«БЖЗҚ» АҚ (БЖЗҚ, Қор) – Қазақстандағы зейнетақы жүйесінің негізгі элементі. Ол зейнетақы жинақтарының сенімділігі мен ашықтығын қамтамасыз етеді. Басты міндеті – азаматтардың зейнетақы қорларын жинақтап, болашақта алатын төлемдерін қамтамасыз ету. Қор ұсынатын қызметтер азаматтарға лайықты зейнетақы алуға қажетті соманы жинап қана қоймай, қаржылық болашағын жоспарлауға белсенді қатысуға мүмкіндік береді. БЖЗҚ қазақстандықтарға цифрлық форматтағы түрлі қызметтер ұсынады және оларды тұтынушылардың қажеттіліктеріне бейімделе отырып дамытуда. Қордың сайтта және мобильді қосымшада 24/7 режимінде көрсететін қызметтерінің қолжетімділігі – салымшылардың өз жинақтарына деген қызығушылығын арттырудың маңызды шарты.
01.01.2026ж. мен 31.01.2026ж. аралығында Қор халыққа халыққа 10,8 млн қызмет көрсетті. Көрсетілген қызметтердің жалпы санының 2,7 млн-ы электрондық форматта, 7,9 млн автоматты түрде жүргізілді. Осылайша, автоматты, электрондық және қашықтықтан көрсетілген қызметтердің үлесі жалпы санның 99,2%-ын құрады. Салымшыларға 80,5 мың қызмет жүзбе-жүз көрсетілді, оның ішінде 78,5 мың қызмет тікелей Қор кеңселерінде жүзеге асырылды.
Естеріңізге сала кетейік, барлық зейнетақы шоттары БЖЗҚ-ға бірінші жарна түскен кезде автоматты түрде ашылады. Сондай-ақ, Қазақстан Республикасының 18 жасқа толмаған азаматтарына нысаналы талаптар автоматты түрде есептеліп, "Ұлттық қор – балаларға" бағдарламасы шеңберінде нысаналы жинақтарды алушыларға нысаналы жинақтарды есептеу және есепке алу үшін нысаналы жинақтау шоттары ашылады.
Есепті кезеңде шартты зейнетақы шоттарын (жұмыс берушінің ЖМЗЖ аударуы нәтижесінде ашылатын ШЗШ) және нысаналы жинақтау шоттарын ("Ұлттық қор — балаларға" бағдарламасы аясында ашылатын НЖШ) қоса алғанда, зейнетақы жарналарының барлық түрлері бойынша автоматты режимде ашылған жеке зейнетақы шоттарының (ЖЗШ) жалпы саны – 414,5 мың.
Жеке зейнетақы шотынан, шартты зейнетақы шотынан (ШЗШ), сондай-ақ нысаналы жинақтау шотынан (НЖШ) үзінді көшірме алу бұрынғысынша ең танымал қызмет санатында. Жыл басынан бері ЖЗШ, ШЗШ, НЖШ-дан 3,1 млн үзінді көшірме берілді. Оның 2,5 млн-ы – электрондық, ал 515,9 мың үзінді көшірме автоматты түрде рәсімделді. Шоттың жай-күйіне қатысты ақпаратты жеке кабинет арқылы алу – зейнетақы жинақтарын қадағалаудың ең ыңғайлы, сенімді және жедел тәсілі. Қызмет тәулік бойы (24/7) онлайн режимде жұмыс істейді, бұл ақпаратты кез келген уақытта және әлемнің кез келген нүктесінен алуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, зейнетақы шоттары туралы ақпаратты БЖЗҚ сайты арқылы ғана емес, egov.kz электрондық үкімет порталы немесе оның мобильді қосымшасы арқылы да алуға болады. Бұл мемлекеттік қызметтерді бірыңғай платформалар арқылы алуға дағдыланған азаматтарға өте қолайлы. БЖЗҚ 2025 жылдан бастап жыл сайынғы үзінді көшірмелерді пошта арқылы автоматты түрде жіберу тоқтатылғанын ескертеді. Бірақ, зейнетақы жинақтарының жай-күйі туралы ақпаратты "БЖЗҚ" АҚ атына тиісті сұранысты жіберген пошта арқылы алу мүмкіндігі сақталады.
Салымшылардың (алушылардың) Қор сайтындағы және ұялы қосымшасындағы Жеке кабинеттен үзінді көшірме алудан басқа өз деректемелеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу, шотының бар екендігі туралы анықтама алу, 1 немесе 2 топтағы мүгедектіктің мерзімсіз уақытқа белгіленуіне байланысты немесе ерікті зейнетақы жарналары бойынша зейнетақы төлемдерін тағайындау туралы өтініш беру сияқты қызметтерді пайдалануға мүмкіндіктері бар. Сондай-ақ, зейнетақы жарналарын төлеу туралы өтініштің мәртебесін қадағалау, инвестициялық портфельді басқарушыға (ИПБ) жинақтардың бір бөлігін аудару, зейнетақы калькуляторының көмегімен болашақ зейнетақыны болжамды есептеу және т.б. қызметтер қолжетімді. Мәселен, өткен ай ішінде салымшылардан жинағының бір бөлігін инвестициялық портфельді басқарушыларға аудару туралы 9,5 мың өтініш қабылданып, оның көп бөлігі электрондық нұсқада іске асырылған.
2026 жылдың қаңтар айында деректемелерді өзгертуге 10,5 мың өтініш қабылданды. Оның 10,0 мыңы Қордың кеңселерінде ұсынылды.
БЖЗҚ мамандарына қандай да бір қызмет түрі бойынша жүгіне отырып, салымшылар, әдетте, жинақтарды қалыптастыруға қатысты қосымша кеңестер ала алады. Ақпараттық-түсіндіру жұмыстары аясында 4,5 мың көшпелі таныстырылым өткізіліп, оған 97,7 мың адам қатысты. Бұқаралық ақпарат құралдарында БЖЗҚ хабарламалары бойынша 4,2 мың материал жарияланды.
Салымшылар мен алушылардың кері байланыс (Call-орталық, веб-сайт арқылы кеңес, мессенджерлер, әлеуметтік желілер және басқа байланыс түрлері) арналары бойынша түскен өтініштерінің саны – 43,7 мың.
Естеріңізге сала кетейік, кез келген компания Қор кеңсесіне барып жинақтаушы зейнетақы жүйесінің мәселелері бойынша таныстырылым мен кеңестер өткізуге өтінім бере алады. Ол үшін Қор сайты немесе ұялы қосымшасы арқылы хабарласу қажет.
БЖЗҚ-ның кеңес беру қызметтерін мессенджерлер (+7 777 000 14 18 нөмірі бойынша WhatsАpp және Viber чат-боттары) арқылы, enpf.kz корпоративтік сайтынан, сондай-ақ, Instagram, Facebook, ВКонтакте, Telegram, Одноклассники сияқты әлеуметтік желілердегі БЖЗҚ-ның ресми парақшаларынан алуға болады.
БЖЗҚ-ның kids.enpf.kz сайтындағы «Қатысушыны іздеу» бөлімінде баланың ЖСН-ін енгізіп, «Тексеру» батырмасын басыңыз.
Нәтижесінде баланың қай есепті жылдан бастап бағдарламаға қатысушы екені және жинақталған мақсатты талаптардың жалпы сомасы көрсетіледі.
Нысаналы талаптар – Үкіметтің Қазақстан Республикасының 18 жасқа толмаған азаматтары алдындағы міндеттемелері. Олар Ұлттық қордың инвестициялық кірісінің 50%-ы есебінен жыл сайын қалыптастырылады. Нысаналы талаптардың есебі БЖЗҚ-да жүргізіледі, бірақ активтер Ұлттық қор активтерінің құрамында қалып, инвестициялануын одан әрі жалғастырады және оларға жыл сайын қосымша инвестициялық кіріс есептеледі.
Нысаналы жинақтар – Қазақстан Республикасының нысаналы жинақ алуға құқығы бар 18 жасқа толған алушы-азаматының нысаналы жинақтау шотында жинақталған нақты ақша.
Бала 18 жасқа толғанда оның нысаналы талаптары нысаналы жинаққа айналады. Олар бағдарламаның әрбір қатысушысының БЖЗҚ-дағы нысаналы жинақтау шотында АҚШ долларымен есептеледі және сақталады.
БЖЗҚ-дағы нысаналы жинақтау шоттарына есептелген нысаналы жинақтар қаржы құралдарына инвестицияланбайды. Олар АҚШ долларында сақталады және нысаналы жинақ алушылар немесе олардың мұрагерлері пайдалана алады.
Қолданыстағы заңнамада тұрғын үй жағдайларын жақсарту немесе білім алуға ақы төлеу мақсатындағы нысаналы жинақ төлемдерін жақын туыстарының пайдасына беру көзделмеген.
Сіздің балаңыз 18 жасқа толғаннан кейін нысаналы жинақтарын екі мақсатқа – тұрғын үй жағдайларын жақсартуға және (немесе) білім беру ақысын төлеуге өз бетінше пайдалану құқығына ие болады. Ол үшін балаңызға Уәкілетті операторларға өтініш беру қажет.
Бүгінгі күні уәкілетті оператор-банк ретінде:
"Отбасы банк" АҚ (тұрғын үй және білім алу),
"Халық банкі" АҚ (білім алу),
"Банк ЦентрКредит" АҚ (білім алу) тіркелген.
Кәмелетке толмаған баланың ата-аналары немесе заңды өкілдері өз баласына Бағдарлама аясында жасалған есептеулерді kids.enpf.kz сайтында, EGOV mobile мобильді қосымшасында, сондай-ақ кейбір банктердің қосымшаларында көре алады.
Бала он сегіз жасқа толғанда "БЖЗҚ" АҚ-да оған нысаналы жинақтау шоты ашылады, оған тек нысаналы жинақтарды алушының (кәмелетке толған баланың) өзі ғана қол жеткізе алады.
Қазақстан Республикасының азаматтығы он сегіз жасқа толғанға дейін немесе одан кейін тоқтатылған кезде нысаналы талаптарға қатысушы немесе нысаналы жинақтарды алушы нысаналы жинақтар төлемін алу құқығынан айырылады. Бұл ретте оның нысаналы талаптары мен нысаналы жинақтары белгіленген тәртіп бойыншапен басқа қатысушылар арасында бөлінетін болады, ал оның нысаналы жинақтау шоты жабылады.
"Ұлттық қор – балаларға" бағдарламасына қатысушы қайтыс болған жағдайда оның нысаналы талаптары немесе нысаналы жинақтары азаматтық заңнамаға сәйкес мұраға беріледі. Оларды алу үшін мұрагерлер БЖЗҚ-ға жүгінуі қажет. Қаражат қайтыс болған адамдардың нысаналы жинақтарын нысаналы жинақтау шотына есептегеннен кейін ғана қолжетімді болады. Төлемдерді алу үшін мұрагерлер уәкілетті оператор-банкте АҚШ долларымен банктік шот ашады.
Мұрагерлер қаражатты кез-келген мақсатта пайдалана алады, яғни оларды мақсатты пайдалану туралы міндетті талап жойылады.
Нысаналы жинақтары бар адамның қайтыс болуына байланысты төлемдерді ресімдеуге қажетті құжаттардың өзекті тізбесі БЖЗҚ сайтында орналастырылған.
Нысаналы жинақтарды алушы он сегіз жасқа толған және Қазақстан Республикасының азаматтығы болған жағдайда, нысаналы жинақтау шотындағы нысаналы жинақты қолда бар нысаналы жинақтар шегінде шектеусіз рет пайдалануға болады.
Егер ЖСН-ы көрсетілген бала "Жеке тұлғалар" мемлекеттік дерекқорынан (ЖТМДҚ) алынған мәліметтерге сәйкес ҚР азаматы болмаса, сәйкесінше, ол «Ұлттық қор - балаларға» бағдарламасына қатыса аламайды және нысаналы талаптары да болмайды.
ЖТМДҚ-дағы мәліметтерді өзектендіру қажет болған жағдайда, тұрғылықты жері бойынша көші-қон қызметіне жүгінуге кеңес береміз.
ЖТМДҚ-ға тиісті түзетулер енгізілгеннен кейін, БЖЗҚ осы жеке тұлғаны өткізіп алған кезеңді ескере отырып, нысаналы талаптарға қатысушы балалардың және (немесе) нысаналы жинақтарды алушылардың тізіміне енгізеді.
ҚР заңнамасына сәйкес нысаналы талаптар мен нысаналы жинақтарды есепке алу БЖЗҚ-да АҚШ долларымен жүргізіледі. Төлеген кезде нысаналы жинақтар нысаналы жинақтарды алушылардың уәкілетті оператор - банктерде АҚШ долларымен ашатын банктік шоттарына есептеліп, аударылады.
Заңнамада екінші деңгейдегі банктер бойынша ешқандай шектеулер белгіленбеген, яғни БЖЗҚ-мен тиісті келісім жасасқан Қазақстанның екінші деңгейдегі кез келген Банкі Бағдарламаға қатыса алады.
Бүгінгі күні уәкілетті оператор-банк ретінде:
"Отбасы банк" АҚ (тұрғын үй және білім алу),
"Халық банкі" АҚ (білім алу),
"Банк ЦентрКредит" АҚ (білім алу) тіркелген.
Қазақстан Республикасының он сегіз жасқа толмаған барлық азаматы жобаға қатысады. Сіздің балаңыз Қазақстан Республикасының азаматтығын алғаннан кейін "Ұлттық қор-балаларға" бағдарламасына қатыса алады.
Қазақстан Республикасы Конституцияның 44-бабының 10) тармақшасына және «Республикалық референдум туралы» Қазақстан Республикасы Конституциялық заңының 18-бабына сәйкес ҚАУЛЫ ЕТЕМІН:
1. 2026 жылғы 15 наурызда республикалық референдум өткізілсін.
2. Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының жобасы: «Жобасы бұқаралық ақпарат құралдарында 2026 жылғы 12 ақпанда жарияланған Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясын қабылдайсыз ба?» деген сауал қойылып, республикалық референдумға шығарылсын.
3. Осы Жарлық пен Конституцияның жобасы 2026 жылғы 12 ақпанда бұқаралық ақпарат құралдарында ресми түрде жариялансын.
4. Республикалық референдумға дайындық пен оны өткiзу Референдумның орталық комиссиясының қызметiн атқаратын Орталық сайлау комиссиясына, сондай-ақ референдумның аумақтық және учаскелiк комиссияларының қызметiн атқаратын аумақтық және учаскелiк сайлау комиссияларына жүктелсiн.
5. Қазақстан Республикасының Үкіметі Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясымен, Қазақстан Республикасының басқа да орталық мемлекеттік және жергілікті атқарушы органдарымен бірлесіп, республикалық референдумды ұйымдастыру және өткізу бойынша қажетті шаралар қабылдасын.
6. Осы Жарлық жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.
Қазақстан Республикасының
Президенті
Қ.Тоқаев
Астана, Ақорда, 2026 жылғы 11 ақпан
№ 1170
https://www.akorda.kz/kz/2026-zhylgy-15-nauryzda-respublikalyk-referendum-otkizu-turaly-1113356
Қазақстан Республикасының Әлеуметтік кодексіне сәйкес «БЖЗҚ» АҚ-дан (БЖЗҚ, Қор) белгіленген кесте бойынша ай сайынғы зейнетақы төлемдері зейнет жасына толған адамдарға (ерлер – 63 жас, әйелдер – 61 жас), сондай-ақ мерзімсіз уақытқа белгіленген 1 немесе 2 топтағы мүгедектігі бар, БЖЗҚ-да зейнетақы жинақтары бар адамдарға Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын тәртіппен жүзеге асырылады.
Зейнет жасына жетуіне байланысты зейнетақы жарналарының міндетті түрлері есебінен БЖЗҚ-дан зейнетақы төлемдерін, сондай-ақ мемлекеттік бюджеттен базалық және ынтымақты зейнетақы тағайындау үшін алушылар тұрғылықты жері бойынша "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясына (ХҚКО) уақытылы жүгінуі қажет. Мұны зейнет жасына дейін 10 күн қалғанда жасауға болады. Зейнетақы төлемдерінің барлық түрлері өтініш берілген күннен бастап жүргізіледі. Егер алушы өтініш берген күні зейнет жасына толып қойған болса, өтініштің және қажетті құжаттардың ХҚКО-ға тіркелген күні өтініш берілген күн болып есептеледі. Ал азамат зейнетақы төлемін алуға зейнет жасына толғанға дейін, ертерек жүгінген болса, зейнет жасына толған күн – өтініш берілген күн болып есептеледі. Өткізіп алған уақыт үшін мемлекеттік бюджеттен, сондай-ақ БЖЗҚ-дан зейнетақы төлемі тағайындалмайтынын есте ұстаған жөн.
Сондай-ақ, бюджеттен зейнетақы төлемдерін ресімдеу үшін де уақытылы жүгіну маңызды, өйткені оларды тағайындау үшін алушы ұсынған құжаттар бойынша еңбек өтілін тексеру қажет.
Айта кету керек, БЖЗҚ-дан зейнетақы төлемдерін жүзеге асыру бойынша белсенді қызмет көрсету мақсатында зейнет жасына толған, БЖЗҚ-да зейнетақы жинақтары бар, бірақ зейнетақы төлеміне өтініш бермеген тұлғалар бойынша Қор жыл сайын Мемлекеттік корпорациямен бірлесіп осы азаматтардың жасына байланысты тағайындалған зейнетақы төлемдерінің және бюджет есебінен мемлекеттік базалық зейнетақы төлемдерінің болуы тұрғысынан салыстырып тексеруді жүргізеді. Жыл сайынғы салыстырып тексеру нәтижелері бойынша бюджет қаражаты есебінен тағайындалған зейнетақы төлемдері бар адамдар анықталған жағдайда, БЖЗҚ алушыларға мемлекеттік корпорациямен жасасқан тиісті келісім шеңберінде жасына байланысты зейнетақы төлемдерін тағайындау кезінде ХҚКО-ға ұсынған банктік деректемелері бойынша зейнетақы төлемдерін жүзеге асыру проактивті (өтінішсіз) қызметін көрсетеді.
Бірінші немесе екінші топтағы мүгедектіктің мерзімсіз уақытқа белгіленуіне байланысты зейнетақы жинақтары төлемін алу үшін БЖЗҚ бөлімшелеріне не электрондық цифрлық қолтаңбаны пайдалана отырып, БЖЗҚ сайтындағы (enpf.kz) немесе мобильді қосымшасындағы жеке кабинет арқылы жүгіну қажет.
БЖЗҚ-да мерзімсіз белгіленген бірінші немесе екінші топтағы мүгедектігі бар адамдар үшін көшпелі қызмет көрсетудің ұйымдастырылғанына назар аударамыз. Бұл ретте алдын ала ақыл-кеңес, оның ішінде қызметтерді қашықтан, ешқайда бармай-ақ алу мүмкіндігіне тексеру жүзеге асырылады.
ЕЗЖ есебінен зейнетақы төлемдерін жалпыға бірдей белгіленген зейнет жасы басталғанға дейін – 50 жастан бастап алуға болады. Бұған қоса, ЕЗЖ есебінен зейнетақы төлемдері белгіленген мүгедектік тобы мен мерзіміне қарамастан мүгедектігі бар адамдарға да беріледі.
Жасы бойынша немесе мүгедектікке байланысты ЕЗЖ есебінен төлемдер алуға өтінішті enpf.kz сайтындағы жеке кабинетте онлайн-форматта беруге болады. Төлемдерді алу кестесін салымшы дербес белгілейді.
Айта кету керек, БЖЗҚ-дан зейнетақы төлемдері зейнетақы жинақтары таусылғанға дейін жүзеге асырылады.
enpf.kz сайтындағы "Қызметтер – Зейнетақы төлемдері – Кесте бойынша төлемдер" бөлімінде зейнетақы төлемдерінің түріне, құжаттарды беру тәсіліне, оларды ресімдеуге қойылатын талаптарға байланысты құжаттардың тізбесі, өтініш бланкілері және оларды толтыру үлгілері, сенімхат үлгісі орналастырылған.
"БЖЗҚ" АҚ қауіпсіздік және салымшыларға қатысты алаяқтықтың алдын алу мақсатында төмендегілерді еске салады:
Зейнетақы төлемдерін ресімдеу делдалсыз және комиссиясыз жүргізіледі;
БЖЗҚ қызмет көрсету кезінде ақы алмайды, барлық төлемдер қатаң түрде заң бойынша жүзеге асырылады;
Мемлекеттік органдардың, банктердің, құқық қорғау құрылымдарының, байланыс операторларының және БЖЗҚ қызметкерлері ешқашан телефон, электрондық пошта немесе мессенджерлер арқылы дербес деректерді, банк карталарының деректемелерін, SMS-кодтарды және өзге де құпия ақпаратты сұратпайды;
Егер қоңырау шалушылар Сіздің аты – жөніңізді атап, тұрғылықты мекенжайыңызды және жұмыс орныңызды білсе, бұл олардың ресми тұлға екендіктерін білдірмейді. Қажетті деректердің барлығын әртүрлі тәсілдермен алуға болады.
БЖЗҚ қатаң ескертеді! Ақпаратты ресми көздерден алыңыздар және тек заң шеңберінде әрекет етіңіздер.
Жақындарыңызды, әсіресе қарт туыстарыңызды ақпараттық қауіпсіздік ережелерімен таныстырыңыздар.
Сақтық шараларын алдын ала қабылдаңыз, осылайша сіз өзіңіздің жеке деректеріңіздің берік қорғалуын, қауіпсіздігін және құпиялылығын қамтамасыз етесіз.
БЖЗҚ-ның кеңес беру қызметтерін мессенджерлер (+7 777 000 14 18 нөмірі бойынша WhatsАpp және Viber чат-боттары) арқылы, enpf.kz корпоративтік сайтынан, сондай-ақ, Instagram, Facebook, ВКонтакте, Telegram, Одноклассники сияқты әлеуметтік желілердегі БЖЗҚ-ның ресми парақшаларынан алуға болады.
2024 жылғы 1 ақпан мен 2026 жылғы 1 ақпан аралығында жалпы сомасы 35,20 млн АҚШ долларын (өтініш берушілердің банктік шоттарына аудару үшін уәкілетті операторларға аударылды) құрайтын 223 785 өтініш орындалды.
Олардың ішінде:
- тұрғын үй жағдайын жақсарту мақсатында 22,09 млн АҚШ долларынан астам сомаға 139 759 өтініш орындалды;
- білім беру ақысын төлеу үшін 13,11 млн АҚШ доллары сомасына 84 026 өтініш.
Естеріңізге сала кетейік, нысаналы жинақтарды (НЖ) алушы барлық соманы немесе оның бір бөлігін пайдалануға құқылы. Пайдаланылмаған қаражат қалдығы нысаналы жинақтау шотында (НЖШ) қалады.
Қаражатты тұрғын үй жағдайларын жақсартуға пайдаланудың ең танымал қосалқы мақсаттары: одан әрі жинақтау үшін тұрғын үй құрылыс жинақ ақшасына салымды толықтыру (21,61 млн АҚШ доллары сомасына 136 490 өтініш орындалды), тұрғын үй сатып алуға ипотекалық тұрғын үй қарызын алу үшін бастапқы жарна енгізу – 164,71 мың АҚШ доллары сомасына 1 108 өтініш, азаматтық-құқықтық мәмілелер бойынша тұрғын үйді жеке меншікке сатып алу (түпкілікті есеп айырысу) – 119,36 мың АҚШ доллары сомасына 819 өтініш.
Білім беру ақысын төлеу шеңберіндегі ең танымал қосалқы мақсаттар: Қазақстан Республикасының аумағында орналасқан білім беру ұйымдарының білім беру қызметтеріне үлестермен (әрбір академиялық кезең немесе оқу жылы үшін) немесе толық көлемде бір мезгілде (бүкіл оқу мерзімі үшін) ақы төлеу (шамамен 12,15 млн АҚШ доллары сомасына 76 643 өтініш орындалды), білім беру жинақтау салымы туралы шарт бойынша білім беру жинақтау салымын толықтыру (645,10 мыңнан астам АҚШ доллары сомасына 5 134 өтініш орындалды), шетелдік білім беру ұйымдарының білім беру қызметтеріне үлестермен (әрбір академиялық кезең немесе оқу жылы үшін) немесе толық көлемде біржолғы (бүкіл оқу мерзімі үшін) ақы төлеу (252,49 мың АҚШ доллары сомасына 1 827 өтініш орындалды).
Тұрғын үй жағдайларын жақсарту және (немесе) уәкілетті операторлар мен өңірлер бөлінісінде білім алуға ақы төлеу мақсатында НЖ төлемдері туралы толық ақпаратпен enpf.kz сайтында танысуға болады.
Естеріңізге сала кетейік, 2025 жылдың қорытындысы бойынша қазақстандық әр балаға 130,71 АҚШ доллары, 2024 жылы 129,38 АҚШ доллары, 2023 жылы 100,52 АҚШ доллары мөлшерінде кезекті есептеу жүргізілді.
18 жасқа толмаған балаларға жыл сайын Ұлттық қордан алынған сомалар олардың БЖЗҚ-да ашылған шоттарында ескерілетін нысаналы талаптар түрінде есептеледі. Бұл ретте, заңнамаға сәйкес, жас қазақстандықтарға есептелген сомалар Ұлттық қор активтерінің құрамында қалады және инвестициялауды жалғастырады. Одан әрі инвестициялаудың арқасында жыл сайын әрбір баланың нысаналы талаптарының сомасы алынған инвестициялық табыс есебінен қосымша өседі.
Нәтижесінде бағдарламаға қатысатын балада барлық жинақталған нысаналы талаптардың жиынтық сомасы келесідей (жыл сайын қосымша есептелетін инвестициялық табысты қоса алғанда):
- үшінші жыл қатысып отырған балада 370 доллар 56 цент;
- екінші жыл қатысып отырған балада 263 доллар 93 цент;
- бірінші жыл қатысқан балада 130 доллар 71 цент.
Кәмелетке толған азаматтар өздерінің НЖ туралы ақпаратты БЖЗҚ-ның немесе электрондық үкіметтің интернет-ресурстарындағы жеке кабинеті арқылы дербес алуы тиіс, содан кейін АҚШ долларында банктік шот ашу және тұрғын үй жағдайларын жақсарту және (немесе) білім беру ақысын төлеу үшін НЖ төлеуге онлайн-өтініш беру үшін уәкілетті операторға жүгінуі тиіс.
Бүгінде уәкілетті оператор ретінде келесі банктер тіркелген:
- "Отбасы банкі" АҚ (тұрғын үй және білім беру бойынша),
- "Халық банкі" АҚ (білім беру бойынша),
- "Банк ЦентрКредит" АҚ (білім беру бойынша).
Нысаналы талаптарға қатысушы кәмелетке толмаған балалар және кәмелетке толған нысаналы жинақтарды алушылар бойынша, сондай-ақ тұрғын үйге және (немесе) білімге арналған нысаналы жинақтарды пайдалану жөніндегі статистикамен enpf.kz сайтында танысуға болады.
Бағдарламаның шарттарын зерделеуге, нұсқаулар, қызықтыратын сұрақтарға жауаптарды kids.enpf.kz сайтынан алуға болады. Сондай-ақ, БЖЗҚЕНПФ YouTube-арнасында тақырып бойынша келесі бейне түсініктемелермен және нұсқаулықтармен танысуға болады:
"БЖЗҚ" АҚ Төрағасы Ж.Б. Құрмановтың бейнетүсініктемесі:
https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=30CdPWl6dv0
"БЖЗҚ" АҚ басқарушы директоры М.Т. Шәріповтың бейнетүсініктемесі:
https://www.youtube.com/watch?v=APg2vATmMk0
«Ұлттық қор – балаларға» бағдарламасы бойынша сұрақтарға жауаптар:
https://www.youtube.com/watch?v=4cKr1VCAvUk
https://www.youtube.com/watch?v=mrV0y37Gjnk
«Ұлттық қор – балаларға» сайты бойынша нұсқаулық:
https://www.youtube.com/watch?v=VgP3dmMwAHc
https://www.youtube.com/watch?v=jyC2c-HgqpQ
«Ұлттық қор – балаларға» бағдарламасын жүзеге асыру бойынша нұсқаулық:
https://www.youtube.com/watch?v=bqeT41rWecA
https://www.youtube.com/watch?v=pNBSS1VHdWU
«Ұлттық қор – балаларға» бағдарламасы бойынша кәмелетке толған қазақстандықтардың жинақтарды қалай тексеруге болатыны туралы нұсқаулық:
1-кейс. Баланың қазасы
Сауал:
Бала 10 жасында қайтыс болды. Оның атына Ұлттық қордан ақша аударылып келген. Бұл қаражат қайда кетеді?
Жауап:
Нысаналы талаптарға қатысушы бала қайтыс болған жағдайда, оның атына есептелген және есепшотта жатқан қаражат Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мұраға беріледі.
Қайтыс болған нысаналы талаптарға қатысушының мұрагері (мұрагерлері) қайтыс болған баланың нысаналы жинақтары БЖЗҚ-дағы нысаналы жинақтау шотына есептелгеннен кейін ғана БЖЗҚ-ға жүгінеді
Сауал:
Бала 15-қыркүйекте дүниеге келіп, тіркеуден өтіп, туу туралы куәлігін алды. Өкінішке орай, 3 (үш) ай ғана өмір сүріп, шетінеп кетті. Бұл балаға Ұлттық қордан нысаналы талап есептеле ме?
Жауап:
"Ұлттық қор – балаларға" бағдарламасы 01.01.2024 жылдан бастап енгізілді. Нысаналы талаптарға қатысушы – Қазақстан Республикасының 2006 жылы және одан кейін туған, он сегіз жасқа толмаған азаматтары. Қазақстан Республикасының сәйкестендіру нөмірлерінің ұлттық тізілімдері туралы заңының ережелеріне сәйкес жеке сәйкестендіру нөмірі баланың туу туралы медициналық куәлігін алғаш рет беру кезінде қалыптастырылады. Осыған байланысты, 01.01.2024 жылға (яғни, бағдарлама енгізілгенге дейін) дейін қайтыс болған адамдарды қоспағанда, баланың үш ай өткеннен кейін қайтыс болуына қарамастан, Ұлттық қордан нысаналы талаптар есептелуге жатады.
Сауал: Бала 31 желтоқсаннан 1 қаңтарға қараған түні сағат 23:55-те дүние есігін ашты. Жеке тұлғалар дерекқорына тіркеліп, туу туралы куәлігін алып, жаңа жылдың қаңтар айының басында шетінеп кетті. Мұндай жағдайда Ұлттық қордан қаражат есептелу мәселесі қалай шешіледі?
Жауап: "Ұлттық қор – балаларға" бағдарламасы 01.01.2024 жылдан бастап енгізілді. Нысаналы талаптарға қатысушы – Қазақстан Республикасының 2006 жылы және одан кейін туған, он сегіз жасқа толмаған азаматтары. Қазақстан Республикасының сәйкестендіру нөмірлерінің ұлттық тізілімдері туралы заңының ережелеріне сәйкес жеке сәйкестендіру нөмірі баланың туу туралы медициналық куәлігін алғаш рет беру кезінде қалыптастырылады. Осыған байланысты, 01.01.2024 жылға (яғни, бағдарлама енгізілгенге дейін) дейін қайтыс болған адамдарды қоспағанда, баланың қайтыс болуына қарамастан, Ұлттық қордан нысаналы талаптар есептелуге жатады.
Сауал: Бала 31 желтоқсаннан 1 қаңтарға қараған түні сағат 23:55-те туылып, осы күннің соңына дейін тіркеуден өтіп үлгермеді. Ол балаға өзі туылған есепті жыл үшін Ұлттық қордан нысаналы талап есептеле ме?
Жауап: "Ұлттық қор – балаларға" бағдарламасы 01.01.2024 жылдан бастап енгізілді. Нысаналы талаптарға қатысушы – Қазақстан Республикасының 2006 жылы және одан кейін туған, он сегіз жасқа толмаған азаматтары.
Ұлттық қордан нысаналы талаптар тиісті есепті жыл үшін, оның ішінде оның ішінде осы есепті жылы нақты туылған адамдарға есептеледі. Сондықтан "Жеке тұлғалар" мемлекеттік дерекқорында баланың тууы туралы тиісті мәліметтер болған жағдайда, оған есепті жылы нысаналы талап есептелетін болады.
2-кейс. Бала Қазақстан азаматтығынан айырылды
Сауал:
Бала 14 жасында шетел азаматтығын алды. Бұрын Ұлттық қордан төлемдер есептеліп келген. Не болады?
Жауап:
Егер бала Қазақстан Республикасының азаматтығынан он сегіз жасқа толғанға дейін не кейін айырылса, сол сәттен бастап оған Ұлттық қордан қаражат есептеу тоқтатылады. Бұрын есептелген және жеке шотта жинақталған қаражат бағдарламаның басқа қатысушыларына бөлінеді.
3-кейс. Ата-ана ажырасқан
Сауал:
Ата-анасы ажырасқан. Баланың Ұлттық қордағы ақшасын қай ата-ана басқарады?
Жауап:
Бала 18 жасқа толғанға дейін оған Ұлттық қордан есептелген қаражат ата-анасының ешқайсысының иелігінде болмайды. Кәмелетке толмаған баланың заңды өкілдері, оның ішінде ата-аналары баланың нысаналы талаптары туралы ақпаратты БЖЗҚ-ның kids.enpf.kz сайтынан, eGov mobile электрондық үкіметінің мобильді қосымшасынан, сондай-ақ кейбір екінші деңгейдегі банктердің мобильді қосымшаларынан ғана көре алады.
Бала 18 жасқа толғаннан кейін, ол жинақталған қаражатты тек өз бетінше пайдалануға құқылы.
Ақшаны тек бала 18 жасқа толғаннан кейін ғана өзі басқарып, өзі пайдалана алады.
4-кейс. Бала жетім немесе қамқоршылықта
Сауал:
Бала балалар үйінде тәрбиеленіп жатыр немесе қамқоршылықта. Ұлттық қордағы ақшасы қалай сақталады?
Жауап:
Баланың мәртебесіне (жетім, қамқоршылықта) қарамастан, 18 жасқа толғанға дейін Ұлттық қордан нысаналы талаптар аударылып отырады.
Бала 18-жасқа толғаннан кейін, нысаналы жинақтау сомасын білім алуға немесе тұрғын үйге пайдалана алады.
5-кейс. Бала 18 жасқа толған, бірақ уәкілетті оператор – банкте банктік шот ашпаған
Сауал:
Бала 18-ге толды, бірақ банкте нысаналы жинақ шотын ашпады. Ақша жойыла ма?
Жауап:
Жоқ, Ақша жойылмайды. Бала 18 жасқа толғанда оның атына БЖЗҚ-да нысаналы жинақтау шоты автоматты түрде ашылады және оған Ұлттық қордан тиесілі қаражат аударылады. Ақша АҚШ долларымен аударылады, нысаналы жинақтау шотында 10 жыл сақталады. Нысаналы жинақты алушы қаражатты тұрғын үй жағдайын жақсарту және білім алу ақысын төлеу үшін пайдалана алады.
Тұрғын үй жағдайларын жақсарту және (немесе) білім беру ақысын төлеу үшін нысаналы жинақтарды алушы не оның заңды өкілі (нысаналы жинақтарды алушының әрекетке қабілетсіздігі (әрекет қабілеттілігі шектеулі) жағдайында) нысаналы жинақтарды алушының атына АҚШ долларымен банктік шот ашатын уәкілетті оператор-банкке жүгінеді. Яғни уәкілетті оператор-банктің интернет-ресурсы не мобильді қосымшасы арқылы нысаналы жинақтар төлемін алуға электрондық өтініш береді. Электрондық өтінішке тізбесін Қазақстан Республикасының заңнамасы талаптарын ескере отырып уәкілетті оператор-банк айқындаған құжаттар қоса тіркелуі тиіс.
Егер Бағдарламаға қатысушы 18 жасқа толғаннан кейін 10 жыл өткен соң, осы мерзім ішінде азамат нысаналы жинақ сомасын пайдаланбаса, онда қаржы БЖЗҚ-да оның атына автоматты түрде ашылатын жеке ерікті зейнетақы шотына аударылады. Бұл да автоматты түрде жүргізіледі.
Ерікті зейнетақы жарналары есепке алынатын осы зейнетақы шотынан жинақтарды алу ҚР заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.
6-кейс. Ақшаны басқа мақсатқа жұмсауға бола ма?
Сауал:
18 жасқа толған бала ақшаны бизнес ашуға немесе көлік алуға жұмсай ала ма?
Жауап:
Жоқ, жұмсай алмайды. Ұлттық қор – балаларға бағдарламасы бойынша жиналған қаражатты тек екі мақсатта ғана пайдалануға болады:
Басқа мақсаттарға жұмсауға рұқсат етілмейді.
7-кейс. Бала шетелде оқығысы келеді
Сауал:
18 жасқа толған түлек шетелдік университетке түсті. Ұлттық қордан бөлінген нысаналы жинақ ақшасын пайдалана ала ма?
Жауап:
Иә, егер шетелдік оқу орны ресми түрде танылған болса және оқу ақысы құжатпен расталса, Ұлттық қордан бөлінген қаражатты білім алу мақсатына пайдалануға болады.
8-кейс. Бірнеше бала бар отбасында қате есептеу
Сауал:
Отбасында 3 бала бар, бірақ біреуіне ғана төлем түскен. Не істеу керек?
Жауап:
Ата-ана:
Егер балада жеке басын куәландыратын құжат немесе ЖСН жоқ болса, тұрғылықты мекенжайы бойынша «Азаматтарға арналған Үкімет» мемлекеттік корпорациясына (ХҚКО) жүгіну қажет.
Баланың азаматтығы жоқ, анықталмаған немесе қате көрсетілген болса, тұрғылықты жері бойынша көші-қон қызметіне жүгіну керек.
ЖТМДҚ-ға тиісті түзетулер енгізілгеннен кейін, БЖЗҚ бұл баланы өткізіп алған кезеңді ескере отырып, келесі жылдан (2027 жылғы ақпаннан) бастап Нысаналы талаптарға қатысушылардың және (немесе) Нысаналы жинақтарды алушылардың тізіміне енгізеді.
9-кейс. Бала мүгедек
Сауал:
Мүгедектігі бар балаға бағдарлама қалай қолданылады?
Жауап:
Бағдарлама Қазақстан азаматы болып есептелетін барлық балаларға тең шарттарда қолданылады. Мүгедектік болуы балаға қаражаттың есептелуі мен сақталуына ешқандай әсерін тигізбейді.
10-кейс. Ата-ана ақшаны ертерек алғысы келеді
Сауал:
Отбасында қаржылай қиындық туындады. Баланың Ұлттық қордағы ақшасын алдын ала алуға бола ма?
Жауап:
Жоқ. Қаражат бала 18 жасқа толғанға дейін қолжетімсіз. Бұл – баланың болашағына арналған қорғалатын жинақ.
"Ұлттық қор – балаларға" бағдарламасы – бұл әр баланың білімі мен баспанасына, не болашақ зейнетақысына салынған бастапқы инвестиция.
|
Сұрақ |
Жауап |
|
БЖЗҚ-ның kids.enpf.kz сайтындағы «Қатысушыны іздеу» бөлімінде баланың ЖСН-ін енгізіп, «Тексеру» батырмасын басыңыз. Нәтижесінде баланың қай есепті жылдан бастап бағдарламаға қатысушы екені және жинақталған мақсатты талаптардың жалпы сомасы көрсетіледі.
|
|
2. Нысаналы талаптар мен нысаналы жинақтардың айырмашылығы неде?
|
Нысаналы талаптар – Үкіметтің Қазақстан Республикасының 18 жасқа толмаған азаматтары алдындағы міндеттемелері. Олар Ұлттық қордың инвестициялық кірісінің 50%-ы есебінен жыл сайын қалыптастырылады. Нысаналы жинақтар – Қазақстан Республикасының нысаналы жинақ алуға құқығы бар 18 жасқа толған алушы-азаматының нысаналы жинақтау шотында жинақталған нақты ақша. Яғни, бала 18 жасқа толғанда оның нысаналы талаптары ақшалай балама түріндегі (АҚШ долларымен) нысаналы жинаққа айналып, БЖЗҚ-дағы жеке шотына аударылады.
|
|
3. Орташа инвестициялық кіріс қалай есептеледі?
|
Ұлттық қордың орташа инвестициялық кірісі соңғы 18 жылдағы валюталық активтердің орташа жылдық табыстылығын және сол кезеңдегі таза валюталық активтердің орташа айлық нарықтық құнын ескере отырып есептеледі. Толық мәлімет ҚР Үкіметінің 2024 жылғы 18 қаңтардағы №16 қаулысымен бекітілген Қағидаларда көрсетілген.
|
|
4. Балалардың нысаналы жинақтары қалай қорғалған?
|
Ұлттық қордан есептелген нысаналы жинақтарға төмендегідей тыйым салынады: - банктік шоттардағы ақшаға тыйым салу немесе өндіріп алу; - банк шоттарындағы ақша қаражаттары бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұру; - жинақ алушының келісімінсіз ақшаны алып қою; - банктегі ақшаға билік етуді уақытша шектеу. - жеке табыс салығын салу.
|
|
5. Нысаналы жинақтар Ұлттық қордан БЖЗҚ-ға түскеннен кейін инвестициялана ма? |
БЖЗҚ-дағы нысаналы жинақтау шоттарына есептелген нысаналы жинақтар қаржы құралдарына инвестицияланбайды. Олар АҚШ долларында сақталады және нысаналы жинақ алушылар немесе олардың мұрагерлерінің пайдалануы үшін қолжетімді болады. |
|
6. Бағдарламаға қатысу басқа мемлекеттік жәрдемақыларға, мәселен, мүгедектігі бар балаларға немесе көпбалалы отбасыларға берілетін жәрдемақыларға әсер ете ме?
|
Жоқ. Мүгедектік, көпбалалы отбасыларға берілетін жәрдемақыларды алатын балалар да бұл бағдарламаға Қазақстан азаматы болып есептелетін барлық балалармен тең қатысады.
|
|
7. Бір отбасының балалары жинақтарын бір-біріне бере ала ма?
|
Қолданыстағы заңнамада тұрғын үй жағдайларын жақсарту немесе білім алуға ақы төлеу мақсатындағы нысаналы жинақ төлемдерін жақын туыстарының пайдасына беру көзделмеген.
|
|
8. Менің баламның деректері мемлекеттік дерекқорда болмауына байланысты қатысушылар тізіміне енбеді. Ол Бағдарламаға енгізіле ме және бұл нысаналы талаптардың жиынтық сомасында қалай көрінеді?
|
Балалар нысаналы талаптарға қатысушылар тізіміне енгізілмеген және нысаналы талаптарға қатысушылардың жалпы санын есептеу кезінде есепке алынбаған, бірақ нысаналы талаптарға қатысушы болуға құқығы болған не бар болса, олардың нысаналы талаптары өтініш берілген жылдан кейінгі жылы өткізіп алған кезең (кезеңдер) үшін толық есептеледі. Бұл ретте заңды өкілдерге беретін кеңесіміз: 1) төмендегілерді тексеру: баланың жеке басын куәландыратын құжаттың болуы (туу туралы куәлік, 16 жастан бастап Қазақстан Республикасы азаматының жеке куәлігі); жеке басын куәландыратын құжатта деректемелердің болуы және олардың дұрыстығы: аты-жөні, туған күні, ЖСН, азаматтығы; eGov.kz порталындағы өзінің жеке кабинетінде балалар туралы мәліметтердің болуы, тіркелуі және дұрыстығы; 2) егер баланың: жеке басын куәландыратын құжаты, ЖСН-ы жоқ болса, тұрғылықты жері бойынша «Азаматтарға арналған Үкімет» мемлекеттік корпорациясына (ХҚКО) жүгіну қажет; азаматтығы жоқ немесе анықталмаған немесе дұрыс көрсетілмеген, тұрғылықты жері бойынша көші-қон қызметіне жүгіну қажет. |
|
9. Ұлттық қордан нысаналы талаптардың дұрыс есептелуін қай мемлекеттік орган бақылайды?
|
БЖЗҚ-ның нысаналы талаптарды, нысаналы жинақтар мен нысаналы активтерді дұрыс есепке алуын бақылауды қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті орган – ҚР қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі жүзеге асырады.
|
|
10. Бағдарламаға қатысатын балалардың тізімін қандай ұйым жасайды?
|
БЖЗҚ "Жеке тұлғалар" мемлекеттік дерекқорынан (ЖТ МДҚ) алынған мәліметтер негізінде нысаналы талаптарға қатысушылардың электрондық тізімін Қордың цифрлық жүйесінде дербес қалыптастырады. |
|
11. Менің балама БЖЗҚ-да шот ашылды және оның нысаналы жинақтары да аударылды, бірақ біз қазір бұл қаражатты пайдалана алмаймыз, неге?
|
БЖЗҚ-дағы нысаналы жинақтау шоты Бағдарламаға қатысушы кәмелетке толатын жылы нысаналы жинақтардың сомасын АҚШ долларымен есептей отырып, автоматты түрде ашылады. Бағдарламаға қатысушы 18 жасқа толғаннан кейін ғана нысаналы жинақтарын екі мақсатқа – тұрғын үй жағдайларын жақсартуға және (немесе) білім беру ақысын төлеуге пайдалану құқығына ие болады. |
|
12. Қаражатты уәкілетті оператордан қайтадан БЖЗҚ-қа қайтаруға бола ма?
|
Уәкілетті оператор-банк нысаналы жинақтар төлемдерін қайтару жұмыстарын мынадай жағдайларда жүргізеді: 1) нысаналы жинақтарды алушы не оның заңды өкілі уәкілетті операторға нысаналы жинақтар төлемінің барлық сомасын немесе бір бөлігін БЖЗҚ-ға қайтаруға өтініш бергенде; 2) нысаналы жинақ төлемдерімен толықтырылған мемлекеттік білім беру жинақтау жүйесі шеңберінде жасалған білім беру жинақтау салымы туралы шартты немесе білім беру жинақтау сақтандыру шарты бұзылған кезде; 3) нысаналы жинақтарды алушының тұрғын үй жағдайларын жақсартуға және (немесе) білім алушының білім алуына ақы төлеуіне барлық қажетті құжаттарды ұсынбауы; 4) техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі (магистратура) білім беру бағдарламаларын іске асыратын екінші деңгейдегі банктерден немесе сақтандыру ұйымдарынан немесе білім беру ұйымдарынан нысаналы жинақ төлемдері қайтарылса. |
|
13. Ата-аналар жинақтарды тексере ала ма?
|
Кәмелетке толмаған баланың ата-аналары немесе заңды өкілдері өз баласына Бағдарлама аясында жасалған есептеулерді kids.enpf.kz сайтында, EGOV mobile мобильді қосымшасында, сондай-ақ кейбір банктердің (Kaspi және Halyk банктері) қосымшаларында көре алады. Бала он сегіз жасқа толғанда "БЖЗҚ" АҚ-да оған нысаналы жинақтау шоты ашылады, оған тек нысаналы жинақтарды алушының (кәмелетке толған баланың) өзі ғана қол жеткізе алады. |
|
14. Балаға БЖЗҚ-да шот ашылып, оның нысаналы жинақтары есептеліп қойды. Алайда, 18 жасқа толғанға дейін бір ай бұрын бала азаматтығын өзгертті. Оның нысаналы жинақтарымен не болады?
|
Қазақстан Республикасының азаматтығы он сегіз жасқа толғанға дейін немесе одан кейін тоқтатылған кезде нысаналы талаптарға қатысушы немесе нысаналы жинақтарды алушы нысаналы жинақтар төлемін алу құқығынан айырылады, бұл ретте: 1) нысаналы талаптарға қатысушының нысаналы талаптары белгіленген тәртіппен нысаналы талаптардың басқа қатысушылары арасында бөлінеді; 2) нысаналы жинақтарды алушының нысаналы жинақтары нысаналы жинақтау шотынан есептен шығарылып, есепті жылдың соңында нысаналы талаптардың басқа қатысушылары арасында бөлінеді. Бұл ретте нысаналы жинақтарды алушының нысаналы жинақтау шоты жабылады. |
|
15. Нысаналы талаптарға қатысушы-нысаналы жинақтарды алушы қайтыс болған жағдайда мұраға қалған нысаналы жинақтарды алу үшін мұрагерге қандай құжаттар талап етіледі және оларды қайда ұсыну қажет?
|
Қайтыс болған нысаналы талаптарға қатысушының немесе нысаналы жинақтарды алушының мұрагері (мұрагерлері) нысаналы жинақтар төлемін алу үшін БЖЗҚ-ға жүгінеді. Бірақ мұндай өтінімді қайтыс болған адамдардың нысаналы жинақтары БЖЗҚ-дағы нысаналы жинақтау шотына есептелгеннен кейін ғана беру керек. БЖЗҚ-да зейнетақы жинақтары бар адамның қайтыс болуына байланысты зейнетақы төлемдерін ресімдеу үшін қажетті құжаттардың өзекті тізбесі, сондай-ақ өтініштердің бланкілері және төлем валютасының түріне байланысты оларды толтыру үлгілері, сенімхат үлгісі БЖЗҚ-ның www.enpf.kz веб-сайтында орналастырылған. Төлемдерді есептеу үшін мұрагерлер уәкілетті оператор-банкте АҚШ долларымен банктік шот ашады. Бұл ретте мұрагерлер ақшаны кез келген мақсатта пайдалана алады, яғни оларды нысаналы пайдалану жөніндегі міндетті талап жойылады.
|
|
16. Нысаналы жинақтарды бөліп-бөліп пайдалануға бола ма?
|
Нысаналы жинақтарды алушы он сегіз жасқа толған және Қазақстан Республикасының азаматтығы болған жағдайда, нысаналы жинақтау шотындағы нысаналы жинақты қолда бар нысаналы жинақтар шегінде шектеусіз рет пайдалануға болады. |
|
17. БЖЗҚ мен уәкілетті оператордың бағдарлама шеңберіндегі міндеттері қандай?
|
БЖЗҚ-ның міндеті: 1) нысаналы жинақтарды есепке алу және есептеу үшін нысаналы жинақтау шоттарын ашу; 2) нысаналы активтер мен нысаналы талаптарды есепке алуды, нысаналы жинақтау шоттарындағы нысаналы жинақтарды есепке алу және есептеу, нысаналы жинақтау шотынан уәкілетті операторлардың шоттарына нысаналы жинақтарды алушыға арналған төлемді жүзеге асыру, нысаналы жинақтардың қайтарылуын есепке алу; 3) Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының интернет-ресурсы және (немесе) "электрондық үкімет" веб-порталы арқылы мынадай мәліметтерді тегін ұсынуға міндетті: нысаналы талаптардың қатысушысына немесе оның заңды өкіліне нысаналы талаптардың сомасы; нысаналы жинақтарды алушының сұрау салуы бойынша нысаналы жинақтау шотын ашқан күннен бастап кез келген сұрау салынатын күнге нысаналы жинақ сомасы; 4) нысаналы жинақтарды тұрғын үй жағдайларын жақсарту және (немесе) білім алуға ақы төлеу мақсатында уәкілетті операторда ашылған нысаналы жинақтарды алушылардың шоттарына, сондай-ақ қайтыс болған не соттың заңды күшіне енген шешімімен қайтыс болды деп жарияланған нысаналы талаптарға қатысушылардың немесе нысаналы жинақтарды алушылардың мұрагерлеріне уәкілетті операторда ашылған банк шоттарына АҚШ долларымен төлеуді жүзеге асыру; 5) нысаналы жинақтарды есепке алу, төлеу және қайтару мәселелері бойынша уәкілетті оператормен өзара іс-қимыл жасау; 6) нысаналы жинақтарды алушы он сегіз жасқа толғаннан кейін он жыл ішінде пайдаланбаған нысаналы жинақтарды нысаналы жинақтау шоттарынан ерікті зейнетақы жарналары есепке алынатын жеке зейнетақы шотына аудару. Уәкілетті оператордың (УО) міндеті: 1) тұрғын үй жағдайларын жақсарту және (немесе) білім беру ақысын төлеу мақсатында БЖЗҚ аударатын нысаналы жинақтау төлемдерін есептеу үшін банктік шоттар ашу және жүргізу; 2) УО интернет-ресурсы арқылы алушылардан не алушылардың заңды өкілдерінен (алушылардың әрекетке қабілетсіздігі (әрекет қабілеттілігі шектеулі) болған жағдайда) нысаналы жинақтарды төлеуге арналған өтініштерді УО мекенжайына қабылдау; 3) тұрғын үй жағдайларын жақсарту және (немесе) білім беру ақысын төлеу мақсатында нысаналы жинақтау төлемдерінің нысаналы мақсатын растау жөніндегі құжаттарды қабылдау және тексеру; 4) нысаналы жинақтарды олардың нысаналы мақсаты бойынша аудару; 5) нысаналы жинақтарды төлеу сомаларын (АҚШ долларымен) қайтару себептерін көрсете отырып, БЖЗҚ-ға қайтаруды жүзеге асыру. |
|
18. Балама қанша қаражат тиесілі екенін қалай білемін?
|
Сіз БЖЗҚ-ның kids.enpf.kz сайтында, eGov mobile мобильді қосымшасында және кейбір банктердің (Kaspi және Halyk банктері) қосымшаларында балаңызға есептелген нысаналы талаптардың жиынтық сомасын тексере аласыз. Айта кетейік, БЖЗҚ сайтында жалпы сома көрсетіледі. Егер сіз есептеулердің жыл бойынша егжей-тегжейлі бөлінісін көргіңіз келсе, онда EGOV mobile мобильді қосымшасын, кейбір банк қосымшаларын (Kaspi және Halyk банктері) жүктеп, оларға кіруіңіз керек.
|
|
19. Егер балаға нысаналы талаптар есептелген, бірақ нысаналы жинақтау шоты (НЖШ) ашылмаған болса?
|
БЖЗҚ-дағы нысаналы жинақтау шоты бала кәмелетке толған жылы оның нысаналы жинақтарын есепке алу үшін автоматты түрде ашылады. Осы күнге дейін балаға нысаналы талаптар есептеледі және олар БЖЗҚ-да есепке алынады. kids.enpf.kz сайтындағы "Қатысушыны іздеу" бөліміне баланың ЖСН енгізіп, "Тексеру" батырмасын басу керек. Бала нысаналы талаптарға қатысушы ретінде тіркелген есепті жылды және өтініш берілген жылға арналған нысаналы талаптардың жалпы сомасын көрсететін ақпарат қолжетімді болады.
|
|
20. Егер бала ҚР азаматы емес деген ақпарат шықса, не істеу керек?
|
Егер ЖСН-ы көрсетілген бала "Жеке тұлғалар" мемлекеттік дерекқорынан (ЖТМДҚ) алынған мәліметтерге сәйкес ҚР азаматы болмаса, сәйкесінше, ол «Ұлттық қор - балаларға» бағдарламасына қатыса аламайды және нысаналы талаптары да болмайды. ЖТМДҚ-дағы мәліметтерді өзектендіру қажет болған жағдайда, тұрғылықты жері бойынша көші-қон қызметіне жүгінуге кеңес береміз. ЖТМДҚ-ға тиісті түзетулер енгізілгеннен кейін, БЖЗҚ осы жеке тұлғаны өткізіп алған кезеңді ескере отырып, нысаналы талаптарға қатысушы балалардың және (немесе) нысаналы жинақтарды алушылардың тізіміне енгізеді.
|
|
21. Егер нысаналы талаптарға қатысушы Қазақстан Республикасының азаматтығынан айырылған (азаматтығынан шыққан) болса, БЖЗҚ-да қандай ақпарат көрсетіледі?
|
Егер ЖСН-ы көрсетілген жеке тұлға ҚР азаматы болып табылмаса, тиісінше, оның ҚР заңнамасына сәйкес нысаналы талаптарға құқығы жоқ. БЖЗҚ сайтындағы (kids.enpf.kz) "Қатысушыны іздеу" бөлімінде баланың ЖСН-ін енгізіп, "Тексеру" батырмасын басқан кезде "Жеке тұлға ҚР азаматы болып табылмайды, сондықтан ҚР заңнамасына сәйкес нысаналы талаптарға құқығы жоқ" деген ақпарат беріледі.
|
|
22. Қаражатты бала қандай мақсаттарға пайдалана алады?
|
"Қазақстан Республикасындағы бала құқықтары туралы" Заңға сәйкес нысаналы жинақтар тұрғын үй жағдайларын жақсарту және (немесе) білім беру ақысын төлеу мақсатында қолданылады. Төлемдер бағдарламаға қатысушы 18 жасқа толғаннан кейін қолжетімді. Нысаналы жинақ төлемдерін пайдалану жөніндегі егжей-тегжейлі шарттар Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан нысаналы жинақ төлемдерін тұрғын үй жағдайларын жақсарту және білім беру ақысын төлеу мақсатында пайдалану қағидаларында регламенттелген. |
|
23. Жинақтар БЖЗҚ-да қанша уақыт сақталады?
|
Бағдарламаға қатысушы 18 жасқа толғаннан кейін 10 жыл өткен соң қатысушының пайдаланбаған нысаналы жинақ сомасы БЖЗҚ-да қалады және оның нысаналы жинақтаушы шотынан ерікті зейнетақы жарналары есепке алынатын жеке зейнетақы шотына аударылады. Ерікті зейнетақы жинақтарын пайдалану шарттары мен тәртібі ҚР зейнетақы заңнамасында көзделген..
|
|
24. Жинақтау қандай валютада жүргізіледі және кейіннен нысаналы жинақтарды алушыға аудару қай валютада жүзеге асырылады?
|
"Қазақстан Республикасындағы бала құқықтары туралы" Заңға (бұдан әрі – заң) сәйкес нысаналы талаптар мен нысаналы жинақтарды есепке алу АҚШ долларымен жүргізіледі. Нысаналы жинақ төлемдері нысаналы жинақ алушылардың уәкілетті оператор-банктерде АҚШ долларымен ашатын банктік шоттарына аударылады. Заңның 7-6 бабының 3-тармағына сәйкес нысаналы жинақтарды төлеуден бас тартуға нысаналы талаптарға қатысушының не нысаналы жинақтарды алушының Қазақстан Республикасының азаматтығын тоқтатуы негіз болып табылады. |
|
25. Бұл қаражатқа салық салына ма?
|
Жоқ. ҚР Салық кодексіне сәйкес, нысаналы жинақтар төлемі салықтан толық босатылған.
|
|
26. Ұлттық қордан төлемдер алу үшін қандай банктерде банктік шот ашуға болады? "Ұлттық қор – балаларға" жобасына қатысатын банктерге қойылатын қандай да бір алғышарттар, талаптар бар ма?
|
Заңнамада екінші деңгейдегі банктер бойынша ешқандай шектеулер белгіленбеген, яғни БЖЗҚ-мен тиісті келісім жасасқан Қазақстанның екінші деңгейдегі кез келген Банкі Бағдарламаға қатыса алады. Бүгінгі күні уәкілетті оператор-банк ретінде: "Отбасы банк" АҚ (тұрғын үй және білім алу), "Халық банкі" АҚ (білім алу), "Банк ЦентрКредит" АҚ (білім алу) тіркелген. |
|
27. Тарихи отанымыз – Қазақстанға көшіп келдік, "қандас" мәртебесіне ие болдық. Біздің баламыз "Ұлттық қор-балаларға"жобасына қатыса ала ма?
|
"Қазақстан Республикасындағы бала құқықтары туралы" Заңға сәйкес нысаналы талаптарға Қазақстан Республикасының он сегіз жасқа толмаған барлық азаматы қатысады. "Қазақстан Республикасының азаматтығы туралы" Заңға сәйкес Қазақстан Республикасының азаматтығын алғаннан кейін бала "Ұлттық қор-балаларға" бағдарламасына қатыса алады.
|
|
28. Егер қандай да бір жылдағы инвестициялық кіріс теріс болса не болады? |
Ұлттық қордың активтері ұзақ мерзімді негізде инвестицияланады және инвестициялау нәтижелері әртүрлі нарықтық факторлар әсер ететін қаржы нарықтарындағы жағдайға байланысты. Сондықтан, Ұлттық қор активтерінің валюталық бөлігінің жекелеген кезеңдердегі инвестициялық кірістілігінің ықтимал тәуекелдерін нивелирлеу үшін ол есепті жылдың алдындағы он сегіз жыл ішінде орташаланады.
|