ШАРДАРА ӨҢІРІНІҢ ДАМУЫНА ӨЗІНДІК ҮЛЕС ҚОСҚАН АЗАМАТ
Ержан Құдайберген Төлепұлы – өндіріс, энергетика, экономика және мемлекеттік басқару салаларында мол тәжірибе жинақтаған, кәсіпорын басқару ісінде нәтижелі еңбек еткен, қоғамдық-саяси қызметте халықтың әлеуметтік-экономикалық мәселелерін көтерген, туған жерінің дамуына өзіндік үлес қосқан ел азаматы.
Оның еңбек жолы қарапайым мамандықтан басталып, экономист, қаржы саласының қызметкері, бас бухгалтер, директор, банк филиалының басшысы, ірі энергетикалық кәсіпорынның жетекшісі, облыстық мәслихат депутаты әрі хатшысы және Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты деңгейіне дейін жалғасты. Бұл жолдың ерекшелігі – кәсіби тәжірибенің өндірістік нәтижемен, басқарушылық қызметтің әлеуметтік жауапкершілікпен ұштасуында.
Ержан Құдайберген Төлепұлы 1959 жылы Өзбекстан Республикасының Жызақ облысында дүниеге келген. Алматы халық шаруашылығы институтын экономист мамандығы бойынша тәмамдап, еңбек жолын 1982 жылы облыстық нормативтік-зерттеу станциясында агроном-экономист болып бастады.
Кейін ревизор, аға ревизор, бухгалтер, бас бухгалтер, директор және банк филиалының басшысы қызметтерін атқарып, экономика, қаржы, есеп, басқару және өндірістік жоспарлау бағыттарында мол тәжірибе жинақтады. Бұл тәжірибе кейін ірі кәсіпорынды басқаруда маңызды негізге айналды.
Еңбек жолындағы маңызды кезеңдердің бірі – «Шардара су электр станциясы» АҚ-дағы басшылық қызметі.
Энергетика – экономиканың тұрақтылығына тікелей әсер ететін стратегиялық сала. Сондықтан өндірістің үздіксіздігімен қатар қаржылық тұрақтылық, электр энергиясын өткізу, еңбек тәртібі, өндірістік қауіпсіздік және ұжымның әлеуметтік жағдайы қатар назарда болуы қажет.
Осы бағытта кәсіпорынның экономикалық тиімділігін арттыруға, өндірілген электр энергиясының ақысын жинауды жетілдіруге және қаржылық тәртіпті күшейтуге бағытталған жұмыстар жүргізілді. Соның бірі – өндірілген электр энергиясына алдын ала төлем жүйесін енгізу болды. Бұл кәсіпорынның ақша айналымын тұрақтандыруға және қаржылық тәртіпті нығайтуға ықпал етті.
Нақты көрсеткіштер де осы кезеңдегі жұмыстың нәтижелілігін аңғартады. 2005 жылы «Шардара су электр станциясының» таза пайдасы 42,645 миллион теңге болса, 2010 жылы 1 миллиард 216,8 миллион теңгеге жетті. Мемлекеттік бюджетке төленген салық көлемі 2005 жылғы 81,9 миллион теңгеден 2010 жылы 573,1 миллион теңгеге дейін өсті.
Станцияның өндірістік тарихындағы маңызды көрсеткіштердің бірі – электр энергиясын өндіру көлемінің рекордтық деңгейге жетуі. 1969 жылы тіркелген 648,1 миллион кВт/сағат көрсеткіш араға 41 жыл салып жаңартылып, 2010 жылы станция тарихында алғаш рет 670,5 миллион кВт/сағат электр энергиясы өндірілді.
Бұл – инженерлердің, энергетиктердің, жұмысшылардың, техникалық мамандардың және басқару буынының бірлескен еңбегінің нәтижесі. Өндірістік көрсеткіштің өсуі кәсіпорынның техникалық мүмкіндігін тиімді пайдаланудың, еңбек тәртібін сақтаудың және ұжым жауапкершілігінің көрінісі болды.
Ержан Құдайберген Төлепұлының басшылық қызметіндегі маңызды бағыттардың бірі – кәсіпорын қызметкерлерінің әлеуметтік жағдайын жақсарту.
Кәсіпорында қызметкерлерге арналған асхана ашылып, түскі ас шығынының белгілі бір бөлігі мекеме есебінен төленді. Жұмысшылар үшін монша мен душ орындары салынды. Қызметкерлердің санаторий-курорттық емделуіне және демалысына байланысты шығындардың бір бөлігі өтелді.
Сонымен қатар Ұлы Отан соғысы және Ауған соғысы ардагерлеріне, энергетика саласының еңбек ардагерлеріне және әлеуметтік тұрғыдан аз қамтылған азаматтарға материалдық көмек көрсетілді.
Азаматтық жауапкершіліктің нақты көріністерінің бірі – қиын жағдайға тап болған азаматтарға қолдау көрсету. 2003 жылы Жамбыл облысында болған жер сілкінісінен кейін «Шардара су электр станциясы» ұжымы Құлан ауылына көмек көрсетіп, екі пәтерлі тұрғын үй салуға атсалысты. Бұл кәсіпорынның әлеуметтік жауапкершілігінің нақты мысалы болды.
Жастардың спортпен айналысуына да жағдай жасалды. Кәсіпорын қызметкерлері үшін теннис үстелі мен жаттығу орындары ұйымдастырылып, қызметкерлердің балалары үшін таэквондо спорт клубы ашылды. Оған 80 бала қабылданып, жастардың бос уақытын тиімді өткізуіне және спортпен тұрақты айналысуына мүмкіндік жасалды.
Өндірістегі мол тәжірибесі мен қоғамдық белсенділігі Ержан Құдайберген Төлепұлының депутаттық қызметке араласуына жол ашты. Ол Оңтүстік Қазақстан облыстық мәслихатының үшінші, төртінші және бесінші шақырылымдарының депутаты болып сайланды.
2012–2016 жылдары Оңтүстік Қазақстан облыстық мәслихатының хатшысы қызметін атқарып, облыстың әлеуметтік-экономикалық дамуына қатысты мәселелерді талқылауға және тиісті шешімдерді қабылдау жұмыстарына қатысты.
Депутат ретінде халықтың талап-тілегін тыңдауға, елді мекендердің мәселелерін көтеруге, әлеуметтік жағдайды жақсартуға бағытталған ұсыныстарды қолдауға және өңірдің экономикалық әлеуетін арттыруға назар аударды.
Ержан Құдайберген Төлепұлының қызметтік жолының ерекшеліктерінің бірі – туған өлке мәселесін әр деңгейде көтеруге ұмтылысы. Шардараның өндірістік әлеуетін дамыту, кәсіпкерлікті қолдау, халықтың тұрмыс сапасын жақсарту, әлеуметтік мәселелерді шешу және елді мекендердің дамуы оның қоғамдық қызметінде маңызды орын алды.
Өндірісте жинақтаған тәжірибесі оған жұмысшының, кәсіпорынның және кәсіпкердің мәселесін терең түсінуге мүмкіндік берсе, депутаттық қызметі халықтың әлеуметтік мәселелерін облыстық және республикалық деңгейде көтеруге жол ашты.
Кейін Ержан Құдайберген Төлепұлы Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты болып, заң шығару жұмысына қатысты. Бұл кезеңде елдің әлеуметтік-экономикалық дамуына қатысты мәселелерді қарауға, халықтың ұсыныстары мен талап-тілектерін жеткізуге және мемлекеттік маңызы бар мәселелерді талқылауға атсалысты. Туған өңірдің және оңтүстік аймақтардың мәселелерін республикалық деңгейде көтеруге мүмкіндік алды.
Ержан Құдайберген Төлепұлының еңбегі мемлекет тарапынан да бағаланды. Ол «Құрмет» орденімен, «Шапағат» медалімен, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне, Конституциясына, Парламентіне және Қазақстан халқы Ассамблеясына арналған бірқатар мерекелік медальдармен марапатталған.
Алайда оның өмір жолын тек марапаттармен шектеуге болмайды. Еңбегінің нақты нәтижелері – кәсіпорынның өндірістік көрсеткіштерінің өсуі, қаржылық тұрақтылықтың нығаюы, бюджетке түсетін салықтың артуы, қызметкерлерге жасалған әлеуметтік жағдай, жастарға көрсетілген қолдау және халықтың мәселесін депутаттық деңгейде көтеруі.
Шардараның тарихы су, энергетика, өндіріс және еңбекпен тығыз байланысты. Осы өңірдің даму кезеңдерінде өзіндік үлес қосқан азаматтардың қатарында Ержан Құдайберген Төлепұлының да орны бар.
Оның есімі Шардара су электр станциясының өндірістік көрсеткіштерімен, кәсіпорынның экономикалық нәтижелерімен, жұмысшылардың әлеуметтік жағдайын жақсартуға бағытталған бастамалармен, жастар мен спортқа көрсетілген қолдаумен және өңірдің қоғамдық-саяси өмірімен сабақтас.
Ержан Құдайберген Төлепұлының еңбек жолындағы басты ерекшелік – әр қызмет кезеңінде нақты нәтижеге ұмтылуы. Кәсіпорынның таза пайдасы мен бюджетке төленетін салық көлемінің өсуіне ықпал етіп, электр энергиясын өндіру көлемінің тарихи рекордқа жеткен кезеңінде кәсіпорынды басқарды. Жұмысшылардың әлеуметтік жағдайын жақсартуға, ардагерлер мен әлеуметтік тұрғыдан аз қамтылған азаматтарға қолдау көрсетуге, жастардың спортпен айналысуына мүмкіндік жасауға бастамашылық танытты.
Кейін облыстық мәслихат депутаты және хатшысы, одан соң Парламент Мәжілісінің депутаты ретінде қоғамдық-саяси қызметін жалғастырып, өңірдің әлеуметтік-экономикалық мәселелерін көтеруге атсалысты.
Ержан Құдайберген Төлепұлының өмір жолы – кәсіби еңбектен басталып, өндірістік басқару, әлеуметтік жауапкершілік және қоғамдық қызметпен жалғасқан тағылымды жол. Экономист ретінде еңбек жолын бастаған ол қаржы және басқару салаларында тәжірибе жинақтап, кейін энергетика кәсіпорнын басқарды. «Шардара су электр станциясы» АҚ-дағы қызметі кезеңінде кәсіпорынның экономикалық және өндірістік көрсеткіштерінің өсуіне, қаржылық тәртіптің нығаюына және еңбек ұжымының әлеуметтік жағдайын жақсартуға атсалысты.
2005–2010 жылдар аралығында кәсіпорынның таза пайдасы 42,645 миллион теңгеден 1 миллиард 216,8 миллион теңгеге, ал бюджетке төленген салық көлемі 81,9 миллион теңгеден 573,1 миллион теңгеге дейін өсті. 2010 жылы станция алғаш рет 670,5 миллион кВт/сағат электр энергиясын өндіріп, 1969 жылғы рекордты жаңартты.
Оның бастамалары өндіріс көрсеткіштерімен ғана шектелмей, еңбек ұжымының әлеуметтік жағдайын жақсартуға бағытталды. Қызметкерлерге асхана, монша, душ орындары ұйымдастырылып, санаторий-курорттық емделу мен демалыс шығындарының бір бөлігі өтелді. Ардагерлер мен әлеуметтік тұрғыдан аз қамтылған азаматтарға материалдық көмек көрсетілді. Қызметкерлердің балалары үшін таэквондо клубы ашылып, оған 80 бала қабылданды.
2003 жылғы Жамбыл облысындағы жер сілкінісінен кейін Құлан ауылына екі пәтерлі тұрғын үй салуға көмек көрсетуі де азаматтық жауапкершіліктің нақты үлгісі болды.
Сондықтан Ержан Құдайберген Төлепұлының еңбек жолын тек атқарған лауазымдарының тізімі ретінде емес, өндіріс, экономика, әлеуметтік жауапкершілік, жастарға қолдау және қоғамдық қызмет тоғысқан азаматтық жол ретінде бағалауға болады.
Шардара өңірінің даму тарихында оның өзіндік қолтаңбасы бар. Оның елге сіңірген еңбегінің басты өлшемі – нақты өндірістік нәтижелер, еңбек адамын қолдаған әлеуметтік бастамалар, жастарға жасалған мүмкіндік және халықтың мәселесін әр деңгейде көтеруге бағытталған қоғамдық қызмет.
Ел үшін атқарылған еңбек – ел жадында. Туған жерге сіңген адал қызмет – ұрпаққа өнеге.
Шардара ауданы әкімдігінің баспасөз қызметі.