Қазақстандықтарға соңғы 12 айда есептелген инвестициялық кіріс 2,1 трлн теңгеден асты

Бұл мәтінде де ешқандай HTML кесте кодтары жоқ, ол таза мәтін. Оқып шығуға және ақпаратты тез қабылдауға ыңғайлы болу үшін мәтінді нақты құрылымға келтіріп, маңызды тұстарын айқындап бердім:

Инвестициялық кіріс және кірістілік көрсеткіштері

Қазақстандықтардың инвестициялық кірісі Қазақстан Ұлттық Банкінің (ҚРҰБ), сондай-ақ инвестициялық портфельді жеке басқарушылардың (ИПБ) зейнетақы активтерін басқару есебінен қалыптастырылады.

Соңғы 12 айдағы (2025 жылдың мамыры мен 2026 жылдың сәуірі аралығында) көрсеткіштер:

• МЗЖ, МКЗЖ, ЕЗЖ есебінен: Есептелген инвестициялық кірістің мөлшері шамамен 2,00 трлн теңгені, ал кезеңдегі кірістілік 8,57% болды.

• Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары (ЖМЗЖ) есебінен: 2026 жылғы 1 мамырдағы жағдай бойынша есептелген инвестициялық кіріс 108,19 млрд теңгені, кірістілік 17,49% құрады.

Кірістің қалыптасу көздері мен құбылмалылық себептері

Инвестициялық кіріс бірнеше көзден қалыптасады: бағалы қағаздар бойынша сыйақы (депозиттер мен өзге де операциялардан түсетін кірістер), қаржы құралдарының нарықтық және валюталық қайта бағалануы, сыртқы басқаруға берілген активтердің нәтижелері және т.б.

Кірістің төмендеу себебі: Ағымдағы жылдың басынан бері ҚРҰБ басқаруындағы зейнетақы активтері бойынша инвестициялық кірістің төмендеуіне теңгенің АҚШ долларына қатысты нығаюы (валюталық активтердің теріс бағамдық қайта бағалануы) себеп болды. Атап айтқанда, АҚШ долларының бағамы 505,53 теңгеден 462,91 теңгеге дейін төмендеді.

Ұзақ мерзімді перспективадағы нәтижелер

Қаржы нарығының құбылмалылығына қарамастан, ұзақ мерзімді кезеңде оң инвестициялық кіріс қамтамасыз етіледі:

• 1998 жылдан бастап жинақталған инвестициялық кірістілік 2026 жылғы 1 мамырдағы жағдай бойынша 1 060,20% құрады (бұл кезеңдегі жалпы инфляция – 979,41%).

• 2014 жылғы 1 сәуірден бастап (активтер БЖЗҚ-ға біріктірілгеннен кейін) ҚРҰБ тапқан таза инвестициялық кіріс – 10,21 трлн теңге. Оның салымшылардың зейнетақы жинақтарының жалпы көлеміндегі үлесі – 39,7% (төлемдерді есепке алғанда).

Салымшылардың құқықтары мен жүйенің ашықтығы

• ИПБ-ға аудару: Салымшылар МЗЖ есебінен жинақтарының 50%-на дейін және ЕЗЖ есебінен жинақтарының 100%-ын жеке инвестициялық портфельді басқарушыға (ИПБ) сенімгерлік басқаруға бере алады. ИПБ-ның инвестициялық мүмкіндіктері кеңірек, бірақ тәуекелдері де жоғары.

• Ашықтық: Әрбір салымшы өзінің инвестициялық табысын enpf.kz сайтындағы жеке кабинетінде немесе мобильді қосымшада онлайн көре алады. Толық ақпарат ресми сайттың «Статистика және талдау / Зейнетақы активтерін инвестициялық басқару» бөлімінде жарияланады.

Анықтамалық ақпарат

БЖЗҚ 2013 жылғы 22 тамызда «ГНПФ» ЖЗҚ» АҚ негезінде құрылды. Қордың құрылтайшысы және акционері – Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің «Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитеті» ММ арқылы ҚР Үкіметі. Зейнетақы активтерін сенімгерлікпен басқаруды Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі жүзеге асырады.

Қор зейнетақы жарналарының барлық түрлерін (міндетті, жұмыс берушінің міндетті, міндетті кәсіптік, ерікті) тартуды, есепке алуды және зейнетақы төлемдерін жүзеге асыруды қамтамасыз етеді. Сондай-ақ "Ұлттық қор – балаларға" бағдарламасы шеңберінде нысаналы активтер мен нысаналы талаптарды есепке алуды, нысаналы жинақтау шоттарына (НЖШ) қаражатты есептеуді және төлемдерді жүргізуді жүзеге асырады.