Алматыда мемлекеттік қызметшілер арасында Спартакиада өтіп, онда Бюроның Алматы қаласы бойынша аумақтық департаментінің қызметкерлері жүлделі орындарға ие болды. Мәселен, Дәулет Багисов гір спорты бойынша І орынды, Бауыржан Анарбеков, Гүлбахыт Искендирова кедергілер жолағы бойынша І орынды иеленді.
Сонымен қатар, тағы бір қызметкер Назым Ахметова армрестлингтен ІІ орынды иеленді. Айнұр Жүнісахын үстел теннисінен ІІІ орын алды.
Спартакиаданы Алматы қаласының спорт басқармасы ұйымдастырды. Жарысқа мемлекеттік органдардың қызметкерлері қатысты.
Спартакиада бағдарламасында волейбол, жеңіл атлетика, шағын футбол, шахмат, гір, үстел теннисі және армрестлинг сияқты спорт түрлері болды.
Айта кету керек, әкімшілік және мемлекеттік қызметкерлер арасындағы спартакиада 2015 жылдан бері өткізіліп келеді. 2022 жылы Алматы қаласы бойынша бюро департаментінің құрамасы футболдан спартакиада жеңімпазы және волейболдан қола жүлдегер атанған.
Экономикалық сектор
Қысқа мерзімді экономикалық индикатор 2023 жылғы қаңтар-тамызда 2022 жылғы қаңтар-тамызға қарағанда 105,3% құрады. Қысқа мерзімді экономикалық индикаторды есептеу жеделділікті қамтамасыз ету мақсатында жүзеге асырылады және ЖІӨ-ің 60%-ан аса құрайтын ауыл шаруашылығы, өнеркәсіп, құрылыс, сауда, көлік және байланыс сияқты негізгі салалар бойынша шығарылым индекстерінің өзгеруіне негізделеді.
|
|
2023 жылғы қаңтар-тамыз |
2022 жылғы қаңтар-тамызғапайызбен |
|
Негізгі капиталға салынған инвестициялар көлемі, млрд теңге |
9 649,7 |
112,2 |
|
Өнеркәсіп өнімінің (тауарлар, қызметтер) көлемі, |
29 952,3 |
103,8 |
|
Ауыл, орман және балық шаруашылығы өнімі (қызметі) жалпы шығарылымының көлемі, |
3 845,0 |
100,3 |
|
Құрылыс жұмыстарының көлемі, млрд теңге |
3 521,8 |
111,4 |
|
Жүк айналымының көлемі, млрд т-км |
332,0 |
102,6 |
|
Жолаушылар айналымының көлемі, млрд п-км |
47,7 |
112,2 |
|
Байланыс қызметінің көлемі, млрд теңге |
790,5 |
108,3 |
|
Бөлшек сауда көлемі, млрд тенге |
11 237,5 |
107,3 |
|
Көтерме сауда көлемі, млрд тенге |
24 326,8 |
111,0 |
|
Сыртқы сауда айналымы,млн АҚШ доллары |
79 488,8 (2023 жылғы қаңтар-шілде) |
105,7 |
2023 жылғы 1 қыркүйектегі жағдай бойынша тіркелген заңды тұлғалардың саны 526703 бірлікті құрады және өткен жылғы тиісті кезеңмен салыстырғанда 5,2% артты, оның ішінде қызметкерлерінің саны 100 адамнан азы – 517684 бірлік. Жұмыс істеп тұрған заңды тұлғалардың саны 413258 құрады, оның ішінде 404395 бірлік шағын кәсіпорындар (100 адамнан аз).
Тұтыну бағасының индексі 2023 жылғы тамызда 2022 жылғы желтоқсанмен салыстырғанда 106,6% құрады. Бағалар азық-түлік тауарларға 5,9%, және азық-түлік емес тауарларға бағалар – 6,4%-дан, халыққа арналған ақылы көрсетілетін қызметтерге 7,7% өсті. Өнеркәсіп өнімдеріне өндіруші кәсіпорындар бағасы 2023 жылғы тамызда 2022 жылғы желтоқсанмен салыстырғанда 2,2%төмендеді.
Әлеуметтік сектор
2023 жылғы шілдеде халықтың орта есеппен жан басына шаққандағы атаулы ақшалай табыстары бағалау бойынша 174171 (алдын ала деректер) теңгені құрады, бұл 2022 жылғы шілдеге қарағанда 14,2% жоғары, нақты ақшалай табыс көрсетілген кезеңде 0,2% өсті.
2023 жылғы тамызда жұмыссыздар саны бағалау бойынша 449,4 мың адамды құрады. Жұмыссыздық деңгейі жұмыс күші санына 4,7% құрады. Жұмыспен қамту органдарында жұмыссыздар ретінде тіркелген адамдар саны 2023 жылғы тамыздың соңына 288,4 мың адамды құрады немесе жұмыс күшіне 3%.
Сегіз ай ішінде 29 952,3 млрд теңгенің өнеркәсіп өнімі өндірілді, оның ішінде кен өндіру саласында – 13 958,7 млрд теңгеге (жалпы көлемнен 46,6%), өңдеуде – 14 042,9 млрд теңгеге (46,9%).
Өндірістің өсуі тау-кен өндіру өнеркәсібі және карьерлерді қазуда – 4,3%, өңдеу өнеркәсібінде – 3,1%, электр энергиясымен, газбен, бумен, ыстық сумен және ауаны кондициялаумен жабдықтауда – 5,4%, сумен жабдықтау; қалдықтарды жинау, өңдеу және жою, ластануды жою бойынша қызметте 5,5% байқалды.
Өңірлер арасында біршама өсім Ақмола, Алматы, Атырау, Солтүстік Қазақстан облыстарында және Алматы қаласында тіркелді.
Шикі мұнайды (106,6%), табиғи газды (103,2%), темірді қоспағанда, кенді (101,2%), өзге де пайдалы қазбаларды (113,6%) өндіру салаларының артуына байланысты 2023 жылғы қаңтар-тамызда тау-кен өндіру өнеркәсібі және карьерлерді қазуда өнеркәсіп өндірісінің индексі 104,3% құрады.
Өңдеу өнеркәсібінде есепті кезеңде 2022 жылғы сәйкес кезеңмен салыстырғанда өнеркәсіп өндірісінің индексі 103,1%-ды құрады. Өсім тамақ өнімдері – 4%, сусындар – 5,4%, химия өнеркәсібі өнімдері – 3,1%, резеңке және пластмасс бұйымдары – 7,5%, машина мен жабдықтардан басқа дайын металл бұйымдарын өндіруде – 6,4%, машина жасауда 28,1% белгіленді.
Өндіріс көлемінің өсуі республиканың 13 өңірінде тіркелді, төмендеу Ақтөбе, Қарағанды, Қызылорда, Маңғыстау, Ұлытау, Павлодар облыстарында және Астана қаласында белгіленді.
2023 жылғы шілдеде 169,3 мың бірлік автокөлік құралы есепке қойылды1), бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда көрсеткіш 1,8 есе артты, оның ішінде жеңіл автомобильдер 1,8 есеге, автобустар – 2,2 есеге және жүк автомобильдері 1,8 есе артты.
Мәселен, 2023 жылғы 1 тамыздағы жағдай бойынша Қазақстанда тіркелген автокөлік құралдарының саны
5 015,2 мың бірлікті құрады, оның ішінде 87,9% жеңіл автомобильдер, 10% жүк автомобильдері және 2,1% – автобустар. Өткен жылғы 1 тамыздағы жағдаймен салыстырғанда көлік саны 15% өскен.
Сонымен қатар тіркелген жеңіл автомобильдердің жалпы санының ең үлкен үлесі, яғни 45,1%-ның қозғалтқыш көлемі 1500-ден 2000 текше см. дейінгі жеңіл автомобильдер, қозғалтқыш көлемі 1500 текше см. дейінгі көлік үлесі – 18,1%, қозғалтқыш көлемі 2000-нан 2500-ге текше см. дейін – 17,3%, қозғалтқыш көлемі 2500-ден 4000 текше см. дейін – 15,1%, 4000 текше см. жоғары – 1,9%.
Қозғалтқыш көлемі 1500-2000 текше см.-ге дейінгі жеңіл автомобильдердің ең көп саны Алматы облысында – 223 мың бірлік, Алматы қаласында – 200,7 мың бірлік, Астана қаласында – 153,7 мың бірлік, Қарағанды облысында-151 мың бірлік және Шығыс Қазақстан облысында – 137,4 мың бірлік.
Жүк автомобильдерінің ішінде қомақты үлес қозғалтқыш көлемі 4000 текше см. жоғары жүк көліктеріне тиесілі (тіркелген жүк автомобильдерінің жалпы санының 72%).
)Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің деректері бойынша.
Үй шаруашылықтарын іріктеп тексеру нәтижелері бойынша табысы ең төменгі күнкөріс деңгейінен (кедейлік деңгейі) төмен халықтың үлесі 2023 жылғы II тоқсанда 5,1% құрады.
2023 жылғы II тоқсандағы кедейлік деңгейінің ең жоғары мәні Түркістан (9,7%) облысында, ал ең азы – Астана қаласында (2,5%) тіркелді.
Кедейлік қаупіне үй шаруашылықтарының көлемі қатты әсер етеді. Осылайша, 5 және одан да көп адамнан тұратын үй шаруашылықтары арасындағы кедейлік деңгейі 2023 жылғы II тоқсанының қорытындысы бойынша 9,2%-ды құрады, бұл жалпы кедейлік деңгейінен 2 есеге жуық артық.
Анықтама үшін: Кедейлік деңгейі тұтынуға пайдаланылған ең төменгі күнкөріс деңгейінің шамасынан төмен табысы бар халық санының халықтың жалпы санына пайызбен өлшенген қатынасы.ҚР бойынша 2023 жылғы II тоқсанда айына орта есеппен жан басына шаққандағы ең төменгі күнкөріс деңгейінің шамасы 47 884 теңгені құрады.
2023 жылғы қаңтар-тамызда бөлшек сауда көлемі 11 237,5 млрд теңгені құрады, бұл 2022 жылғы тиісті кезеңге қарағанда 7,3% жоғары. Саудамен айналысатын кәсіпорындардың тауарларды бөлшек саудада өткізу көлемі 7 802,7 млрд теңгені құрады, 2022 жылғы қаңтар-тамызбен салыстырғанда бұл 9,5% артық.
Азық-түлік тауарларының бөлшек сауданың жалпы көлеміндегі үлесі 31,2% құрады, азық-түлікке жатпайтын тауарлардікі – 68,8%.
Сауда көлемінің ең көп өсімі азық-түлікке жатпайтын тауарлар бойынша байқалған, атап айтқанда мотор отыны, автомобиль, тұрмыстық электр құралдары, фармацевтика тауарлары, компьютерлер, перифериялық жабдықтар мен бағдарламалық қамтамасыз ету, тамақ өнімдері, сусындар мен темекі өнімдері, аяқкиім, тоқыма және шұлық бұйымдары.
2023 жылғы 1 қыркүйекке сауда кәсіпорындарының тауар қорларының көлемі (есеп берген кәсіпорындар бойынша) бөлшек саудада 1 484,4 млрд теңгені, сауда күндерінде 66 күнді құрады (2022 жылғы 1 қыркүйекке сауда кәсіпорындарының тауар қорларының көлемі – 1 149,9 млрд теңге, сауда күндерінде 52 күн).
2023 жылғы қаңтар-тамызда республикадағы бөлшек сауданың жалпы көлеміндегі едәуір жоғары үлес салмақ Алматы қаласына (31,4%), Астана қаласына (12,9%), Қарағанды (8,0%) және Шығыс Қазақстан (6,2%) облыстарына келеді.
Тұрғын үй нарығында бір жылда (2022 жылғы тамызға қарағанда биылғы тамызда) жаңа тұрғын үйлер бағасы 4,4% өсті, ал пәтерлерді қайта сату бағасы 2,9% төмендеді. Абаттандырылған тұрғын үйді жалға алу төлемі өткен жылғы тиісті аймен салыстырғанда 2023 жылғы тамызда 17% артты.
Өңірлер бөлінісінде жаңа үйлер нарығында баға жылдық мәнде Ақтау – 18%, Семей – 16%, Павлодар 15,5% қалаларында қымбаттады. Қолданыстағы пәтерлер нарығында баға өсімінің көш басында Семей (25,3%), Ақтөбе (22,5%), Қызылорда (15,5%) қалалары, тұрғын үйді жалға беру нарығында – Көкшетау (37,9%), Қонаев (36,1%), Ақтөбе (34,7%) қалалары.
Тұрғын үй нарығындағы бағаның өзгеруі
пайызбен, өсуі+, төмендеуі-
|
|
1 шаршы метрінің бағасы, теңге |
2023 жылғы тамыз |
Анықтама: 2023 жылғы шілде |
|
||
|
2022 жылғы тамызға |
2023 жылғы шілдеге |
2022 жылғы шілдеге |
2023 жылғы маусымға |
|||
|
Жаңа тұрғын үйлерді сату |
486 364* |
4,4 |
0,0 |
4,3 |
-0,1 |
|
|
Пәтерлерді қайта сату |
485 633 |
-2,9 |
-1,8 |
-0,7 |
-1,7 |
|
|
Абаттандырылған тұрғын үйді жалға алу төлемі |
4 831 |
17,0 |
2,3 |
28,6 |
1,9 |
|
- Бастапқы, таза әрленген пәтерлердің жалпы ауданының бір шаршы метрінің республика бойынша орташа бағасы.
Бір айдың ішінде (2023 жылғы тамыз 2023 жылғы шілдеге қарағанда) жаңа тұрғын үй баға өзгеріссіз қалды, пәтерлерді қайта сату 1,8% төмендеді. Абаттандырылған тұрғын үйді жалға алу төлемі шілдемен салыстырғанда тамызда 2,3% өсті.
Тұрғын үй бойынша мәміле жасасу көрсеткіші жыл басынан бері ең жоғары көрсеткішке жетіп, 2023 жылғы тамызда 38 810-ға жетті. Оның ішінде жеке үйлер бойынша 10 141 және көппәтерлі үйлердегі пәтерлер бойынша 28 669 мәміле жасалды. 2023 жылдың шілдесімен салыстырғанда (34 225) тұрғын үйді сатып алу-сату мәмілелерінің саны 13,4%-ға өсті. Мәмілелер саны бойынша Астана (6 679 – 18%) және Алматы (5 928 – 15,3%) қалалары, сонымен қатар, Қарағанды облысы (3 705 – 9,5%) көш бастап тұр. Мәмілелер саны Ұлытау облысында ең аз – 410 бірлік (1,1%).
2023 жылдың шілдесімен салыстырғанда тамызда өсім, Ұлытау облысынан (-3,5%) басқа еліміздің барлық өңірінде тіркелді. Ал мәмілелер санының ең көп өсімі Солтүстік-Қазақстан (53%-ға), Жетісу (27,7%-ға) және Жамбыл (26,3%-ға) облыстарында байқалды.
2023 жылдың шілдесімен салыстырғанда, көппәтерлі үйлердегі тұрғын үй мәмілелерінің саны 12,7%-ға (3 225 мәмілеге) өсті. Тамыз айында пәтерлер бойынша барлығы 28 669 мәміле жасалды, бұл мәмілелердің жалпы санының 73,9%-ы. Бөлмелер саны бойынша 2 бөлмелі пәтерлер сатылымы басым болды, тамыз айында олардың жыл басынан ең көп саны ресімделді – 10 924. Көппәтерлі үйлердегі тұрғын үй саудасының негізгі үлесі Астана (23,9%), Алматы (18,7%) қалаларына және Қарағанды облысына (10,6%) тиесілі.
2023 жылдың шілде айымен салыстырғанда, тамызда жеке тұрғын үйлер бойынша мәмілелер саны да 15,5%-ға ұлғайып (1 360 мәмілеге), 10 141-ді құрады. Батыс-Қазақстан (-16%) және Абай (-4%) облыстарын қоспағанда еліміздің барлық дерлік өңірінде оң динамика орын алды.
2023 жылдың тамызында тұрғын үйді сатып алу-сату мәмілелері былтырғы тиісті айымен салыстырғанда 8,8%-ға өсті, ол кезде 35 686 мәміле ресімделген болатын. Ең жоғары өсім көрсеткіші Солтүстік-Қазақстан облысында (80,4%-ға) байқалды. Азаюдың ең жоғарғы көрсеткіші Қызылорда облысында (-15,5%-ға) тіркелді. 2023ж. қаңтар-тамыз айларындағы мәмілелер санының 2022ж. қаңтар-тамыз айларындағы мәмілелер санымен салыстырғанда теріс динамика орын алды – -29%.
Тұрғын үйді сатып алу-сату мәмілелері*
пайызбен, өсу +, кему –
|
|
2023 жылдың тамызындағы тұрғын үйді сатып алу-сату мәмілелерінің саны |
Оның ішінде |
2023 жылғы тамыз |
2023 жылғы қаңтар-тамыз 2022 жылғы қаңтар-тамызға |
||||||||
|
жеке үйлер |
көп пәтерлі үйлердегі пәтерлер |
оның ішінде |
||||||||||
|
1-бөлмелі |
2-бөлмелі |
3-бөлмелі |
4-бөлмелі |
5-бөлмелі |
6-бөлмелі және одан көп |
2023 жылғы шілдеге |
2022 жылғы тамызға |
|||||
|
Қазақстан Республикасы |
38 810 |
10 141 |
28 669 |
10 783 |
10 924 |
5 738 |
1 081 |
116 |
27 |
13,4 |
8,8 |
-29,0 |
|
Абай |
1 027 |
429 |
598 |
174 |
237 |
155 |
30 |
2 |
0 |
12,6 |
27,6 |
612,4 |
|
Ақмола |
1 722 |
674 |
1 048 |
354 |
427 |
228 |
30 |
8 |
1 |
18,3 |
8,9 |
-33,8 |
|
Ақтөбе |
1 632 |
375 |
1 257 |
392 |
560 |
251 |
50 |
3 |
1 |
12,5 |
-4,1 |
-38,7 |
|
Алматы |
2 014 |
1 129 |
885 |
426 |
317 |
132 |
10 |
0 |
0 |
14,2 |
26,3 |
-45,6 |
|
Атырау |
1 149 |
397 |
752 |
158 |
376 |
166 |
44 |
7 |
1 |
16,6 |
-1,2 |
-43,8 |
|
Батыс Қазақстан |
1 059 |
345 |
714 |
246 |
292 |
155 |
21 |
0 |
0 |
3,1 |
-5,0 |
-31,2 |
|
Жамбыл |
1 386 |
720 |
666 |
172 |
270 |
178 |
44 |
2 |
0 |
26,3 |
30,5 |
-22,2 |
|
Жетісу |
1 032 |
562 |
470 |
123 |
182 |
129 |
35 |
1 |
0 |
27,7 |
42,1 |
692,1 |
|
Қарағанды |
3 705 |
668 |
3 037 |
775 |
1 429 |
668 |
150 |
14 |
1 |
18,8 |
13,0 |
-54,2 |
|
Қостанай |
1 626 |
494 |
1 132 |
422 |
447 |
236 |
26 |
1 |
0 |
23,9 |
36,3 |
-35,1 |
|
Қызылорда |
755 |
441 |
314 |
56 |
140 |
99 |
17 |
2 |
0 |
25,8 |
-15,5 |
-35,4 |
|
Маңғыстау |
1 802 |
497 |
1 305 |
396 |
522 |
297 |
62 |
26 |
2 |
12,3 |
3,2 |
-45,5 |
|
Павлодар |
1 128 |
338 |
790 |
286 |
282 |
188 |
32 |
2 |
0 |
7,3 |
32,2 |
-39,6 |
|
Солтүстік Қазақстан |
1 180 |
492 |
688 |
258 |
253 |
163 |
13 |
0 |
1 |
53,0 |
80,4 |
-17,1 |
|
Түркістан |
1 268 |
873 |
395 |
135 |
114 |
114 |
27 |
5 |
0 |
5,1 |
-13,0 |
-39,4 |
|
Ұлытау |
410 |
88 |
322 |
62 |
162 |
75 |
22 |
0 |
1 |
-3,5 |
-0,5 |
528,4 |
|
Шығыс Қазақстан |
1 482 |
506 |
976 |
319 |
393 |
222 |
41 |
1 |
0 |
16,5 |
38,8 |
-54,1 |
|
Астана қаласы |
6 979 |
115 |
6 864 |
3 158 |
2 350 |
1 091 |
233 |
24 |
8 |
4,6 |
9,2 |
-8,3 |
|
Алматы қаласы |
5 928 |
564 |
5 364 |
2 561 |
1 734 |
898 |
148 |
14 |
9 |
13,6 |
-7,2 |
-10,4 |
|
Шымкент қаласы |
1 526 |
434 |
1 092 |
310 |
437 |
293 |
46 |
4 |
2 |
3,5 |
-4,6 |
-18,4 |
*Ақпарат Қазақстан Республикасы Әділет министрлігі мен «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы» КЕАҚ деректері негізінде дайындалған
ҚР СЖРА Ұлттық статистика бюросы тұрғын үй бағасы бойынша ай сайын мониторинг жүргізеді. Баға индекстері облыс орталықтары мен Астана, Алматы, Шымкент қалалары бойынша іріктеп байқау деректері негізінде қалыптастырылады. Жаңа тұрғын үйлер бойынша ақпарат сату бойынша операциялар жүргізетін құрылыс компанияларынан жиналады, бұл ретте пәтердің бастапқы және таза әрленгендегі бағасы ескеріледі. Пәтерлерді қайта сату және жалға алу бойынша деректер интернетте, бұқаралық ақпарат құралдарында орналастырылатын хабарландырулар негізінде жиналады. Бағаларды есептеу кезінде бір, екі, үш бөлмелі пәтерлер бойынша ұсыныстар есепке алынады.
Ұлттық статистика бюросы сайттың тұрақты пайдаланушылары үшін деректерге жазылу мүмкіндігін ұсынып отыр. Енді ай, тоқсан немесе жыл сайын шығатын статистикалық деректерді үнемі іздеп отырушылар пайдаланушы кабинетіне кіру арқылы өтінім қалдырып, бюллетеньдер мен кестелер сайтқа жарияланған сәтте оларды бірден электрондық поштасына да алып отырады.
«Жазылушылар өздерін қызықтыратын саланы таңдап, сайтқа жарияланған соңғы ақпаратты жедел алып отырады. Сонымен қатар, біз зерттеушілер үшін деректер базасын сәйкестендірілмеген түрде алу мүмкіндігін ұсынамыз. Пайдаланушы кабинеті – бұл жаңа функционал, оның көмегімен біз пайдаланушылармен арадағы байланысты нығайтқымыз келеді. Жаңа құрал статистикалық ақпарат пайдаланушыларының қажеттіліктерін қанағаттандыра отырып, тиімді қатынас орнатуға бағытталған», – дейді Бюро басшысының орынбасары Жаннат Дүбірова.
Естеріңізге сала кетейік, Ұлттық статистика бюросы сайттың жаңа дизайн нұсқасына 2023 жылдың мамыр айынан бастап толығымен көшті, оған дейін бес ай бойы бұдан бұрынғы нұсқа қатар жүргізілген болатын. Жыл басынан бері stat.gov.kz сайтында 600 мыңнан астам пайдаланушы және 2 млн кіру тіркелді. Пайдаланушылардың негізгі дені БСН және ЭҚЖЖ бойынша іздеу бөлімдерін, өңірлер статистикасын, интерактивті дашбордтарды, баға және демография бойынша статистиканы жиі қарайды.
Жалпы бюро сайтын жаңарту ресми статистиканы іздеп-табу, алу жолдарын жеңілдетуге бағытталған. Бұл ретте сайт дизайны, навигациясы, құрылымы, деректерді жариялау құралдарына айтарлықтай өзгерістер енгізілді. Жаңа сайт Бюро ішінде бұрынғы нұсқа пайдаланушыларының тәжірибесі мен жаңа шешімдерді сынаған фокус-топтың пікірлерін талдау арқылы әзірленген.
Үздік тәжірибені қамтамасыз ету үшін Бюро деректердің әлемдік ашықтығы бойынша Open Data inventory (odin) рейтингіне жауапты коммерциялық емес Open Data Watch халықаралық ұйымының ұсыныстарын негізге алған. Сайт бөлімдері халықаралық тәжірибеге сүйене отырып жасалған, мұнда Ұлыбритания, Австралия, Германия, Норвегия, Дания және Сингапур сияқты әлемнің жетекші статофистерінің сайттары үлгі ретінде пайдаланылған.
2023 жылғы тамызда тұтыну бағаларының айлық индексі 0,7% құрады (ағымдағы жылғы шілдеде – 0,6%). Ақылы қызметтер – 1,9%, азық-түлікке жатпайтын тауарлар 0,5% қымбаттаса, азық-түлік тауарлары өзгеріссіз қалған.
Инфляция деңгейінің өсуіне негізгі үлесті коммуналдық қызметтер тарифтері қосты. Су бұру – 18%, суық су – 13,1%, ыстық су – 7,8%, электр энергиясы – 6,7%, тарату желілері бойынша тасымалданатын газ – 5,5%, қоқыс шығару, тұрғын үйге қызмет көрсету – әрқайсысы 1,3%-дан қымбаттады. Баға қалалық көлікпен жол жүруге 7,5%, ұялы байланыс қызметіне 2,8% өсті. Баға әуе билетіне – 19,6%, темір жол қызметіне 0,2% төмендеді.
Азық-түлікке жатпайтын тауарлар бойынша тамызда бағаның өсуі оқушы ранеці, рюкзагына – 5,9%, балалар киіміне және аяқ-киіміне 2,9%-дан байқалды. Шілдемен салыстырғанда АИ-95/96 маркалы бензинге баға 3,9%, АИ-98 бензиніне – 1,9%, баллондағы сұйытылған газға 1,4% өсті.
Азық-түлік тауарлары арасында баға күрішке – 2,1%, шошқа етіне – 1,2%, консервіленген сүтке – 1,1%, сүт пен сиыр етіне 0,6%-дан өсті. Бағаның өсуі минералды және ауыз суға – 1,4%, салқындатылған сусындарға – 1%, темекі өнімдеріне 0,8% байқалды. Жаңа піскен көкөністер – 6,1%, картоп – 4%, күнбағыс майы – 2,3%, қарақұмық жармасы – 2%, құмшекер 1,8% арзандады.
Өңірлер арасында ең жоғары айлық инфляция Қарағанды облысында – 1,3% (орташа республикалық деңгейден 0,6 п.т. жоғары), ең төменгі – Шымкент қ., Атырау, Павлодар және Батыс-Қазақстан облыстарында тіркелді – 0,2%.
Өңірлік бөліністе азық-түлік тауарларының ең жоғары бағасы Ақмола облысында – 0,9%, азық-түлік емес тауарлары бойынша – Ақмола облысында 1,2%, ақылы қызметтер – Қарағанды облысында, өсім – 4%.
Тұтыну тауарлары мен қызметтеріне бағаның өзгеруі
пайызбен, өсуі
|
|
2023 жылғы тамыз |
|
|
2022 жылғы тамызға |
2023 жылғы шілдеге |
|
|
Тауарлар мен қызметтер |
13,1 |
0,7 |
|
Азық-түлік тауарлар |
12,4 |
0,0 |
|
Азық-түлік емес тауарлар |
13,5 |
0,5 |
|
Ақылы қызметтер |
13,9 |
1,9 |
2023 жылғы тамызда жылдық мәнде инфляция деңгейі 13,1% құрады. Азық-түлік тауарларының бағасы 12,4%, азық-түлік емес тауарлар 13,5%, ақылы қызметтер 13,9% өсті.
2022 жылғы тамызбен салыстырғанда қырыққабат 67,2%, күріш – 42,6%, қантсыз қоюландырылған сүт – 37%, газдалмаған сусындар 26,6% қымбаттады. Парацетамол бағасы – 57,3%, күндізгі стационарлық емдеу қызметінің тарифі – 40,4%, қоқыс шығару 36,1% өсті. Керісінше, жылдық мәнде смартфондар – 23,4%, құмшекер– 21,3%, сарымсақ – 17,8%, қарақұмық жармасы – 14%, басты пияз – 10,8%, күнбағыс майы 9,2% арзандаған.
Бюро ай сайын инфляция деңгейін сипаттайтын тұтыну бағалары индексінің көрсеткішін есептейді. Жалпы алғанда 508 позиция бойынша қызметтер мен тауарлардың тарифтер мен баға өзгерісі бақыланады. Бағаларды тіркеу барлық облыс орталығында, астанада және қалалар мен аудан орталықтарының белгілі бір шеңберінде әртүрлі меншік нысанындағы сауда және қызмет көрсету саласы кәсіпорындарының іріктемелі желісі бойынша жүргізіледі. Инфляция бойынша динамикалық өзгерістерді 2018 жылдан бастап көрсеткіштер қамтылған арнайы әзірленген интерактивті дашбордта көруге болады.
*2023 жылғы қаңтардан бастап, тұтыну бағаларының индексін есептегенде азық–түлік тауарларының үлесі – 41,8%, азық-түлікке жатпайтын тауарлар – 29,6%, ақылы қызметтер 28,6% құрады.
2022 жылғы Қазақстанның өндірілген жалпы ішкі өнімнің көлемі 103,7 трлн теңгені құрап, өткен жылғы тиісті кезеңмен салыстырғанда нақты көлемде 3,2% жоғарлады.
2022 жылы ЖІӨ құрылымындағы ең көп үлес Алматы қаласына тиесілі – 18,5%, одан кейін Атырау облысы – 13,2%, үштікті Астана қаласы түйіндейді – 10,3%. ЖІӨ-дегі ең аз үлес Жетісу облысында – 1,4%.
Жан басына шаққандағы ЖІӨ 2022 жылы 5 284,7 мың теңгені құрады. Өңірлер бөлінісінде Атырау облысы (19 974,1 мың теңге), сондай-ақ Алматы (8 985,6 мың теңге) және Астана (8 053,9 мың теңге) қалалары жетекші орындарда, ал соңғы позицияларда Жамбыл (2212,2 мың теңге), Жетісу (2042,1 мың теңге) және Түркістан облыстары (1671,8 мың теңге).
ЖӨӨ өсуінің жоғары қарқыны Ақмола облысы (7,7%), Шымкент қаласы (6,8%) және Солтүстік Қазақстан облысында (5,6%) байқалды.
2022 жылғы өңірлер бөлінісіндегі жалпы ішкі өнім (ЖӨӨ)
|
|
Жалпы өңірлік өнім |
||||
|
млн.теңге |
өңірлердің ЖӨӨ-дегі үлес салмағы, пайызбен |
нақты көлем индексі, өткен жылдың тиісті кезеңіне пайызбен |
жан басына шаққандағы ЖӨӨ, |
жан басына шаққандағы ЖӨӨ-нің орналасу тәртібі |
|
|
Қазақстан Республикасы |
103 765 518,2 |
100,0 |
103,2 |
5 284,7 |
х |
|
Абай |
2 383 753,4 |
2,3 |
102,0 |
3 901,1 |
14 |
|
Ақмола |
3 484 572,5 |
3,4 |
107,7 |
4 428,5 |
12 |
|
Ақтөбе |
4 416 899,4 |
4,3 |
100,1 |
4 788,2 |
11 |
|
Алматы |
4 267 665,3 |
4,1 |
105,5 |
2 860,0 |
16 |
|
Атырау |
13 725 399,8 |
13,2 |
101,6 |
19 974,1 |
1 |
|
БатысҚазақстан |
4 435 130,6 |
4,3 |
100,7 |
6 467,8 |
5 |
|
Жамбыл |
2 685 459,6 |
2,6 |
103,4 |
2 212,2 |
18 |
|
Жетісу |
1 426 882,2 |
1,4 |
102,0 |
2 042,1 |
19 |
|
Қарағанды |
7 278 059,2 |
7,0 |
100,3 |
6 412,9 |
6 |
|
Қостанай |
4 182 077,8 |
4,0 |
104,5 |
5 014,7 |
10 |
|
Қызылорда |
2 417 399,0 |
2,3 |
102,4 |
2 917,9 |
15 |
|
Маңғыстау |
4 401 192,9 |
4,2 |
101,1 |
5 817,8 |
7 |
|
Павлодар |
4 296 923,7 |
4,1 |
101,3 |
5 685,8 |
8 |
|
Солтүстік Қазақстан |
2 198 854,3 |
2,0 |
105,6 |
4 097,7 |
13 |
|
Түркістан |
3 517 281,1 |
3,4 |
100,3 |
1 671,8 |
20 |
|
Ұлытау |
1 609 739,8 |
1,6 |
102,5 |
7 278,4 |
4 |
|
ШығысҚазақстан |
3 916 818,1 |
3,8 |
103,5 |
5 353,8 |
9 |
|
Астанақаласы |
10 672 480,5 |
10,3 |
105,5 |
8 053,9 |
3 |
|
Алматы қаласы |
19 154 536,7 |
18,5 |
105,0 |
8 985,6 |
2 |
|
Шымкент қаласы |
3 294 392,3 |
3,2 |
106,8 |
2 798,4 |
17 |
2022 жылы бақыланбайтын экономиканың ЖІӨ үлесі 0,97%-ға қысқарды және ЖІӨ-нің 18,78% құрады.
Жалпы өңірлік өнімдегі байқалмайтын экономиканың ең көп үлесі Түркістан (33,93%), Жетісу (32%) және Солтүстік Қазақстан облыстарында (24,07%), ең аз үлесі Маңғыстау (12,97%), Ұлытау (12,25%) және Атырау (11,19%) облыстарында байқалды.
Жалпы ішкі өнімдегі бақыланбайтын экономиканың үлесі
пайызбен
|
|
2020 |
2021 |
2022 |
|
Абай |
|
|
19,15 |
|
Ақмола |
16,70 |
16,61 |
16,97 |
|
Ақтөбе |
19,59 |
18,49 |
18,09 |
|
Алматы |
23,10 |
22,05 |
21,88 |
|
Атырау |
14,43 |
12,40 |
11,19 |
|
Батыс Қазақстан |
16,01 |
14,49 |
13,34 |
|
Жамбыл |
20,06 |
19,66 |
19,71 |
|
Жетісу |
|
|
32,00 |
|
Қарағанды |
14,25 |
13,75 |
14,54 |
|
Қостанай |
17,96 |
17,19 |
19,11 |
|
Қызылорда |
23,19 |
23,10 |
23,61 |
|
Маңғыстау |
11,49 |
11,34 |
12,97 |
|
Павлодар |
19,47 |
18,37 |
20,04 |
|
Солтүстік Қазақстан |
23,82 |
24,38 |
24,07 |
|
Түркістан |
25,78 |
25,71 |
33,93 |
|
Ұлытау |
|
|
12,25 |
|
Шығыс Қазақстан |
19,18 |
20,56 |
20,66 |
|
Астана қаласы |
20,20 |
21,36 |
19,06 |
|
Алматы қаласы |
28,29 |
28,49 |
21,83 |
|
Шымкент қаласы |
20,69 |
22,63 |
23,94 |