Дәрігер кеңесі

Жүрек-қан тамырлары жүйесі – адам өмірінің тірегі. Ол жүрек, қан тамырлары және қаннан тұрады, ағзамыздың әрбір тініне оттегі мен қоректік заттарды жеткізіп қана қоймай, қалдық заттарды шығарып, ішкі ортаны тұрақты ұстайды. Бұл жүйе дұрыс жұмыс істемесе, ағзада әртүрлі аурулар мен қиындықтар туындайды. Ғалымдардың мәліметі бойынша, жыл сайын әлемде шамамен 19 миллион адам осы жүйенің ауруларынан өмірден өтеді. Бұл барлық өлімдердің үштен бір бөлігін құрайды. Көбіне себептері – инфаркт, инсульт және жүрек жеткіліксіздігі сияқты ауыр асқынулар.

Жүрек төрт бөліктен тұрады: екі жүрекше және екі қарынша. Оның соғуы электрлік импульстар арқылы реттеледі: синус түйінінен шыққан сигнал жүрекшелер мен қарыншалардың жұмысын бастайды да, олардың үйлесімді соғуын қамтамасыз етеді. Бұл үнемі жүретін процесс – адамның тыныс алуы мен қозғалысы сияқты табиғи құбылыс. Егер жүректің осы «ритмі» бұзылса, қан ағымы баяулап, ағзаның барлық мүшелеріне оттегі жеткіліксіз болады. Мидың, бүйректің, бауырдың қалыпты қызметі бұзылып, денсаулыққа ауыр зардап тиюі мүмкін.

Ең жиі кездесетін аурулар – гипертония, атеросклероз, жүрек жеткіліксіздігі және аритмия. Гипертония – ұзақ уақыт бойы қан қысымының жоғары болуы, жүрекке қосымша жүктеме түсіреді. Бұл ауру көбіне «беймәлім дұшпан» деп аталады, себебі адам өзін сау сезінуі мүмкін, бірақ жүрек пен тамырларға зиян келтіріп, инфаркт немесе инсультке апарады. Атеросклероз – артерияларда май мен холестериннің жиналуы, қан ағымын тежеп, инфаркт пен инсультке әкелуі мүмкін. Жүрек жеткіліксіздігі – жүрек қажетті көлемде қан айдай алмайтын жағдай, көбіне инфаркттан кейін дамиды. Аритмия – жүрек соғу ырғылының бұзылысы, кейде симптомсыз өтеді, бірақ кейде өмірге қауіп төндіреді.

Жүрек аурулары тек қарттарға ғана тән емес. Қазіргі жастардың арасында да дұрыс тамақтанбау, қозғалыстың аздығы, темекі мен алкогольді пайдалану сияқты факторлар кеңінен таралған. Соңғы онжылдықта 30–40 жас аралығындағы адамдар арасында инфарктқа шалдығу 15%-ға артқан. Бұл тек жеке адамның емес, бүкіл қоғамның денсаулығына қауіп төндіреді. Жастардың өмір салтының өзгеруі – жылдам тамақ, көлікке тәуелділік, спортпен аз айналысу – жүрек пен қан тамырларына ауыр салмақ түсіреді.

Дегенмен, жүрек ауруларының алдын алуға болады. Дұрыс тамақтану – тұзды азайтып, көкөніс пен жеміс тұтынуды көбейту – жүрекке жүктемені жеңілдетеді. Аптасына кемінде 150 минут орташа қарқындылықтағы жаттығу қан айналымын жақсартып, жүрек бұлшықетінің жұмысын жеңілдетеді. Темекі мен алкогольді шектеу, сондай-ақ қан қысымы мен холестерин деңгейін бақылау – жүрек ауруларының алдын алудың тиімді жолы. Кәдімгі серуен, велосипед тебу немесе бассейнде жүзу де жүрек үшін пайдалы.