Қазақстанның жаңа конституциясы

Мемлекет басшысының жарлығымен Конституциялық комиссияның құрамы бекітілді. Комиссияға шамамен 130 адам кірді. Олардың қатарында Ұлттық құрылтай мүшелері, танымал конституциялық құқық мамандары, бизнес және корпоративтік сектор өкілдері, қоғамдық ұйымдар мен құқық қорғау саласының өкілдері, сарапшылар, медиа қызметкерлері, ғылыми және мәдени қауым өкілдері, Парламент депутаттары мен мемлекеттік қызметшілер бар.
Комиссия құрамына Парламентте өкілдігі бар барлық партиялардың (Amanat, Ақ жол, Ауыл, ЖСДП, ҚХП, Respublica) өкілдері де енді.
Бұл Конституциялық комиссияның қазақстандық қоғамның негізгі салаларын толық қамтығанын және елдегі ең білікті мамандарды бір алаңға жинағанын көрсетеді. Комиссия құрамында заңгерлер, экономистер, саясаттанушылар және басқа да салалық сарапшылар бар.
Комиссияны құрастырған кезде негізі кәсіби құзырет екені анық. Сонымен бірге оның құрамы ішкі тепе-теңдігімен ерекшеленеді.
Өңірлік өкілдік те қамтамасыз етілді: Комиссия құрамында елдің барлық аймағынан өкілдер, соның ішінде өңірлік мәслихаттардың төрағалары, қоғамдық кеңестер мүшелері және тәжірибелі мамандар бар.
Гендерлік тепе-теңдік те сақталған. Комиссияда ғылым, басқару және кәсіпкерлік салаларының беделді әйел мамандары бар.
Комиссия мүшелерінің барлығы, оның ішінде заң шығару үдерісіне тікелей қатысқандар, ауқымды кәсіби тәжірибеге ие.
Осы кәсіби құрам Комиссияға жүктелген, елдің болашағы үшін стратегиялық маңызы бар міндеттердің сапалы әрі уақытымен орындалғаны туралы айтуға толық негіз береді.
2. Конституциялық комиссияның ашықтығы мен жариялылығы
Конституцияға өзгеріс енгізу – мемлекет негізіне және қоғамдық келісімге тікелей қатысты мәселе. Сондықтан оны жабық форматта немесе «тар шеңберде» талқылауға болмайтыны белгілі.
Конституциялық комиссия қызметінің ашықтығын арттыру үшін бірқатар шара қабылданды.
Біріншіден, отырыстар ресми сайт пен Конституциялық соттың әлеуметтік желі парақшаларында тікелей эфирде көрсетілді.
Екіншіден, комиссия жұмысын жедел жариялау және ақпаратты жинақтау үшін «Конституциялық реформа 2026» деген арнайы Telegram-арна ашылды.
Сонымен қатар комиссия мүшелерінің көбі әлеуметтік желіде белсенді. Олар өз пікірін тікелей немесе БАҚ арқылы жүздеген мыңдаған азаматқа жеткізді.
Осылайша комиссия жұмысы ашық әрі жария форматта өтті, оның қызметі туралы ақпарат барлық қалаған азаматқа қолжетімді болды.
Маңыздысы, тікелей эфир – тек техникалық құрал ғана емес. Бұл қоғамға сенім мен биліктің ашық диалогқа дайын екенінің айғағы.
Мемлекет «Естуші мемлекет» қағидаты мен институционалдық жауапкершілікті жариялаған соң, Конституциялық комиссияның ашық жұмысы осы бағыттың заңды жалғасы болды.
Отырыстардың жария өтуі алыпқашпа әңгімелер мен негізсіз болжамдардың алдын алды, азаматтарға ұсынылып отырған нормалардың логикасын түсінуге жол ашты, ең бастысы – қабылданған шешімдердің заңдылығын арттырды.