Солтүстік Қазақстан облысының қоршаған орта компоненттерінің жай-күйі туралы
Солтүстік Қазақстан облысының қоршаған орта компоненттерінің жай-күйі туралы халықты хабардар етуді қамтамасыз ету мақсатында 2026 жылдың I тоқсанының қорытындысы шығарылды.
Су қорғау шаралары. Есіл бассейнінің су объектілерінің ластануын, бітелуін және сарқылуын болдырмау мақсатында Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің 2026 жылғы 19 ақпандағы № 41 «Солтүстік Қазақстан облысының су қорғау аймақтарын, су объектілерінің белдеулерін және оларды шаруашылық пайдалану режимін белгілеу туралы» қаулысымен облыстың 109 бірінші кезектегі су айдындарында су қорғау аймақтары, белдеулері және шаруашылық пайдаланудың шектеулі режимі: Есіл өзенінде және екі ірі салаларда – Ақанбұрлық және Иманбұрлық, Кіші Жембарақ, Мұқыр, Аралтөбе, Қамысақты, Шарық, Бабыбұрлық, Битеке, Шағалалы өзендерінде, сондай-ақ Шарық су қоймасында, Шудасай, Шат, Құланайғыр, Семізбай өзендерінің учаскелерінде және 91 көлде.
Өңірдің су объектілерінде барлығы 720 су қорғау белгілері орнатылған, оның ішінде:
- Есіл өзенінде - 550 белгі;
- Иманбұрлық және Ақанбұрлық өзендерінде - 64 белгі;
- 62 көлде - 106 белгі.
Жыл сайын ЖОО оқушыларының, жастар қоғамдық бірлестіктерінің, мемлекеттік мекемелер мен бұқаралық ақпарат құралдарының қызметкерлерінің қатысуымен жағалау сызықтарын қоқыстардан тазарту бойынша экологиялық акциялар өткізіледі.
Коммуналдық қалдықтарды басқару. Солтүстік Қазақстан облысының аумағында ҚТҚ орналастырудың 444 объектісі бар, оның ішінде 429-ға жер учаскелері ресімделген және ҚТҚ-ның 7 полигонына тиісті рұқсат беру құжаттамасы бар.
Қазіргі уақытта Жамбыл ауданы Пресновка ауылында ҚТҚ полигонын салуға құжаттама әзірленуде. М. Жұмабаев ауданы Булаев қаласында ЖСҚ әзірленіп, мемлекеттік сараптама жүргізілді.
Облыс орталығының қолданыстағы ҚТҚ полигонының жобалық қуатын өндіруге байланысты жаңа полигон салу туралы шешім қабылданды. Осы мақсаттар үшін жер учаскесі бөлінді, ЖСҚ әзірленді, 29.04.2026 жылғы оң қорытынды алынды. Сонымен қатар, Петропавл қаласының қолданыстағы ҚТҚ полигонының рұқсатының қолданылу мерзімін 2027 жылдың соңына дейін ұзарту бойынша жұмыс жүргізілді.
2026 жылғы 1 тоқсанның қорытындысы бойынша ҚТҚ қайта өңдеу және кәдеге жарату үлесі 31,5%-ға құрады және 2025 жылмен салыстырғанда 8,1%-ға өсті (23,39%).
Петропавл қаласында ҚТҚ (ПЭТ, шыны, картон, алады) бөлек жинау үшін контейнерлік алаңдарда 40 контейнер, макулатура үшін 50 экобокс орнатылды. Бұл жұмысты «Радуга» ЖШС жүзеге асырады. Сонымен қатар, қайта өңделетін шикізатты қабылдайтын 6 стационарлық пункт ұйымдастырылды.
3 аудан орталықтарында: Қызылжар, Мамлютка, Тайынша кәсіпкерлері қайталама шикізат жинауды жүзеге асырады.
Облыс орталығында жеке тұлғаларға қызмет көрсету үшін 5 қоқыс шығаратын ұйым және заңды тұлғаларға қызмет көрсету үшін тағы 3 ұйым бар.
Атмосфералық ауаның сапасы. Петропавл қаласында атмосфералық ауаның жай-күйін бақылау төрт бақылау бекетінде, оның ішінде 2 қолмен сынама алу бекетінде және 2 автоматты станцияда жүргізіледі.
«Қазгидромет» РМК-ның Солтүстік Қазақстан облысы бойынша стационарлық бақылау желісінің деректері бойынша атмосфералық ауаның ластану деңгейі жоғары деп бағаланды, ол СИ мәні 4,2 (жоғары деңгей) және НП=17% (жоғары деңгей) болып айқындалды
Ластаушы заттардың орташа тәуліктік концентрациясы рұқсат етілген шекті концентрациядан аспады.
Максималды бір реттік концентрация:
- күкіртсутек – 0,19 ШРЕК м.р.;
- көміртек оксиді – 0,7 ШРЕК м.р.;
- азот оксиді – 3,3 ШРЕК м.р.;
- азот диоксиді – 1,36 ШРЕК м.р.:
- күкірт диоксиді – 4,2 ШРЕК м.р.
Басқа ластаушы заттардың максималды бір реттік концентрациясы белгіленген нормативтерден аспады.
Экологиялық реттеу. Экологиялық реттеу шеңберінде 2026 жылдың I тоқсанында:
- 14 мемлекеттік экологиялық сараптаманың қорытындылары;
- қоршаған ортаға әсер етуге 5 рұқсат.
Осы кезеңде III санаттағы объектілер үшін қоршаған ортаға әсер ету туралы 51 декларация қабылданды.
СҚО Мемлекеттік кірістер департаментінің деректері бойынша облыс бюджетіне 2026 жылдың I тоқсанында қоршаған ортаға эмиссиялар үшін 459 миллион 257 мың теңге түсті.
Сондай-ақ, жоспарланған қызмет жобалары бойынша қоғамдық тыңдауларды үйлестіру бойынша жұмыстар жүргізілуде. 33 қоғамдық тыңдау өткізілді (оның ішінде 17 қоғамдық тыңдау ашық жиналыс арқылы және 16 қоғамдық тыңдау қоғамдық талқылау арқылы).