Қазақстан авиациялық қауіпсіздіктің өңірлік тетіктерін дамытуға арналған GISS-2026 панельдік сессиясына қатысты
Марракеш қаласында (Марокко) өткен GISS-2026 Жаһандық симпозиумы аясында қауіпсіздікті қадағалау (RSOO) және авиациялық оқиғаларды тергеу (RAIO) жөніндегі өңірлік ұйымдарды дамытуға, олардың жаһандық авиациялық қауіпсіздік жүйесіндегі рөлі мен одан әрі жетілдіру перспективаларына арналған панельдік сессия өтті.
Сессия модераторы Халықаралық азаматтық авиация ұйымы (ИКАО) Әуе көлігі бюросының директоры Мохаммед Рахма болды. Спикерлер ретінде Оңтүстік Судан Азаматтық авиация басқармасының бас директоры және Шығыс Африка қоғамдастығы CASSOA басқарма төрағасы Айейи Гаранг Денг Айейи, ИКАО-ның Солтүстік Америка, Орталық және Кариб бассейні кеңселерінің өңірлік директоры Кристофер Баркс, EUROCONTROL институционалдық байланыстар жөніндегі кеңесшісі Дэвид Ллойд, ИКАО-ның Шығыс және Оңтүстік Африка бөлімшесінің өңірлік директоры Люси Мбугуа және Қазақстан Республикасы Көлік министрлігі Азаматтық авиация комитетінің төрағасы Салтанат Томпиева сөз сөйледі.
Сессияға қатысушылар мемлекеттер алдында тұрған негізгі сын-қатерлерді, соның ішінде кадр және қаржы ресурстарының тапшылығын, сондай-ақ ИКАО стандарттарына сәйкес нормативтік базаны үйлестіру қажеттігін талқылады. Өңірлік тетіктер ресурстарды біріктірудің, бірлескен аудиттер жүргізудің және ұшу қауіпсіздігінің деңгейін арттырудың тиімді құралына айналатыны атап өтілді.
Талқылау барысында өңірлік ынтымақтастықтың тиімділігін арттырудың практикалық тәсілдеріне ерекше назар аударылды.
ҚР Көлік министрлігі Азаматтық авиация комитетінің төрағасы Салтанат Томпиева өз сөзінде: «Қазақстан тұрғысынан өңірлік тетіктердің нақты пайда әкелуін қамтамасыз ету бірнеше практикалық принциптерге негізделеді. Ең алдымен, бұл жедел әрекет ету және тәжірибе алмасу: өңірлік тетіктер икемді әрі мемлекеттердің нақты қажеттіліктеріне бағытталған болуы тиіс. Қолдау дер кезінде әрі тиімді болуы үшін ынтымақтастық нормативтік құқықтық актілерді келісу, қадағалаудағы олқылықтарды жою немесе аудиттерге дайындық сияқты нақты міндеттерді шешуге шоғырлануы қажет», – деп атап өтті.
Ол сондай-ақ практикалық өзара іс-қимыл мен сараптама алмасудың маңыздылығын атап өтті: «Біздің тәжірибеміз көрсеткендей, нысаналы техникалық миссиялар, сарапшылармен алмасу және аудиттерге бірлесіп дайындалу көбінесе ресми процестерге қарағанда жылдамырақ әрі айтарлықтай нәтижелер береді. Мұндай ынтымақтастық мемлекеттерге мамандандырылған білімге қол жеткізуге мүмкіндік береді және өңірлік әлеуетті нығайтады».
Талқылау барысында Қауіпсіздікті қадағалау жөніндегі өңірлік ұйымның және авиациялық оқиғалар мен Инциденттерді тергеу жөніндегі өңірлік ұйымның одан әрі дамуы тұрақты қаржыландыру, тиімді басқару, сондай-ақ қадағалау қызметіне тәуекелге бағдарланған және цифрлық тәсілдерді енгізу қағидаттарына негізделуге тиіс екендігі атап өтілді.
ИКАО стандарттарын енгізуді жеделдетуде және жаһандық авиациялық жүйенің тұрақтылығын арттыруда өңірлік ынтымақтастықтың рөлі ерекше атап өтілді.
Сессия қорытындысы бойынша қатысушылар өңірлік тетіктер қадағалау тиімділігін арттыруға және халықаралық өзара іс-қимылды дамытуға ықпал ете отырып, жаһандық авиациялық қауіпсіздік архитектурасының ажырамас бөлігіне айналуда деген ортақ пікірге келді.
Қазақстан Республикасы өңірлік ынтымақтастықты одан әрі дамытуға бейілділігін және азаматтық авиацияның қауіпсіз, тұрақты әрі өзара байланысты жүйесін нығайтуға практикалық үлес қосуға дайындығын растайды.