
Қазақстанда старательдікпен тек жеке тұлғалар — Қазақстан Республикасының азаматтары ғана айналыса алады. Бір жеке тұлға тек бір ғана старательдік лицензиясына ие бола алады. Заңды тұлғаларға старательдік лицензия берілмейді. Сонымен қатар лицензияны (оның үлесін қоса алғанда) басқаға беру, сату немесе кепілге қоюға тыйым салынады.
Лицензия бойынша не істеуге болады?
Таңдалған жер қойнауы учаскесінде (шашылымды кен орындары, техногендік нысандар) старательдік жолмен өндіруге айрықша құқық беріледі.
Келесі құралдарды пайдалануға рұқсат етіледі:
Қол еңбегі
Шағын қуатты техника (0,5 м³ дейінгі экскаватор/бульдозер, 10 тоннаға дейін бір жүк көлігі, бұрғылау жабдығы)
Техника өтініш берушінің меншігінде болуы тиіс.
Сонымен қатар:
Аршу жұмыстарын жүргізуге
Құм мен топырақты жууға
Бұрғылау және 3 метр тереңдікке дейін жер жұмыстарын жүргізуге рұқсат етіледі
Шашылымды алтын өндіру лимиті — жылына 50 кг-нан аспауы тиіс.
Жұмыс барысында неге тыйым салынады?
Өзендер мен су айдындарының жағалауы мен түбін бұзуға
Су нысандарында механикаландырылған техниканы қолдануға (тек қол еңбегіне рұқсат беріледі)
Химиялық реагенттер мен жарылғыш заттарды пайдалануға
Күрделі құрылыс жұмыстарын жүргізуге
Лицензияда көрсетілмеген техниканы қолдануға
Топырақ пен тау жыныстарын учаске аумағынан шығаруға
Лицензияны немесе оның бір бөлігін басқа тұлғаларға беруге не сатуға.
Старательдік лицензиясын алу кезеңдері
1-кезең. Учаскені анықтау
ШҚО әкімдігінің 2018 жылғы 26 желтоқсандағы №392 «Старательдікке арналған аумақтарды анықтау туралы» қаулысымен танысыңыз. Таңдалған учаскенің бекітілген тізімге енгізілгеніне көз жеткізіңіз.
Егер учаске тізімде болмаса, 2-кезеңге өтіңіз.
2-кезең. Жаңа учаскені тізімге енгізу
Егер қажетті учаске тізімде болмаса, жеке тұлға (ҚР азаматы) оны тізімге енгізу туралы өтініш бере алады. Бұл үшін қоршаған ортаны қорғау органдарымен, геологиялық қызметпен және су инспекцияларымен келісу қажет.
Келісім алынғаннан кейін учаске рұқсат етілген аумақтар тізіміне енгізілуі мүмкін.
3-кезең. Лицензия алуға өтініш беру
Өтініш тек жеке тұлға тарапынан eLicense.kz порталы арқылы беріледі.
Қажетті құжаттар:
* №339 бұйрықтың 1 және 2-қосымшаларына сәйкес өтініш нысаны
* Өкіл арқылы тапсырылған жағдайда өкілеттікті растайтын құжат
* Қолданылатын жабдықтар тізімі мен жұмыс түрлері сипатталған электрондық құжат көшірмесі
* Жер пайдаланушының немесе жер қойнауын пайдаланушының келісімі (егер учаске жеке меншікте болса немесе басқа пайдаланушылармен қиылысса)
* Бірінші жылы механикаландыру қолданылатын болса, старательдік жоспары
4-кезең. Құжаттарды тексеру
Өтініш 2 жұмыс күні ішінде тексеріледі. Қателер немесе кемшіліктер анықталған жағдайда дәлелді бас тарту беріледі.
5-кезең. Шешім қабылдау
Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімі — 7 жұмыс күніне дейін.
Нәтижесі:
Лицензия беру немесе
Бас тарту және себебін көрсету
6-кезең. Лицензияны қайта рәсімдеу
Егер жеке тұлғаның деректері (мысалы, аты-жөні) немесе лицензияның қолданылу мерзімі өзгерсе, лицензияны қайта рәсімдеу қажет. Өтінім eLicense.kz арқылы беріледі.
Міндеттер мен есептілік
Старательдің міндеттері:
Бүлінген жерлерді рекультивациялау
Су қорғау шараларын сақтау
Есептілікті уақтылы тапсыру
Есептілік мерзімдері ҚР Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы кодексінің 272-бабында көрсетілген.
Есеп лицензия берген ШҚО кәсіпкерлік және индустриялық-инновациялық даму басқармасына ұсынылады.
Жауапкершілік
Талаптарды бұзу келесі салдарға әкелуі мүмкін:
Лицензияның күшін жою
Айыппұлдар мен әкімшілік шаралар қолдану
Заңнамалық база
* ҚР «Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» кодексі (264, 272-баптар)
* ҚР «Бағалы металдар мен асыл тастар туралы» заңы
* ШҚО әкімдігінің 2018 жылғы 26 желтоқсандағы №392 қаулысы
* ҚР Инвестициялар және даму министрінің 2018 жылғы 17 мамырдағы №339 бұйрығы «Старательдікке лицензия беру туралы өтініштерді беру және қарау қағидаларын бекіту туралы».