Еңбек құқықтарын қорғау. Әлеуметтік кодекс
ҚР-ның Әлеуметтік кодексін енгізумен ҚР еңбек заңнамасындағы негізгі өзгерістер.
2023 жылғы 1 шілдеден бастап ҚР-ның Әлеуметтік кодексі қолданысқа енгізіледі, оның шеңберінде ҚР-ның еңбек заңнамасына мынадай негізгі өзгерістер енгізілетін болады.
Жаңа ұғымдар енгізіледі:
-Бірлесіп жұмысқа орналастыру – бір еңбек функциясын (белгілі бір мамандық, кәсіп, біліктілік немесе лауазым бойынша жұмыс) бір жұмыс берушімен бірлесіп орындау мақсатында бірнеше жұмыскердің жұмыс уақыты ішінде жұмыскерлер жұмыс берушінің және еңбек шартының актілеріне сәйкес еңбек міндеттерін орындаған кездегі еңбек қатынастары;
-Жылжымалы жұмыс кестесі-жұмыс уақытының жиынтық есебін қолдана отырып, жұмыс кестесінің күн сайынғы ұзақтығының 11 сағаттан аспайтын шектеулерін сақтай отырып, жұмыс кестесінің ұзақтығы әртүрлі аптаның әртүрлі күндерінде жұмыс істеу
Жылжымалы жұмыс кестесі бар режимде жұмыс істеген кезде жұмыс күнінің (ауысымның) басталуы, аяқталуы немесе жалпы ұзақтығы еңбек тәртіптемесінің қағидаларында, еңбек шартында не ауысымдық кестесінде айқындалады.
Жылжымалы жұмыс кестесі бар жұмыскерлерге (жұмыскерлер тобына) еңбек шартының ережелеріне немесе ауысымдық кестелерге сәйкес аптаның әртүрлі күндерінде жылжымалы кесте бойынша демалыс күндерін бере отырып, жұмыс аптасы белгіленеді;
-Төрт күндік жұмыс аптасы - тараптардың келісімі бойынша еңбек шартында бес күндік немесе алты күндік жұмыс аптасымен кезектесу құқығымен төрт күндік жұмыс аптасын белгілеуге болады.
Бес күндік, алты күндік немесе төрт күндік жұмыс аптасында жексенбі жалпы демалыс күні болып табылады. Бес күндік және (немесе) төрт күндік жұмыс аптасы кезіндегі екінші немесе үшінші демалыс күні ұжымдық шартта немесе еңбек тәртіптемесі қағидаларында белгіленеді.
-Платформалық жұмыспен қамту - бұл негізгі және қосымша жұмыспен қамтудың рөлін атқара алатын қарқынды дамып келе жатқан икемді жұмыс форматы.
Еңбек заңнамасы шеңберінде бұл жұмыскер мен еңбек қызметін интернет-платформаларды және (немесе) мобильді қосымшаны қолдана отырып жүзеге асыратын заңды тұлға арасындағы өзара қарым-қатынас болады.
Қызметкерлердің еңбекке уақытша жарамсыздығы бойынша әлеуметтік жәрдемақы мөлшері 25 АЕК-ке дейін ұлғайтылатын болады. Қазіргі уақытта ол 15 АЕК құрайды.
«Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне әлеуметтік қамсыздандыру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасының 2023 жылғы 20 сәуірдегі № 226-VII ҚРЗ Заңымен ҚР Еңбек кодексінің 2023 жылғы 1 шілдеден бастап күшіне енетін 24 бабына өзгерістер мен толықтырулар енгізілетін болады.