ШҚО КӘСІПОДАҚТАР ҮЙІНДЕ ЕҢБЕК ҚАТЫНАСТАРЫН АНЫҚТАУҒА ҚАТЫСТЫ СОТ ПРАКТИКАСЫ МӘСЕЛЕЛЕРІ ТАЛҚЫЛАНДЫ
Шығыс Қазақстан облысының Кәсіподақтар үйінде еңбек қатынастарының бар-жоғын анықтауға байланысты сот тәжірибесінің өзекті мәселелеріне арналған дөңгелек үстел өтті. Іс-шара Шығыс Қазақстан облыстық сотымен жасалған келісім, сондай-ақ ШҚО бойынша Мемлекеттік еңбек инспекциясы комитеті департаменті және Кәсіподақтардың аумақтық бірлестігі арасындағы өзара ынтымақтастық туралы меморандум аясында ұйымдастырылды.
Кездесуге өңірдің кәсіподақ ұйымдарының төрағалары мен өкілдері, сот жүйесінің, мемлекеттік органдардың мамандары қатысты. Дөңгелек үстелдің модераторы ШҚО Кәсіподақ орталығының төрағасы Темірбек Қасымжанов болды.
Іс-шараның басты мақсаты – сот тәжірибесіне сүйене отырып, еңбек қатынастарын анықтау мәселелері бойынша құқықтық сауаттылықты арттыру, сондай-ақ қызметкерлердің құқықтарын қорғау және олардың бұзылу фактілерін анықтау бойынша практикалық дағдыларды дамыту.
Кездесу барысында қатысушылар еңбек қатынастарының бар екенін тануға байланысты істерді қарау кезінде туындайтын өзекті мәселелерді талқылады. Әсіресе дәлелдемелерді ұсыну тәртібі, сот процестерінде тараптардың жиі жіберетін қателіктері және қолданыстағы еңбек заңнамасын қолдану тәжірибесіне ерекше назар аударылды.
Өскемен қаласының мамандандырылған ауданаралық азаматтық істер жөніндегі сотының судьясы Хабиба Тлеубергенова еңбек дауларын қараудағы практикалық тәжірибесімен бөлісіп, сот тәжірибесінен нақты мысалдар келтірді. Ол сот шешімдерін қабылдау кезінде қолданылатын негізгі тәсілдерді түсіндіріп өтті. Атап айтқанда, дәлелдеу жүктемесі, ішкі еңбек тәртібіне бағыну, еңбекақының жүйелі төленуі, әлеуметтік аударымдар мен табыс салығының төленуі немесе олардың болмауы сияқты факторлардың маңызы атап өтілді.
ШҚО бойынша Мемлекеттік еңбек инспекциясы комитеті департаментінің басшысы Бақытбек Қизатов жұмыс берушілердің еңбек қатынастарын рәсімдеуден бас тартуына байланысты өтініштерді қараудың әкімшілік тәжірибесі туралы баяндады. Сонымен қатар жұмыс берушілер тарапынан жиі кездесетін еңбек заңнамасы бұзушылықтары және олардың алдын алу шаралары туралы айтты.
Спикердің айтуынша, еңбек қатынастарының бар екенін дәлелдейтін құжаттардың болмауы қызметкерлердің шағымдарын тексеру кезінде белгілі бір қиындықтар туғызады. Осыған байланысты еңбек шарттарын Еңбек шарттарын есепке алудың бірыңғай жүйесі (ЕСУТД) платформасында тіркеу ең тиімді тәсілдердің бірі екені атап өтілді.
Дөңгелек үстел қорытындысы бойынша кәсіподақтар дәлелдеу жүктемесін жұмыс берушіге жүктеу жөніндегі нормаларды енгізу және еңбек пен ұжымдық шарттарды ЕСУТД жүйесінде тіркеу бойынша кәсіподақтардың жұмысын күшейту туралы ұсыныстар айтты.
Тараптар азаматтардың еңбек құқықтарын қорғау тәжірибесін жетілдіру, сондай-ақ кәсіподақ ұйымдары, сот органдары және уәкілетті мемлекеттік құрылымдар арасындағы өзара ынтымақтастықты нығайту бағытындағы бірлескен жұмысты жалғастыруға келісті.