Халықаралық тәжірибе көрсеткендей, мемлекеттер зейнетақы жүйелерінің ұлттық ерекшеліктеріне қарай зейнетақы жинақтарын қорғаудың әртүрлі тетіктерін қолданады.
Көптеген елдерде зейнетақы жүйелеріне қатысушылардың құқықтарын қорғау зейнетақы төлемдері бойынша міндеттемелердің орындалмау тәуекелдерін сақтандыру, зейнетақы қорлары мен басқарушы компаниялардың қызметін мемлекеттік қадағалау, сондай-ақ олардың қаржылық тұрақтылығы мен тәуекелдерді басқару жүйесіне қойылатын талаптарды белгілеу сияқты тетіктер арқылы қамтамасыз етіледі. Демек, негізгі басымдық тұрақты реттеу жүйесін қалыптастыруға, тиімді қадағалауды қамтамасыз етуге және жауапкершілікті мемлекет, қорлар мен басқарушы компаниялар арасында бөлуге беріледі.
АҚШ-та белгіленген төлемдер жүйесіне (Defined Benefits, DB) негізделген корпоративтік зейнетақы жоспарларын Pension Benefit Guaranty Corporation (PBGC)[1] федералдық сақтандыру жүйесі қорғайды. Бұл жүйе жұмыс берушінің қызметкердің зейнетақы жинақтарын қалыптастыру бойынша өз міндеттемелерін орындауға қабілетсіз болған жағдайда, корпоративтік зейнетақы жоспары бойынша (заңда белгіленген шектерде) қызметкер алдындағы зейнетақы міндеттемелерінің орындалуын қамтамасыз етеді.
Ұлыбританияда мұндай функцияларды Pension Protection Fund (PPF)[2] атқарады. Осыған ұқсас тетіктер Германияда да қолданылады. Бұл ретте осы тәрізді сақтандыру жүйелері тек белгіленген төлемдерге (Defined Benefits, DB) негізделген корпоративтік зейнетақы жоспарларына қолданылады және белгіленген жарналарға (Defined Contributions, DC) негізделген жинақтаушы зейнетақы жүйелеріне қолданылмайды.
Кейбір елдерде зейнетақы жинақтарының ең төменгі кірістілігін қамтамасыз ету тетіктері көзделген. Олар абсолюттік номиналды мәнде де(мысалы, Бельгияда, Швейцарияда, Малайзияда, Сингапурда), сондай-ақ салыстырмалы түрде, яғни белгілі бір бағдарлық көрсеткішпен салыстыру арқылы, мысалы, орташа кірістілікке қатысты (Латын Америкасы елдерінде) белгіленуі мүмкін. Бельгия мен Швейцарияда міндетті кәсіптік зейнетақы қорларындағы кірістіліктің ең төменгі номиналды мөлшерлемесі заңнамамен бекітілген. Ол жұмыс берушінің өз қызметкерінің зейнетақы жоспары бойынша міндеттемелерін есептеу кезінде пайдаланылады.
Латын Америкасының бірқатар елдерінде (Чили, Колумбия, Сальвадор) ең төменгі кірістілік зейнетақы қорларының тиісті түрлері арасындағы орташа кірістілікке қатысты айқындалады. Егер зейнетақы қорын басқарушы (Administradora de Fondos de Pensiones, AFP) ең төменгі кірістілікті қамтамасыз ете алмаса, айырма қалыптастырылған резервтер (кепілдік резерві) есебінен өтеледі.
Азияның бірқатар елдерінде де зейнетақы жинақтарының ең төменгі кірістілігіне қатысты талаптар қолданылады. Малайзияда қызметкерлердің жинақтаушы қоры (Employees Pension Fund, EPF) зейнетақы жинақтарының жылдық номиналды кірістілігіне кемінде 2,5% мөлшерінде кепілдік береді. Сингапурда Орталық жинақтаушы қор (Central Provident Fund, CPF) жылына 2,5%-дан 4%-ға дейінгі ең төменгі номиналды кірістілікті (шоттың түріне қарай) қамтамасыз етеді.
Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымына (ЭЫДҰ) мүше елдердің іс жүзінде барлығында зейнетақы қорлары мен басқарушы компаниялардың қызметі мемлекет тарапынан тәуекелге бағдарланған қадағалауға алынып, капиталдың жеткіліктілігіне, резервтерді қалыптастыруға, тәуекелдерді басқару жүйесіне және клиенттердің активтерін инвестициялық басқарудың кәсіби стандарттарын сақтауға қатысты қатаң талаптар қойылады.
Осылайша, жинақтаушы зейнетақы жүйелері дамыған сайын негізгі басымдық тиімді реттеуге, тәуекелге бағдарланған қадағалауға, сондай-ақ салымшылардың құқықтары мен инвестициялық мүмкіндіктерін кеңейтуге қарай ауысып келеді.
Қазақстанның зейнетақы жүйесі де осы бағытта дамып келеді. Еске сала кетейік, заңнамалық өзгерістер азаматтардың өздерінің зейнетақы жинақтарын басқару мүмкіндіктерін кеңейтуді көздейді. Салымшы әртүрлі инвестициялық стратегиялар мен портфельдерді ұсынатын бір немесе бірнеше басқарушы компанияны өз бетінше таңдап, өзінің жинақтарының 100%-ына дейінгі бөлігін олардың сенімгерлік басқаруына бере алады.
Инвестициялық мүмкіндіктердің кеңеюі және зейнетақымен қамсыздандыру деңгейін арттыру шараларының іске асырылуымен бірге зейнетақы жинақтарының сақталуын қамтамасыз ету тәсілдері де өзгеруде. 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап мемлекеттің кепілдігі БЖЗҚ-дағы міндетті зейнетақы жарналары мен міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарының нақты енгізілген жарналар мөлшерінде сақталуын қамтамасыз етуді көздейді. Бұл ретте мемлекеттің негізгі міндеттемелері зейнетақының мемлекеттік құрамдас бөлігінің (базалық және ынтымақты зейнетақылардың) жеткіліктілігін сақтауға шоғырландырылады.
Солтүстік Қазақстан облысы Петропавл қаласының аумағында үгіттік баспа материалдарын орналыстыруға арналған орындар
|
№ |
Елді мекен атауы |
Орналасқан орны |
|
1. |
Петропавл қаласы |
Абай және Мұхтар Әуезов атындағы көшелердің қиылысы |
|
2. |
Петропавл қаласы |
Нұрсұлтан Назарбаев және Абай көшелерінің, «Сокол» сауда кешені» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің ауданы |
|
3. |
Петропавл қаласы |
Нұрсұлтан Назарбаев көшесі, 252, «Семейный» гипермаркетінің ауданы |
|
4. |
Петропавл қаласы |
Нұрсұлтан Назарбаев және Қазақстан Конституциясы көшелерінің қиылысы, «ЦУМ» сауда үйінің ауданы |
|
5. |
Петропавл қаласы |
Нұрсұлтан Назарбаев және Ғ. Мүсірепов көшелерінің қиылысы, «Караван» сауда үйінің ауданы |
|
6. |
Петропавл қаласы |
Пушкин көшесі, 103, «Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің Денсаулық сақтау басқармасы» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің «ЖИТС алдын алу және оған қарсы күрес жөніндегі облыстық орталық» шаруашылық жүргізу құқығындағы коммуналдық мемлекеттік кәсіпорнының ауданы |
|
7. |
Петропавл қаласы |
Интернациональная және М. Жұмабаев көшелерінің қиылысы, «Манаш Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан университеті» коммерциялық емес акционерлік қоғамының ауданы, № 6 корпус |
|
8. |
Петропавл қаласы |
Интернациональная және Астана көшелерінің қиылысы, «Колос» қонақ үйінің ауданы |
|
9. |
Петропавл қаласы |
Интернациональная және Театральная көшелерінің қиылысы, «Черемушки» базарының ауданы |
|
10. |
Петропавл қаласы |
Жамбыл атындағы көше, «Волна» дүкені аялдамасының ауданы |
|
11. |
Петропавл қаласы |
Жамбыл атындағы көше, 231, «СК Нефтепродукт» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі автомобильге жанармай құю станциясының ауданы |
|
12. |
Петропавл қаласы |
Жамбыл атындағы көше, «Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасының Сәбит Мұқанов атындағы мемлекеттік қазақ сазды-драма театры» коммуналдық мемлекеттік қазыналық кәсіпорнының ауданы |
|
13. |
Петропавл қаласы |
Парковая және Қазақстан Конституциясы көшелерінің қиылысы |
|
14. |
Петропавл қаласы |
Жамбыл атындағы көше, «Тайга» базары ауданы |
|
15. |
Петропавл қаласы |
Ухабов көшесі, 5, «Бензострой» аялдамасы |
|
16. |
Петропавл қаласы |
Ніл Болатбаев атындағы көше, «Түркістан» мейрамханасының ауданы |
|
17. |
Петропавл қаласы |
Украинская көшесі, 203, «Стеклянный» дүкенінің ауданы |
|
18. |
Петропавл қаласы |
Хименко және Ш. Уәлиханов атындағы көшелердің қиылысы, «Сулпак» дүкенінің ауданы |
|
19. |
Петропавл қаласы |
Солнечный шағын ауданы, Солнечная және Дачная көшелерінің қиылысы, «Кокетка» дүкенінің ауданы |
|
20. |
Петропавл қаласы |
Борки кенті, Зеленая көшесі, сонғы аялдама |
|
21. |
Петропавл қаласы |
В.Б. Кошуков атындағы көше, «Пирамида» сауда үйінің ауданы |
|
22. |
Петропавл қаласы |
Мұхтар Әуезов атындағы және Қазақстан Конституциясы көшелерінің қиылысы, Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті саябағына орталық кіреберіс |
|
23. |
Петропавл қаласы |
Заречный кенті, 2-я Заречная көшесі, «МАКС» дүкені аялдамасы |
|
24. |
Петропавл қаласы |
Пушкин көшесі, Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің Денсаулық сақтау басқармасы «3 қалалық аурухана» шаруашылық жүргізу құқығындағы коммуналдық мемлекеттік кәсіпорнының аялдамасы |
|
25. |
Петропавл қаласы |
Ш. Уәлиханов атындағы көше, «Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің білім басқармасы» коммуналық мемлекеттік мекемесінің «Облыстық дарынды балаларға арналған мамандандырылған қазақ түрік мектеп лицей-интернаты» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің аялдамасы |
|
26. |
Петропавл қаласы |
Кәрім Сүтішев көшесі «Рахмет» сауда орталығына қарама-қарсы аялдама |
|
27. |
Петропавл қаласы |
Батыр Баян көшесі, «Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің білім басқармасы» коммуналық мемлекеттік мекемесі «Снежинка» бөбекжай-бақшасы» мемлекеттік коммуналдық қазыналық кәсіпорнының ауданы |
|
28. |
Петропавл қаласы |
Н. Островский көшесі, «Шелковый путь» базары аялдамасы |
|
29. |
Петропавл қаласы |
Панфилов атындағы көше, Солтүстік Қазақстан облысы Петропавл қаласы әкімдігінің «Петропавл қаласының білім бөлімі» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің «№ 1 жалпы білім беретін орта мектеп-интернаты» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің ауданы |
|
30. |
Петропавл қаласы |
Жамбыл атындағы және Қазақстан Конституциясы көшелерінің қиылысындағы аялдама |
|
31. |
Петропавл қаласы |
Жамбыл атындағы көше, «Мебельвиль» сауда үйінің ауданы |
|
32. |
Петропавл қаласы |
Пушкин көшесіндегі аялдама, «Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің Денсаулық сақтау басқармасы» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің «Облыстық көп бейінді балалар ауруханасы» шаруашылық жүргізу құқығындағы коммуналдық мемлекеттік кәсіпорнының ауданы |
|
33. |
Петропавл қаласы |
Жәлел Қизатов атындағы көше, «Қазақстан Республикасы Ұлттық гвардиясының әскери институты» республикалық мемлекеттік мекемесінің ауданы |
|
34. |
Петропавл қаласы |
Кәрім Сүтішев және М. Жұмабаев көшелерінің қиылысы |
|
35. |
Петропавл қаласы |
Григорий Потанин атындағы көше, соңғы аялдама |
|
36. |
Петропавл қаласы |
Набережная көшесі, 33, «Ани» дүкенінің ауданы |
|
37. |
Петропавл қаласы |
Абай көшесі, «Орталық дәріхана» аялдамасы |
|
38. |
Петропавл қаласы |
Максим Горький және Кәрім Сүтішев көшелерінің қиылысы |
|
39. |
Петропавл қаласы |
Юрий Медведев және Қаныш Сәтбаев атындағы көшелердің қиылысы |
|
40. |
Петропавл қаласы |
Ойқала шағын ауданы Потанин көшесі, 61, «Ишим» дүкені |
|
41. |
Петропавл қаласы |
Былғары зауыты кенті, Рыжов-Кожевенная көшелерінің қиылысы, соңғы аялдама, Кожевенная көшесі, 18 |
|
42. |
Петропавл қаласы |
Кірпіш кенті, 3-ші Кірпіш көшесі, 22а, соңғы аялдама, «Мандарин» дүкені |
|
43. |
Петропавл қаласы |
Солнечный-2 кентінің соңғы аялдамасы |
|
44. |
Петропавл қаласы |
Жеңіс саябағы, Набережная-Я.Гашек көшелерінің қиылысы |
|
45. |
Петропавл қаласы |
Береке шағын ауданы, Досмұхамбетов көшесі, 17В, «Северный» супермаркеті |
|
46. |
Петропавл қаласы |
Береке шағын ауданы Қ. Байболов көшесі, 18 жаңа құрылыс соңғы аялдамасы |
|
47. |
Петропавл қаласы |
Жұмысшы кенті, Украинская көшесі, 203 «Стеклянный» дүкені |
|
48. |
Петропавл қаласы |
Жас Өркен шағын ауданы, Жамбыл көшесі, 84, Винокуров спорт сарайы |
|
49. |
Петропавл қаласы |
Жас Өркен шағын ауданы, Жамбыл көшесі, 55А Оқушылар сарайы |
|
50. |
Петропавл қаласы |
Қазбек Байболов көшесі, № 2 қалалық емхананың аумағына кіреберістің оң жағында |
|
51. |
Петропавл қаласы |
Жәлел Қизатов көшесіндегі Орман шағын ауданы аялдамасының оң жағында, «Самал» ТК қарама-қарсы |
| 52. |
Петропавл қаласы |
Шаңырақ көшесіндегі Бірлік балабақшасы аялдамасының оң жағында |
Зейнетақы төлемдерін алушылар үшін зейнетақы жинақтарының нақты енгізілген міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ), міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары (МКЗЖ) мөлшерінде, жинақталған инфляция деңгейін ескере отырып сақталуына берілетін мемлекеттік кепілдіктің жойылуына қатысты келіп түскен сұрақтар бойынша БЖЗҚ төмендегіні хабарлайды.
Мемлекет кепілдік береді және реттейді
Әлеуметтік кодекстің 217-бабында 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап «Мемлекет зейнетақы төлемдерін алушыларға Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорындағы міндетті зейнетақы жарналарының, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарының сақталуына олардың нақты енгізілген міндетті зейнетақы жарналары, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары мөлшерінде кепілдік береді» деп көзделген.
Мемлекеттің зейнетақы активтерінің сақталуына беретін кепілдігі Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры (БЖЗҚ) мен инвестициялық портфельді басқарушылардың (ИПБ) қызметін реттеу, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің (Ұлттық банк, ҚРҰБ) де, ИПБ-лардың да инвестициялық қызметіне қойылатын талаптарды белгілеу, зейнетақы активтерін орналастыру кезінде оларды әртараптандыру және тәуекелдерді төмендету жөніндегі талаптарды сақтау, сондай-ақ басқа да реттеуші нормалар арқылы қамтамасыз етіледі.
Ұлттық Банк зейнетақы активтерін зейнетақы жинақтарының сақталуын қамтамасыз етуге және ұзақ мерзімді нақты табыстылық алуға бағытталған мақсаттарды басшылыққа ала отырып басқарады.
ИПБ-ға зейнетақы активтерін сенімгерлік басқару бойынша заңнамада белгіленген жауапкершілік жүктеледі. Яғни, ИПБ алған номиналды табыстылық пен реттеушінің талаптарына сәйкес есептелген табыстылықтың ең төменгі мәні арасында теріс айырма болған жағдайда, ИПБ осы теріс айырманы өзінің меншікті капиталы есебінен өтейді.
Мемлекет көпдеңгейлі бақылауды қамтамасыз етеді
Зейнетақы активтерін инвестициялық басқару жүйесі көпдеңгейлі мемлекеттік бақылауда қала береді.
- Ұлттық қорды басқару жөніндегі кеңес (ҰҚБК), оған Мемлекет басшысы төрағалық етеді, зейнетақы активтерін басқару бөлігінде – инвестициялық саясаттың негізгі бағыттарын айқындайды, басқару тиімділігін арттыру жөніндегі ұсыныстарды зерделеп, БЖЗҚ қызметі туралы жыл сайынғы есептерді қарайды.
- Үкімет ҚРҰБ сенімгерлік басқаруындағы зейнетақы активтері есебінен сатып алуға рұқсат етілген қаржы құралдарының тізбесін бекітеді.
- Ұлттық Банк зейнетақы жинақтарының сақталуын қамтамасыз ету және ұзақ мерзімді нақты табыстылық алу мақсатында БЖЗҚ-ның инвестициялық декларациясын әзірлеп, бекітеді. Зейнетақы активтерін басқарады.
Бұл ретте Әлеуметтік кодексте әлеуметтік қамсыздандыру жүйесінде, оның ішінде зейнетақымен қамсыздандыру саласында мемлекет, жұмыс берушілер мен азаматтардың ынтымақтастығы мен ортақ жауапкершілігі қағидаты көзделген. Бұл – халықаралық тәжірибеде де кеңінен қолданылатын тәсіл.
Салымшылардың зейнетақы активтерін басқаруға қатысуы
Әлеуметтік кодекстің 40-бабына сәйкес, салымшыларға өздерінің зейнетақы жинақтарын ИПБ-лардың басқаруына беру және/немесе оларды Ұлттық Банктің басқаруында қалдыру жөнінде шешімді дербес қабылдау құқығы берілген.
2026 жылғы қыркүйекте салымшылардың инвестициялық мүмкіндіктерін кеңейтуді көздейтін заңнамалық өзгерістер де күшіне енеді. Қазіргі уақытта салымшылар міндетті және міндетті кәсіптік зейнетақы жинақтарының 50%-на дейін және ерікті зейнетақы жинақтарының 100%-на дейін ИПБ-лардың басқаруына бере алса, күзден бастап олар ерікті зейнетақы жинақтарын ғана емес, міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) және міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары (МКЗЖ) есебінен қалыптастырылған жинақтарын да ИПБ-лардың басқаруына толық көлемде беру мүмкіндігіне ие болады.
Салымшы бір немесе бірнеше ИПБ-ны, сондай-ақ әртүрлі инвестициялық портфельдерді, яғни ИПБ ұсынатын зейнетақы активтерін басқару жөніндегі инвестициялық стратегияларды өз бетінше таңдай алады. Бұл портфельдер тәуекел деңгейі, күтілетін табыстылығы және инвестициялау мерзімі бойынша бір-бірінен ерекшеленеді.
ИПБ-лардың инвестициялық басқару тиімділігін бағалау үшін MSCI және Bloomberg сияқты әлемнің жетекші қаржы компаниялары қадағалайтын композиттік индекстер (бенчмарк), сондай-ақ «Қазақстан қор биржасы» АҚ индекстері қолданылады. ИПБ-лар инвестициялық табыстылықтың белгіленген деңгейіне кепілдік береді. Егер табыстылық нарықтық бенчмарктен төмен болып қалса, ИПБ айырманы өзінің меншікті капиталы есебінен өтеуге міндетті.
Осылайша, салымшылар өздерінің зейнетақы жинақтары бойынша әртүрлі инвестициялық активтерді басқарушыларды және әртүрлі инвестициялық стратегияларды (портфельдерді) өз бетінше таңдау құқығына ие. Зейнетақы активтерін басқарудың нарықтық тәсілдері жағдайында инфляция деңгейіндегі мемлекеттік кепілдіктің бұрынғы құқықтық және экономикалық мәні жойылады.
Зейнетақы активтерін басқарудың ашықтығын қамтамасыз ету
Зейнетақы нарығындағы бірыңғай инфрақұрылымдық институт – БЖЗҚ, оның акцияларының 100%-ы Үкіметке тиесілі. Салымшылардың өз жинақтарын ИПБ-лардың басқаруына беру құқығын іске асыруына байланысты БЖЗҚ-ның институционалдық міндеті де арта түсті. БЖЗҚ – активтерді кім басқаратынына қарамастан (салымшының таңдауы бойынша ҚРҰБ және/немесе ИПБ) барлық салымшылар үшін бірыңғай есептік және ақпараттық орталық, сондай-ақ олардың жеке зейнетақы шоттарының операторы болып табылады.
БЖЗҚ зейнетақы активтерін басқару бойынша қолжетімді қызметтер мен сервистер ұсына отырып, азаматтардың жинақтары туралы ақпаратты үзінді көшірмелерде тәулік бойы, аптасына 7 күн («24/7») режимінде толық көрсетеді. Сонымен қатар, БЖЗҚ салымшылары үшін зейнетақы активтерін басқарудың заманауи цифрлық ресурсы ретінде invest.enpf.kz ақпараттық интернет-платформасы іске қосылды. Бұл платформа барлық басқарушылардың (Ұлттық Банк пен ИПБ) активтерді басқару нәтижелерін салыстыруға мүмкіндік береді. Invest.enpf.kz платформасы табыстылық туралы ақпаратқа қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Сондай-ақ белгіленген кезең аралығындағы деректерді динамикада қарап, активтерді басқарушылар мен олардың инвестициялық портфельдерінің нәтижелерін өзара салыстыруға мүмкіндік береді.
Жалпы алғанда, жинақтаушы зейнетақы жүйесі және қазақстандықтарды зейнетақымен қамсыздандыру мәселесі мемлекеттік реттеу, бақылау мен жауапкершілік аясында қала береді. Бұл ретте халықаралық тәжірибеге сәйкес зейнетақы жинақтарын қалыптастыруда басқа да қатысушылардың – қызметкер мен жұмыс берушінің де маңызы арта түседі.
Анықтама. Қазақстанның жинақтаушы зейнетақы жүйесі 28 жылдық қызметі барысында өзінің тұрақтылығы мен орнықтылығын көрсетті. Қазір зейнетақы активтерінің көлемі – шамамен 28 трлн теңге. БЖЗҚ-дан төленетін зейнетақы төлемдерінің көлемі тұрақты түрде өсіп келеді: егер 2024 жылы оның көлемі 1 трлн теңгеден асса, 2025 жылы 1,5 трлн теңгеге жетті, ал 2026 жылдың 5 айында зейнетақы төлемдері шамамен 917 млрд теңге болды.
Жинақтардың жалпы көлеміндегі инвестициялық кірістің үлесі 40%-дан асады. Ұзақ мерзімді кезеңде инвестициялық табыстылық жинақталған инфляция деңгейінен едәуір жоғары. Жинақтаушы зейнетақы жүйесі құрылған 1998 жылдан бастап 2026 жылғы 1 маусымдағы жағдай бойынша инвестициялық табыстылықтың жиынтық өсімі 1 095,39%-ды, ал осы кезеңдегі инфляция деңгейі 986,70%-ды көрсетті.
|
№ р/б |
Аумақтық сайлау комиссиясының орналасқан жері |
Телефон, e-mail |
Аумақтық сайлау комиссиясының құрамы |
|
Петропавл қаласының аумақтық сайлау комиссиясы |
|||
|
15 |
150000, Петропавл қ., Ульянов к., 59, 3 каб., әкімшілік ғимараты |
тел. 8(7152) 53-16-02 tic_sko_pet@saylau.kz |
Төраға – Мұқышев Кеңес Таңатарұлы; төрағаның орынбасары – Могунов Сергей Викторович; комиссия хатшысы – Сарсымбаев Самат Қанатұлы; комиссия мүшелері – Волков Сергей Владимирович, Дүйсенбина Сәулеш Баймолданқызы, Мәкежанова Мадина Әскерқызы, Степанов Владислав Владимирович |
2026 жылдың 1 шілдесіндегі жағдай бойынша бағдарлама іске қосылған 2024 жылғы 1 ақпаннан бастап нысаналы жинақтарды (НЖ) пайдалануға берілген 333 809 өтініш орындалып, жалпы сомасы 62,71 миллион АҚШ долларына жуық қаражат өтініш берушілердің банктік шоттарына есептеу үшін уәкілетті операторларға аударылды.
Өтініштердің басым бөлігі тұрғын үй жағдайын жақсартуды көздейді: 41,01 млн АҚШ доллары сомасына 216 060 өтініш орындалды. Білім беру ақысын төлеу үшін 21,69 млн АҚШ доллары сомасына 117 749 өтініш орындалды.
НЖ алушы барлық соманы немесе оның бір бөлігін пайдалануға құқылы. Егер қаражаттың бір бөлігі талап етілмесе, қалдық нысаналы жинақтау шотында (НЖШ) 10 жыл бойы сақталады. Одан кейін пайдаланылмаған қалдық алушының ерікті зейнетақы жарналары есепке алынатын жеке зейнетақы шотына аударылады.
Тұрғын үйді жақсартуға арналған қаражатты пайдаланудың ең танымал қосалқы мақсаты – одан әрі жинақтау үшін тұрғын үй құрылысы жинақтарындағы салымды толықтыру (40,25 млн АҚШ долларына 211 474 өтініш). Сонымен қатар тұрғын үй сатып алуға ипотекалық тұрғын үй қарызын алу үшін бастапқы жарна ретінде енгізу үшін 1 583 өтініш беріліп, олар бойынша 269,48 мың АҚШ доллары аударылса, азаматтық-құқықтық мәмілелер бойынша меншікке тұрғын үй сатып алуға (түпкілікті есеп айырысу) – 177,79 мың АҚШ долларына 1 081 өтініш орындалды.
Білім беру ақысын төлеу шеңберіндегі ең танымал қосалқы мақсаттар: Қазақстан Республикасының аумағында орналасқан білім беру ұйымдарының білім беру қызметтеріне үлестермен (әрбір академиялық кезең немесе оқу жылы үшін) немесе толық көлемде бір мезгілде (бүкіл оқу мерзімі үшін) ақы төлеу (20,36 млн АҚШ долларына 108 782 өтініш орындалды), білім беруге жинақтау салымы туралы шарт бойынша білім беруге жинақтау салымын толықтыру (894,12 мың АҚШ долларына 6 153 өтініш орындалды), шетелдік білім беру ұйымдарының білім беру қызметтеріне үлестермен (әрбір академиялық кезең немесе оқу жылы үшін) немесе толық көлемде біржолғы (бүкіл оқу мерзімі үшін) ақы төлеуге (335,33 мың АҚШ долларына 2 175 өтініш орындалды) төлем жасау.
Нысаналы жинақтарды тұрғын үй жағдайларын жақсарту және (немесе) білім алуға ақы төлеу мақсатында төлеу туралы уәкілетті операторлар мен өңірлер бөлінісіндегі толық ақпаратпен enpf.kz сайтында танысуға болады.
Естеріңізге сала кетейік, 2025 жылдың қорытындысы бойынша қазақстандық бір балаға 130,71 АҚШ доллары кезекті есептеу жүргізілді. 2024 жылы – 129,38 АҚШ доллары, 2023 жылы - 100,52 АҚШ доллары мөлшерінде қаражат аударылған болатын.
18 жасқа дейінгі балаларға жыл сайын Ұлттық қордан бөлінетін сомалар олардың БЖЗҚ-да ашылған шоттарында ескерілетін нысаналы талаптар түрінде есептеледі. Бұл ретте, заңнамаға сәйкес, жас қазақстандықтарға есептелген сомалар Ұлттық қор активтерінің құрамында қалады және инвестициялануын жалғастырады. Одан әрі инвестициялау нәтижесінде жыл сайын әрбір баланың нысаналы талаптарының сомасы алынған инвестициялық табыс есебінен қосымша өседі.
Нәтижесінде бағдарламаға қатысатын балада барлық жинақталған нысаналы талаптардың жиынтық сомасы (жыл сайын қосымша есептелетін инвестициялық кірісті қоса алғанда) :
- үшінші жыл - 370 доллар 56 цент;
- екінші жыл - 263 доллар 93 цент;
- бірінші жыл қатысып отырған баланың шотында 130 доллар 71 цент.
18 жасқа толмаған баланың бағдарламаға қатысуы туралы ақпаратты оның ата-анасы және өзге де заңды өкілдері kids.enpf.kz сайтында баланың ЖСН бойынша, eGov.kz электрондық үкімет порталындағы жеке кабинетте, сондай-ақ eGov Mobile және кейбір екінші деңгейдегі банктердің мобильді қосымшаларында тексере алады.
Егер балаларға 2025 есепті жылы есептелген нысаналы талаптар туралы ақпарат көрсетілмесе, онда мобильді қосымшалардағы құжаттарды төменде көрсетілген жолмен жаңарту қажет:
-
eGov Mobile қосымшасында: "Цифрлық құжаттар" - "Отбасы" - "Құжаттар тізімін жаңарту" - "Ұлттық қордан есептеулер";
-
екінші деңгейдегі банктердің мобильді қосымшаларында, мысалы Kaspi.kz: "Мемлекеттік қызметтер " - "Барлық құжаттар" - "Құжаттар тізімін жаңарту" - "Ұлттық қордан есептеулер".
Биыл 18 жасқа толған немесе толатын балаларға есептелген нысаналы талаптар туралы мәліметтердің заңды өкілдің жеке кабинетінде көрсетілмеуі нысаналы талаптардың нысаналы жинақтарға (НЖ) айналуына байланысты. Осыған орай, есептелген қаржы туралы ақпаратқа қол жеткізу құқығы тікелей НЖ алушыға, яғни 2026 жылы 18 жасқа толған немесе толатын азаматқа беріледі. Аталған азаматтар НЖ туралы ақпаратты Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры интернет-ресурсындағы немесе электрондық үкімет порталындағы жеке кабинеті арқылы өз бетінше алуы тиіс. Ал 18 жасқа толғаннан кейін НЖ төлемдерін тұрғын үй жағдайларын жақсарту және (немесе) білім алу ақысын төлеу мақсатында алу үшін уәкілетті операторға жүгініп, АҚШ долларымен банктік шот ашып, онлайн-өтініш беруі қажет.
Бүгінгі күні уәкілетті операторлар:
-
"Отбасы банкі" АҚ (тұрғын үй және білім алу ақысын төлеу),
-
"Халық банкі" АҚ (білім алу ақысын төлеу),
-
"Банк ЦентрКредит" АҚ (білім алу ақысын төлеу).
Нысаналы талаптарға қатысушы кәмелетке толмаған балалар және нысаналы жинақтарды кәмелетке толған алушылар бойынша, сондай-ақ нысаналы жинақтарды тұрғын үйге және (немесе) білім алуға пайдалану жөніндегі статистикамен enpf.kz сайтында танысуға болады.
kids.enpf.kz сайтында Бағдарламаның шарттарымен танысып, қажетті нұсқаулықтар алып, өзіңізді қызықтыратын сұрақтарыңызға жауап алуға болады. БЖЗҚ/ЕНПФ YouTube-арнасында осы тақырып бойынша бейне нұсқаулықты көруге болады:
«БЖЗҚ» АҚ Басқарма төрағасы Ж.Б. Құрмановтың бейнетүсініктемесі:
https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=30CdPWl6dv0
«БЖЗҚ» АҚ Басқарушы директоры М.Т. Шәріповтың бейнетүсініктемесі:
https://www.youtube.com/watch?v=APg2vATmMk0
«Ұлттық қор – балаларға» бағдарламасы бойынша
«Сұрақ-жауап» бейнетүсініктемесі:
https://www.youtube.com/watch?v=4cKr1VCAvUk
https://www.youtube.com/watch?v=mrV0y37Gjnk
«Ұлттық қор – балаларға» сайты бойынша нұсқаулық:
https://www.youtube.com/watch?v=VgP3dmMwAHc
https://www.youtube.com/watch?v=jyC2c-HgqpQ
«Ұлттық қор – балаларға» бағдарламасын жүзеге асыру туралы нұсқаулық:
|
Аймақ коды |
Аудан/қала атауы қазақ тілінде |
Сall-орталықтың телефоны |
Телеграм бот |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
|||
|
1948 |
Петропавл қаласы |
109 |
|
|
1948 |
Петропавл қаласы |
87152320204 |
|
|
1948 |
Айыртау ауданы |
87153322183 |
|
|
1948 |
Ақжар ауданы |
87154621251 |
|
|
1948 |
Аққайың ауданы |
87153222447 |
|
|
1948 |
Есіл ауданы |
87154321031 |
|
|
1948 |
Жамбыл ауданы |
87154421613 |
|
|
1948 |
Мағжан Жұмабаев ауданы |
87153121588 |
|
|
1948 |
Қызылжар ауданы |
87153821798 |
|
|
1948 |
Мамлют ауданы |
87154121205 |
|
|
1948 |
Ғабит Мүсірепов атындағы аудан |
87153521324 |
|
|
1948 |
Тайынша ауданы |
87153622525 |
|
|
1948 |
Тимирязев ауданы |
87153721300 |
|
|
1948 |
Уәлиханов ауданы |
87154221376 |
|
|
1948 |
Шал ақын ауданы |
87153420190 |
|
|
№ |
Қала / аудан |
Нысан және оның орналасқан жері |
Сыйымдылығы |
|
|
Петропавл |
Н.Ф. Погодин атындағы облыстық орыс драма театры, Қазақстан Конституциясы көшесі, 1 |
150 |
|
|
Петропавл |
Оқушылар сарайы (МКҚК) Digital Urpaq Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің білім басқармасы, Жамбыл Жабаев көшесі, 55а
|
300 |
|
|
Петропавл |
Ақан сері атындағы облыстық филармония Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің мәдениет, тілдерді дамыту және архивтер басқармасы, Қаттай Кеншінбаев көшесі, 22.
|
200 |
