25 Қазан – Республика күні Қазақстан мемлекеттілігінің негізі қаланған тарихи күн
Қазақстан Республикасының қазіргі даму жолындағы маңызды кезеңдердің бірі – 1990 жылғы 25 қазанда қабылданған "Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасының Мемлекеттік егемендігі туралы Декларациясы". Аталған құжат еліміздің мемлекеттік тәуелсіздікке ұмтылысының құқықтық және саяси негізін қалады.
Бұл күн – егемен Қазақстан тарихындағы маңызды белес, елдің шынайы тәуелсіздікке бастар жолындағы алғашқы ресми қадамы болды. 2022 жылдан бастап 25 қазан Ұлттық мереке – Республика күні ретінде күнтізбеге қайта енгізілді.
1990 жылғы 25 қазанда жарияланған Мемлекеттік егемендік туралы Декларацияда:
- Қазақ халқының өзін-өзі билеу құқығы;
- Республика аумағының тұтастығы мен бөлінбейтіндігі;
- Мемлекеттік тілдің мәртебесі;
- Экономикалық дербестік;
- Қазақстан аумағында заңдардың үстемдігі;
- Ішкі және сыртқы саясатты дербес жүргізу құқығы;
- Қорғаныс пен ұлттық қауіпсіздік салаларындағы дербестік сияқты негізгі қағидалар бекітілді.
Аталған құжат Қазақ КСР-інің егемендігін жариялап қана қоймай, республиканың болашақтағы саяси, құқықтық және экономикалық жүйесінің негізін қалады. Бұл – 1991 жылғы 16 желтоқсанда жарияланған Қазақстан Республикасының мемлекеттік Тәуелсіздігі туралы Конституциялық заңның қабылдануына алғышарт болды.
2022 жылғы 16 қыркүйекте қабылданған заңға сәйкес, 25 қазан – Республика күні Ұлттық мереке мәртебесіне ие болды. Бұл – мемлекетіміздің саяси және құқықтық іргетасын қалаған тарихи шешімге берілген жоғары баға.
Аталған мереке еліміздің егемендігі мен мемлекеттілігінің негіздерін, тәуелсіз Қазақстанның қалыптасу жолындағы маңызды кезеңдерді еске түсіруге, сондай-ақ өскелең ұрпаққа тарихи сананы сіңіруге бағытталған.
Бүгінде Қазақстан Республикасы – халықаралық қауымдастық мойындаған, тұрақты дамып келе жатқан, заманауи, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет. Осы жолдағы алғашқы саяси және құқықтық шешім – 1990 жылғы 25 қазандағы Егемендік декларациясы болды.
Республика күні – бұл елдің тәуелсіздікке ұмтылысының белгісі ғана емес, мемлекеттілікке, ұлттық бірлік пен тұтастыққа негізделген құндылықтарды ұлықтау күні.
25 қазан – Республика күні:
- Қазақстан мемлекеттілігінің бастауы;
- Егемен ел болу жолындағы тарихи шешім;
- Тәуелсіздікке жетелеген саяси құжаттың қабылданған күні;
- Халық бірлігі мен ел болашағына сенімнің нышаны.
Атаулы күн – әрбір қазақстандықтың жүрегінде елге, жерге деген мақтаныш пен жауапкершілік сезімін оятуы тиіс.
Республика күні – Ұлттық мереке мәртебесіне ие, тарихи маңызы зор күн. Бұл – ел тарихының жарқын беті, болашақ ұрпақ үшін үлгі.