Жоғары Сот Кеңесінің Төрағасы Дмитрий Малаховтың бастамасымен 2025 жылы судья лауазымына арналған біліктілік емтиханын жетілдіру бойынша бірқатар шаралар қабылданды

Жоғары Сот Кеңесінің Төрағасы Дмитрий Малаховтың бастамасымен 2025 жылы судья лауазымына арналған біліктілік емтиханын жетілдіру бойынша бірқатар шаралар қабылданды.

1. Құқықтық қоғамдастық өкілдерінің санын арттыру есебінен Біліктілік комиссиясының құрамын жаңарту;
2. Заңнаманы білуіне арналған компьютерлік тестілеу үшін жаңа сұрақтарды қалыптастыру.
3. Алғаш рет біліктілік емтиханынан өтуге арналған тапсырмалардың қолданыстағы заңнамаға сәйкестігіне беделді заңгер-ғалымдар тарапынан сараптамалық бағалау жүргізу;
4. Біліктілік емтиханын қабылдау жиілігін жылына 4 реттен 12 ретке дейін арттыру;
5. Психологиялық тестілеу өткізу жиілігін жылына 3 реттен 6 ретке дейін көбейту;
6. Біліктілік комиссиясының отырыстарын өткізу тәртібін қайта қарау және оларды өткізудің жаңа кестесін бекітіп, оған сәйкес отырыстар апта сайын өткізу;
7. Біліктілік емтиханының барлық кезеңдерді неғұрлым ашық, қолжетімді және айқын қылып өткізу.

Қабылданған барлық шаралар компьютерлік тестілеуді тапсыру сапасына әсер етті. Атап айтқанда, 2025 жылдың қорытындысы бойынша 1317 кандидаттың 296-сы тестілеуден сәтті өтіп, 22,5%-ды құрады. Ал бұрынғы көрсеткіші шамамен 50% болған.

Сонымен қатар, кандидаттар біліктілік емтиханының барлық кезеңдерінен бұрынғыдай бір жарым жыл емес, 3–4 ай ішінде өтуде.

Осылайша, 2025 жылы Комиссияның 41 отырысы өткізіліп, оған 329 кандидат қатысты. Олардың ішінде 249 кандидат біліктілік емтиханын сәтті тапсырды, ал өткен жылы бұл көрсеткіш 73 кандидат болған.

Аталған шараларды іске асыру келесідей өзгерістерге әкелді:

• резервті сапалы мамандармен едәуір толықтыру;
• емтихан сапасына нұқсан келтірмей, оның барлық кезеңдерін жедел өткізу;
• бос судья лауазымына конкурсқа алғаш рет қатысатын кандидаттар арасында бәсекелестікті арттыруға.

Судья лауазымына арналған біліктілік емтиханы рәсімін жетілдіру бойынша қабылданған шаралар оның жеделдігін, сапасын, ашықтығы мен қолжетімділігін арттырды, бұл алдағы уақытта кадрлық әлеуетті нығайтуға және сот жүйесінің тиімділігін арттыруға ықпал ететін болады.