінде папилломалар пайда болады (сүйел өсінділері) және жасушалардың қатерлі ісігінің деградациясының қоздырғышына айналады және жатыр мойны обыры сияқты қатерлі ісіктің дамуы.
Ғылыми мәліметтерге сәйкес, 10 әйел мен ер адамның 8-і 25 жасқа дейін HPV жұқтырған.
Адам папилломавирусы неге қауіпті және оған қарсы вакцина не үшін қажет?
HPV қол алысу, сүйісу, терінің зақымдануы арқылы берілуі мүмкін.
Вирус ылғалды ортада тез таралады, сондықтан қоғамдық орындарға – сауналарға, ванналарға, спортзалдарға, дәретханаларға, бассейндерге барған кезде мұқият болу керек.
Жыныстық жолмен берілетін вирустардың онкогендік түрлері жыныс мүшелерінде орналасқан сүйелдерді тудырады.
Вирус туу каналы арқылы өту кезінде анадан балаға беріледі. Сүйелдер көбінесе нәрестелерде өмірдің алғашқы жылдарында аузында немесе терісінде пайда болады.
Көбінесе қырыну немесе эпиляция кезінде HPV бір аймақтан екінші аймаққа ауысады.
Адам папилломавирусы неге қауіпті және оған қарсы вакцина не үшін қажет?
Бүгінгі таңда HPV арнайы ем жоқ, алдын алудың жалғыз әдісі – вакцинация. Жатыр мойны обырының (РШМ) дамуы әйелдің HPV инфекциясына байланысты екендігі ғылыми дәлелденген.
2024 жылдың күзінен бастап Қазақстанда АПВ-ға қарсы вакцинация 11 жастағы қыздарға жүргізіледі.
HPV вакцинасы тегін негізде мектептердің егу кабинеттерінде немесе тіркелген жері бойынша емханаларда қол жетімді. Вакцинация ата-аналарының/қамқоршыларының ақпараттандырылған келісімімен жүргізіледі.
Вакцинация қарсы көрсетілімдер болмаған кезде дәрігердің қарауынан кейін 6 ай аралықпен екі рет жүргізіледі.
Адам папилломавирусы неге қауіпті және оған қарсы вакцина не үшін қажет?
Неліктен ВАКЦИНАЦИЯ 11 жастағы қыздарға жасалады?
Вакцина адам HPV жұқтырғанға дейін енгізілсе, ең тиімді болып табылады. HPV 25 жасқа толмаған адамдар арасында жиі кездеседі. Сонымен қатар, осы жастағы вакцинация ең күшті иммундық реакцияны қамтамасыз етеді.
Онымен "күресудің" жалғыз әдісі-45 жасқа дейінгі барлық жастағы адамдарға ұсынылатын вакцинация.
Вакцинацияның оңтайлы уақыты жыныстық өмірдің басталуына дейінгі кезең болып саналады.
Адам папилломавирусы неге қауіпті және оған қарсы вакцина не үшін қажет?
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы 9-13 жас аралығында HPV вакцинасын алуды ұсынады. Қазақстан Республикасында Нидерландыда өндірілетін HPV — Гардасилге қарсы вакцина тіркелген және пайдаланылатын болады.
Көпжылдық зерттеулер HPV 16 және 18 онкогенді штамм инфекцияларының алдын алуда вакцинаның клиникалық тиімділігін дәлелдейді.
Гардасилдің артықшылығы-ол жыныс мүшелерінің сүйелдерін тудыратын 6 және 11 түрлеріне қарсы әрекет етеді. Бүгінгі таңда 135-ке жуық ел өздерінің ұлттық иммундау бағдарламаларына (АҚШ, Канада, Австралия, Бразилия, Венесуэла, Ұлыбритания және т.б.) HPV вакцинасын енгізді. адам вирусына қарсы Вакцина (HPV) Өзбекстан, Қырғызстан, Түрікменстан.
ҚР Денсаулық сақтауды дамытудың 2026 жылға дейінгі тұжырымдамасына сәйкес "2023-2025 жылдарға арналған онкологиялық аурулармен күрес жөніндегі кешенді жоспар" шеңберінде адам папилломавирусына (HPV) қарсы вакцинациялауды енгізу көзделген.
Елімізде адам папилломавирусына қарсы вакцинациялауды енгізу бойынша дайындық жұмыстары басталды
Ағымдағы жылдың күзінде ҚР Денсаулық сақтау министрлігі 11 жастағы 175 мыңға жуық қызды АПВ-ға қарсы вакцинациялауды жоспарлап отыр.
HPV вакциналары иық дельтоидына стандартты 0,5 мл көлемде бұлшықет ішіне енгізіледі.
ҚР-да алты ай аралықпен екі дозадан тұратын қыздарға арналған HPV вакцинациясының кестесі ұсынылған.
Айта кету керек, кез келген вакцинация, соның ішінде HPV вакцинациясы ақпараттандырылған келісімін алғаннан кейін ғана жасалады.
Вакцинацияның қарсы компоненттеріне - аллергия, алдыңғы енгізулер кезіндегі аллергиялық реакциялар, жүктілік, өткір аурулар және созылмалы аурудың өршу кезеңі жатады.
Есіңізде болсын! Жатыр мойны обыры-жатыр мойны эпителийінде пайда болатын қатерлі ісік. Ол - қазақстандық әйелдерде жиі кездесетін онкологиялық аурулардың бірі болып саналады.
Сонымен қатар, бұл адам папилломавирусына (HPV) қарсы вакцинациялау арқылы алдын алуға болатын жалғыз қатерлі ісік. Көп жағдайда жатыр мойны обырының дамуына HPV себеп болады.
Қазақстанда әйелдер арасындағы онкопатология құрылымында жатыр мойны обыры (РШМ) сүт безі обырынан кейін екінші орында тұр.
Жыл сайын "жатыр мойны обыры" диагнозы 1800 әйелге қойылады, жыл сайын осы аурудан 600 қазақстандық қайтыс болады.
Құрметті ата-аналар! Балаңызды қауіпті инфекциялардан - адам папилломавирусынан қорғаңыз!