«Жас ғалым» гранттық қаржыландыру конкурсы аясында Сәтбаев университетінің жас ғалымдары металл қолданбай, композиттік материалдардан орталықтан бағытталатын сорғы корпусының тәжірибелік үлгісін дайындап шығарды. Металдан жасалған дәстүрлі сорғы корпустарының беріктігі жоғары болғанымен, олардың салмағы айтарлықтай ауыр, дайындалуы күрделі және діріл деңгейі өте жоғары болады.
Сәтбаев университетінің «Технологиялық машиналар және газтурбиналық қондырғылар» кафедрасының аға оқытушысы Ақжарқын Игібаева «Көміртекті фиброталшықтан сорғы бөлшегінің корпусын дайындау технологиясы» жобасы аясында университет зертханаларында машина жасау саласына арналған жаңа материалдарды әзірлеу бойынша кешенді эксперименттік және технологиялық жұмыстар жүргізді.
Жүргізілген зерттеулер фибробетоннан жасалған сорғы корпустарының динамикалық жүктемелерге төзімділігі жоғары екенін, коррозияға қарсылығы тұрақты және дәстүрлі металл баламаларымен салыстырғанда олардың пайдалану мерзімі ұзағырақ болатынын көрсетті.
«Машиналардың корпустық бөлшектерінде фибробетонды қолдану діріл мен шудың деңгейін айтарлықтай төмендетуге, тораптардың пайдалану тұрақтылығын арттыруға және дайындау технологиясын жеңілдетуге мүмкіндік береді. Зерттеу барысында сондай-ақ материалды қалыптау және қатайту технологиясы әзірленіп, орталықтан бағытталатын сорғы корпусы беріктік пен геометриялық дәлдік талаптарына сай етіп дайындалды», – деп атап өтті PhD Ақжарқын Игібаева.
Әзірленген технологияны машина жасау саласында, тау-кен металлургия өнеркәсібінде, көліктік машина жасауда және орталықтан бағытталатын сорғыларды қолданатын, әрі олардың пайдалану сипаттамаларын арттыру қажет болатын басқа да салаларда қолдануға болады.
Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің Ғылым комитеті (бұдан әрі – Ғылым комитеті) ғылымды дамытудың басым бағыттары:
– Экология, қоршаған орта және табиғатты ұтымды пайдалану;
– Энергия, озық материалдар және көлік;
– Озық өндіріс, цифрлық және ғарыштық технологиялар;
– Елдің зияткерлік әлеуеті;
– Өмір және денсаулық туралы ғылым;
– Агроөнеркәсіптік кешенді тұрақты дамыту;
– Ұлттық қауіпсіздік және қорғаныс, биологиялық қауіпсіздік бойынша 2026-2028 жылдарға арналған бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру бойынша конкурс өткізетіні жөнінде хабарлайды.
Конкурстық құжаттама және өтінімді рәсімдеу жөнінде түсіндіру жұмысын жүзеге асыруға қатысты сұрақтар бойынша тел. 8 (7172) 74-19-18, 74-24-68, 74-25-88, 74-20-29, қаржылық сұрақтар бойынша тел. 8 (7172) 74-21-70. Жұмыс уақыты: дүйсенбі - жұма, сағат 8:30-дан 18:00-ге дейін, түскі үзіліс: сағат 13:00-ден 14:30-ға дейін.
«ҰМҒТСО» АҚ ақпараттық жүйесі (is.ncste.kz) арқылы өтінімдер беру бойынша кеңес алу үшін Call center: +7 (727) 344-11-10 (ішкі. 203, 210, 211, 213, 214, 218, 219, 221, 223, 226, 227, 230, 233, 234). Жұмыс уақыты: дүйсенбі - жұма, сағат 9:00-ден 18:00-ға дейін, түскі үзіліс: сағат 13:00-ден 14:00-ға дейін.
Бағдарлама жетекшісі және өтінім берушінің электрондық цифрлық қолымен расталған конкурстық өтінімдер Ғылым комитетіне электронды түрде «ҰМҒТСО» АҚ ақпараттық жүйесі is.ncste.kz сілтеме арқылы беріледі.
Өтінімдерді қабылдаудың басталуы – 2026 жылғы 9 ақпан.
Өтінімдерді қабылдаудың соңғы мерзімі – 2026 жылғы 10 наурыз (қоса алғанда).
Конкурстық құжаттама
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің ғалымдары қаланың тазалығын қамтамасыз ету мақсатында «Taza Qala» цифрлық платформасын әзірлеп шығарды. Аталған платформа қаланың тазалығына қатысты мәселелерді жинақтап, жүйелеуге және оларға жедел әрекет етуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар жауапты органдардың жұмысын үйлестіріп, қабылданған шаралардың нәтижесін қоғамға ашық түрде ұсынуға жағдай жасайды.
Платформаны ақпараттық технологиялар және жасанды интеллект факультетінің 2-курс магистранты Нұрлыхан Қалжанов әзірлеген. «Taza Qala» платформасын қаланың кез келген тұрғыны пайдалана алады.
«Қолданушылар заңсыз қоқыс орындарын немесе өзге де қоқыс үйінділерін суретке түсіріп, платформаның жүйесіне жүктейді. Жасанды интеллект көмегімен қоқыстың көлемі анықталып, тиісті қоқыс жинаушы компанияға жіберіледі. Қоқыс жинау жұмыстары аяқталғаннан кейін компания атқарылған жұмыс жөніндегі есепті платформаға енгізеді. Кейін қалалық табиғатты қорғау прокуратурасы мен әкімшілік мамандары тиісті тексеріс жүргізе алады», – дейді Нұрлыхан Қалжанов.
Қала тұрғындары платформаға кез келген танымал браузерлер арқылы «Taza Qala» деп іздеу жүйесіне жазу немесе QR-код арқылы кіре алады. Болашақта платформаға арналған арнайы мобильді қосымша әзірлеу жоспарланған.
«Біздің ғылыми жоба Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Таза Қазақстан» экологиялық акциясымен тікелей үндеседі. Мұндай платформа Қазақстанда алғаш рет іске асырылып отыр. Алдағы уақытта жобаны еліміздің барлық өңірін қамтитындай кеңейту жоспарланған. Қазіргі таңда платформа толыққанды жұмыс істеп тұр», – дейді ақпараттық технологиялар және жасанды интеллект факультетінің деканы Тимур Иманқұлов.
Университет ғалымдары әзірлеген цифрлық платформаны әкімшілік мамандарына таныстырып, жоба қалалық әкімдік тарапынан қолдауға ие болды.
Халықаралық білім беру корпорациясында «Қысқы мектеп – 2026: университеттің ғылыми-білім беру экожүйесі: заманауи сын-қатерлер» тақырыбында ғалымдардың ғылыми-зерттеу құзыреттерін дамытуға бағытталған апталық іс-шара өтті. Аталған қысқы мектеп ҚР Президентінің жанындағы ҚР Ұлттық ғылым академиясының жас ғалымдар мен жоғары оқу орындарының оқытушыларына арналған «QazScience» ғылыми-академиялық семинарымен интеграцияланды.
Семинар офлайн және онлайн форматта ұйымдастырылып, Алматы қаласының жетекші жоғары оқу орындарының профессор-оқытушылар құрамын, жас ғалымдар мен докторанттарды, сондай-ақ ҰҒА қызметкерлері мен Жас ғалымдар кеңесінің мүшелерін бір ортаға біріктірді. Семинардың негізгі спикері – ҚР Президентінің жанындағы ҰҒА-ның «Өмір және денсаулық туралы ғылымдар» орталығының жетекшісі, медицина ғылымдарының кандидаты, профессор Марлен Есіркепов «Заманауи университеттегі ғылыми-зерттеу және білім беру қызметінің конвергенциясы» тақырыбында баяндама жасады.
Сондай-ақ семинар аясында ҰҒА Жас ғалымдар кеңесінің мүшелері – Farabi Supercomputer Center директоры, Қазақстанның ғылымды коммерцияландыру одағының вице-президенті, PhD Әмірхан Темірбаев және стартапер-ғалым Диас Тастанбеков ғылыми инфрақұрылым, цифрлық шешімдер және зерттеу нәтижелерін нарыққа шығару мәселелері бойынша тәжірибелерімен бөлісті.
Ғылыми-академиялық семинар барысында «Ұлттық мемлекеттік ғылыми-техникалық сараптама орталығы» АҚ Басқарма төрағасы, PhD Асылхан Бибосинов және Erasmus+ ұлттық кеңсесінің координаторы Лаура Палуанова да баяндама жасады. Олар ғылыми-инновациялық дамудың өзекті бағыттарын, Қазақстандағы инновациялық циклдің жүйелік қиындықтарын, технологияларды коммерцияландыру тәжірибесін, сондай-ақ ғылыми жобаларды қаржыландыру, гранттық өтінімдер әзірлеу және халықаралық бағдарламаларға қатысу тетіктерін кеңінен қамтыды.
Қатысушылар ғылыми жобаларды құрылымдау, дәлелді ғылыми база қалыптастыру және халықаралық консорциумдар аясында бірлескен өтінімдер дайындау бойынша практикалық ұсынымдар алды. Жалпы «QazScience» семинары жас ғалымдар мен оқытушылар үшін ғылыми ойды дамытуға және кәсіби академиялық байланыстарды нығайтуға ықпал ететін маңызды тұрақты алаң екенін көрсетті.
Педагогикалық инновациялар, академиялық жазылым және «Цифрлық университет архитектурасы» тақырыптарын қамтыған бұл ауқымды іс-шара еліміздің әр өңіріндегі ғылыми мекемелер үшін де ашық болып, оқытушылар мен жас зерттеушілердің кәсіби тұрғыдан шыңдалуына, жаңа идеялар алмасуына және отандық ғылыми-білім беру экожүйесінің әлеуетін арттыруға қызмет ететін бірегей диалог алаңына айналды.
Астанада қазақстандық ұйымдардың Horizon Europe бағдарламасына қатысу мүмкіндіктері мен аса маңызды шикізат материалдары саласындағы халықаралық ғылыми-технологиялық ынтымақтастықты дамытуға арналған екі күндік халықаралық воркшоп өтіп жатыр.
Іс-шара Еуропалық комиссия мен Nazarbayev University қолдауымен ұйымдастырылды. Воркшопқа университеттер мен ғылыми ұйымдардың, индустриялық серіктестердің өкілдері, халықаралық сарапшылар, сондай-ақ халықаралық ғылыми жобаларды сүйемелдейтін ұйымдар қатысты.
Воркшоптың ашылуында Еуропалық одақтың Қазақстан Республикасындағы делегациясы басшысының орынбасары Ааро Юлиталo, Nazarbayev University ғылым жөніндегі вице-провосты Бьерн Биргиссон және ҚР ҒЖБМ Ғылым комитеті төрағасының орынбасары, сондай-ақ Қазақстандағы Horizon Europe бағдарламасының ұлттық үйлестірушісі Алия Сембаева құттықтау сөз сөйледі.
Негізгі сарапшы ретінде Еуропалық одақтың халықаралық сараптамалық қолдау жүйесінің сарапшысы Манфред Шпильберг қатысты.
Спикерлер өз баяндамаларында халықаралық ғылыми-технологиялық ынтымақтастықтың стратегиялық маңызын, Horizon Europe бағдарламасының қазақстандық ұйымдарды еуропалық зерттеу кеңістігіне кіріктірудегі рөлін, сондай-ақ ғылым мен өнеркәсіп арасындағы ұзақ мерзімді әріптестіктерді дамытудың өзектілігін атап өтті.
19-20 қаңтар күндері қатысушылар үшін Horizon Europe бағдарламасына қатысудың практикалық қырлары, соның ішінде өтінім беру ережелері, халықаралық консорциумдарды қалыптастыру тетіктері және серіктес іздеу құралдары таныстырылады.
Бағдарлама аясында аса маңызды шикізат материалдары мәселелеріне арналған жеке тақырыптық сессия да қарастырылған.
Аталған воркшоп қазақстандық ұйымдардың Horizon Europe бағдарламасына қатысу ауқымын кеңейтуге, серіктестік байланыстарды нығайтуға, технологияларды бірлесіп дамытуға, тәжірибе алмасуға және отандық ғылымды халықаралық зерттеу мен инновациялық желілерге жүйелі түрде интеграциялауға бағытталған ұзақ мерзімді ынтымақтастықты қалыптастыру жолындағы маңызды қадам ретінде қарастырылады.
Сәтбаев университеті жанындағы Физика-техникалық ғылыми-зерттеу институтының базасында іске қосылған күн панельдерін өндіретін тәжірибелік-өнеркәсіптік желінің алғашқы нәтижелері қорытындыланды. «ТехноГруппСервис» компаниясымен бірлесіп жүзеге асқан бұл жоба жылына 150 мегаваттқа дейін қуаты бар күн модульдерін шығаруға мүмкіндік береді. Өткен жылы аталған өндіріс Қазақстанның жаңартылатын энергия көздерін дамыту мен технологиялық тәуелсіздігін нығайту жолындағы маңызды бастамалардың біріне айналды.
Институт ғалымдарының еңбегі нәтижесінде қазақстандық тұтынушылар отандық өндірісте жасалған, тиімділігі жоғары, тұрақты қуат беретін және еліміздің климаттық ерекшеліктеріне бейімделген заманауи күн панельдерін пайдалану мүмкіндігіне ие болды. Ұзақ мерзімге есептелген бұл панельдер бүгінде еліміздегі бірқатар өндіріс орындарында табысты қолданылып келеді. Сонымен қатар қолжетімді бағасы мен сенімділігі оларды тек зауыт-фабрикалар үшін ғана емес, жеке тұрғын үйлер үшін де тиімді шешімге айналдырады.
Физика-техникалық ғылыми-зерттеу институты Қазақстанда алғашқылардың бірі болып гетероөткелді фотоэлементтер саласында ғылыми зерттеулер жүргізіп, жаңа технологиялық шешімдер әзірлеуге кірісті. Кванттық физика мен заманауи нанотехнологияларға негізделген бұл бағытта ғалымдар жиырма жыл бойы Германия мен Ресейдің озық тәжірибесін меңгерді. Соның нәтижесінде Tunnel Oxide Passivated Contact (TopCon) және Heterojunction Technology (HIT) технологиялары бойынша күн панельдерін өндіретін отандық алғашқы әзірлеушілердің қатарынан көрінді. Бұл тәсілдер күн элементтерінің энергия өндіру тиімділігін едәуір арттыруға жол ашады.
Жобаға қатысушы ғалымдар қол жеткізген жетістіктермен шектеліп қалмайтынын атап өтеді.
«Біз ғалым ретінде бұл технологияларды үнемі жетілдіріп, олардың сенімділігін арттыруға және қазақстандық тұтынушылардың сұранысына сай болуына күш салып келеміз. Сонымен бірге күн энергетикасына арналған перовскиттік технологиялар мен ванадий негізіндегі аккумуляторлар бағытында да жұмыс жүргізіп жатырмыз. Мұның бәрі жаңартылатын энергия көздерін дамытуға бағытталған ортақ үрдістің бір бөлігі», – деді жоба жетекшісі, ғалым Николай Чучвага.
Жоба негізінен ішкі нарықтың сұранысын қамтамасыз етуге және күн радиациясы жоғары өңірлердің қажеттіліктеріне бағытталған. Жергілікті өндірістің дамуы импортқа тәуелділікті азайтып қана қоймай, жоғары технологиялы отандық өнімге деген сенімді күшейтеді. Әсіресе панельдердің еліміздің климатына бейімділігіне, энергия тиімділігі мен ұзақ қызмет етуіне айрықша мән беріледі.
Өткен жылдың нәтижелерін саралай отырып, институт ұжымы күн энергетикасы бүгінде тұрақты дамудың және болашаққа деген сенімнің нышанына айналып келе жатқанын атап өтеді. Нанотехнологиялар мен озық инженерлік шешімдер нақты жобалар арқылы қоғам игілігіне қызмет етіп, энергетикалық қауіпсіздікті арттыруда және ел экономикасы үшін жаңа мүмкіндіктер ашады. Сәтбаев университеті ғалымдары мен инженерлерінің еңбегі алдағы уақытта да Қазақстанның ғылыми әлеуетін күшейтіп, орнықты болашақ жолында жаңартылатын энергия көздерін кеңінен қолдануға серпін береді.
Бүгін ҚР Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек Астана қаласының тұрғындарымен кездесті. Осы жиын аясында ғылымды мемлекеттік қолдауға арналған салтанатты шара өтіп, ғалымдардың жетістіктері жоғары бағаланды.
Мемлекет басшысының Жарлығына сәйкес министр әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің теориялық және ядролық физика кафедрасының меңгерушісі Медеу Әбішевке «Құрмет» орденін табыстады. Сонымен қатар Президент тапсырмасын іске асыру шеңберінде 10 жас ғалымға пәтер сертификаттары салтанатты түрде берілді.
«Ғылымды және жас ғалымдарды қолдау – мемлекеттік саясаттың басымдығы. Бұл бағыт Мемлекет басшысының тапсырмалары мен Жоғары білім мен ғылымды дамытудың 2023-2029 жылдарға арналған тұжырымдамасы аясында жүйелі түрде жүзеге асырылып келеді. Өткен жылдан бастап ғылыми ұйым қызметкерлерінің лауазымдық жалақылары артты, ғылыми тағылымдамаларға гранттар, мемлекеттік стипендиялар мен сыйлықақы, оның ішінде талантты жас ғалымдар үшін стипендия беріледі. «Ғылым және технологиялық саясат туралы» Заңның қабылдануы мен Президент Жарлығымен Ғылым және технологиялар жөніндегі ұлттық кеңестің құрылуы саланың дамуына жүйелі серпін берді», – деді министр Саясат Нұрбек.
Президенттің 2024 жылғы 31 мамырда Ғылым ордасында жас ғалымдармен кездесуінде берген тапсырмасын орындау мақсатында ғалымдардың әлеуметтік мәртебесін көтеру және қолдау көрсету, сондай-ақ ғылымға жас кадрлардың келуін ынталандыру үшін Комиссия баспана беру үшін алғаш рет Астана қаласындағы ғылыми ұйымдар мен жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының жас ғалымдарының тізімін айқындады.
«Жас ғалымдар – Қазақстанның инновациялық дамуы мен зияткерлік әлеуетінің негізі. Тұрақты ғылыми орта қалыптастыруда баспананың маңызды құрал екенін ескере отырып, мемлекет тарапынан әлеуметтік қолдау мәселесіне ерекше көңіл бөлініп жатыр. Осы бағыттағы жұмыстардың нәтижесінде алғаш рет 587 жас ғалым баспанамен қамтылды», – деп атап өтті министр.
Оның ішінде 2023 жылғы 19 қазанда ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігі мен «Отбасы банк» АҚ арасында жас ғалымдарға 2023-2027 жылдарға арналған жеңілдетілген кредит беру бағдарламасы бойынша ынтымақтастық туралы келісімге қол қойды. Қазіргі уақытта аталған бағдарлама бойынша 483 жас ғалым жеңілдікпен баспана алды. Ал 104 жас зерттеушіге Мемлекет басшысының тапсырмасымен өтеусіз негізде берілді.
ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігі бұл жұмысты кезең-кезеңімен жүргізетін болады. Жас ғалымдар санының артуы ғылыми және ғылыми-техникалық қызметтің дамуына оң әсер етеді.
«Жас ғалымдар үшін мұндай қолдау жай ғана баспана мәселесінің шешілуі емес, мемлекет тарапынан көрсетілген шынайы сенім мен назардың белгісі. Өмір сүру мен жұмыс істеуге тұрақты жағдай жасалғанда зерттеулерге толықтай көңіл бөлуге, жобаларды дамытуға және ұзақ мерзімді ғылыми нәтижелер туралы ойлауға мүмкіндік туады. Біз Мемлекет басшысына және Ғылым және жоғары білім министрлігіне ғылымды жүйелі түрде қолдағаны үшін шын жүректен алғыс айтамыз. Тұрғын үй сертификатын алу – ғылыми қызметті жалғастыруға және ел дамуына үлес қосуға үлкен уәждеме береді. Мұндай қолдау ертеңгі күнге деген сенімді нығайтып, кәсіби болашағымызды Қазақстанда қалыптастыруға деген құлшынысымызды арттырады», – деді жас ғалым.
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің аға оқытушысы, жас ғалым Айжамал Байсейітова цикорий өсімдігінің қасиетін жан-жақты зерттеп, оның диабетке қарсы тиімді әсері бар екенін ғылыми тұрғыда дәлелдеді.
Зерттеу барысында цикорий құрамындағы биологиялық белсенді заттардың қандағы қант деңгейін төмендетуге, сондай-ақ зат алмасу процесін реттеуге оң ықпал ететіні анықталды. Сонымен қатар адам ағзасында стресс әсерінен пайда болатын радикалдарға қарсы антиоксиданттық белсенділігі бар екенін де дәлелдеді. Бұл өсімдіктің денсаулықты нығайтудағы әлеуеті жоғары екенін көрсетеді.
Ғалымның айтуынша, қазіргі таңда аталған ғылыми жоба аясында халықаралық ғылыми журналдарда екі мақала жарияланған.
«Біздің мақсатымыз – емдік қасиеті бар өсімдіктер арқылы адам ағзасында жиі кездесетін ауруларға қарсы биологиялық белсенді қоспалар әзірлеу. Қазіргі уақытта цикорий өсімдігінің фитохимиялық және фармакологиялық қасиеттерін зерттеп жатырмыз. Бүгінге дейін оның диабетке және стреске қарсы белсенділігі анықталды. Алдағы уақытта вирустар мен бактерияларға, соның ішінде тұмау ауруына қарсы әсерін зерттеуді жоспарлап отырмыз», – дейді жас ғалым.
Аталған инновациялық жоба бойынша ҚазҰУ ғалымдары патент алған. Болашақта цикорий негізінде дайындалған өнімдер биологиялық белсенді қоспа және емдік шай ретінде өндіріліп, отандық нарыққа шығару көзделеді.
Айжамал Байсейітова әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың Химия және химиялық технология факультетінде дәріс береді. Сонымен қатар университет жанындағы Дәрілік өсімдіктерді ғылыми-зерттеу орталығында қызмет атқарады. Ол Оңтүстік Кореядағы Кёнсан ұлттық университетінде магистратура мен докторантурада білім алып, докторлық дәрежесін сәтті қорғаған.
ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігі Ғылым комитетінің М.О.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институтының ұйымдастыруымен 22 желтоқсан күні Алматы қаласында ұлы ойшыл Абай Құнанбайұлының 180 жылдық мерейтойын қорытындылауға арналған «Абай мұрасының жаңа дәуірі: қолжазба нұсқадан цифрлық корпусқа дейінгі мәтінтану мәселелері» тақырыбындағы республикалық ғылыми-тәжірибелік конференция өтті.
Шара барысында Абай Құнанбайұлы мұрасының цифрлық корпусы ресми түрде таныстырылды. Цифрлық корпусқа Абайдың 1909 жылы жарық көрген алғашқы жинағынан бастап, кейінгі жылдары дайындалған барлық академиялық басылымдардың электронды нұсқалары енгізілді. Сонымен қатар әр жылдары хатқа түскен қолжазбалар, сирек нұсқалар мен архивтік материалдар жүйелі түрде жинақталып, біртұтас ғылыми цифрлық кеңістік қалыптастырылды. Бұған қоса абайтануға қатысты ғылыми еңбектер мен зерттеулер топтастырылды. Цифрлық корпус Абай мұрасын сақтау, жүйелеу және заманауи ғылыми зерттеулерде пайдалану тұрғысынан жоғары ғылыми әлеуетке ие кешенді жоба ретінде бағаланды.
Конференцияның негізгі бөлімінде Абай шығармаларының үш томдық академиялық толық жинағын құрастырушылар арнайы баяндамалар жасап, жинақты әзірлеу барысында жүргізілген көпжылдық зерттеу жұмыстары, пайдаланылған дереккөздер мен мәтінтанулық талдаулар, сондай-ақ басылымды дайындауда басшылыққа алынған негізгі ғылыми қағидаттар туралы жан-жақты мәлімет берді. Баяндамаларда мәтіндердің ғылыми дәлдігін қамтамасыз ету, қолжазба мен баспа нұсқаларын салыстыра тексеру, авторлық нақтылықты айқындау мәселелеріне ерекше назар аударылды.
Академиялық толық жинақ таныстырылғаннан кейін «Абай және қазақ театры» атты ғылыми еңбектің тұсауы кесілді. Аталған зерттеу Абай шығармашылығының қазақ театр өнерімен байланысын дереккөздерге сүйене отырып зерделеген маңызды ғылыми еңбек ретінде таныстырылды.
Шара барысында Абай мұрасын зерттеуде ғылыми дәйегі жоқ еңбектерге емес, архивтік материалдар мен қолжазбаларға, академиялық тұрғыдан тексерілген, нақты дерекке негізделген зерттеулерге басымдық беру қажеттігі ерекше атап өтілді. Конференция қонақтары мен қатысушылары абайтанудың бүгінгі өзекті мәселелері, Абай мұрасын жүйелі түрде зерттеу мен жан-жақты насихаттау бағыттары жөнінде пікірлерін ортаға салып, ғылыми ой-пікір алмасты. Бұл ұсыныстар абайтану ғылымының қазіргі кезеңдегі даму міндеттерін айқындауға бағытталған маңызды тұжырымдар ретінде бағаланды. Аталған ғылыми жиын абайтану ғылымының қазіргі дамуындағы негізгі әрі іргелі ғылыми оқиғалардың бірі деп аталды.
Жалпы алғанда цифрлық корпустың жасалуы мен академиялық толық жинақтың жарыққа шығуы абайтану ғылымына тың серпін беріп, қазақ ғылымы мен руханияты үшін айрықша мәні бар, тарихи маңызы зор іргелі ғылыми оқиға ретінде қорытындыланды.
Сәтбаев университеті Физика-техникалық институтының базасында орналасқан «Алатау» инновациялық технологиялар паркі арнайы экономикалық аймағында екі жаңа жоғары технологиялық өндіріс бірден іске қосылды. Бұл екі жоба отандық өнеркәсіпті дамытуда және су қауіпсіздігі мен инфрақұрылымды қорғау салалары бойынша Қазақстанның технологиялық тәуелсіздігін нығайтуда маңызды қадам болып отыр.
Іске қосылған алғашқы жоба «Мембранэко» компаниясының кері осмосқа арналған мембраналық элементтерді сериялық өндіруге қатысты. Жоба ғылым мен бизнестің және мемлекеттің өзара ынтымақтастығы нәтижесінде жүзеге асырылды. Сәтбаев университеті ғылыми сараптама мен зертханалық базаны қамтамасыз ете отырып, жобаға теңқұрылтайшы ретінде қатысты. Ал «Almaty Finance» және «Самұрық-Қазына» қоры оған қаржылық қолдау көрсетіп, ұлттық компаниялармен ұзақ мерзімді келісімшарттар жасауға мүмкіндік берді.
Осы келісімшарттар аясында «Мембранэко» компаниясы су тазарту жүйелерінде қолданылатын, сүзгілердің өмірлік циклін цифрлық бақылауға арналған RFID-таңбалармен жабдықталған отандық сүзгілеу элементтерін жеткізетін болады. Жоба су дайындау саласын цифрландыруды жеделдетуге және импорттық сүзгілеу элементтеріне тәуелділікті азайтуға бағытталған, сөйтіп Қазақстанның өнеркәсібі мен коммуналдық қызметтерін халықаралық сапа деңгейіндегі жергілікті жабдықпен қамтамасыз етеді.
Жоба жетекшілерінің айтуынша, іске қосылған мұндай өндірістердің стратегиялық маңызы өте зор. Бұған дейін кері осмос мембраналары Қазақстанға толықтай шетелден әкелінетін. Енді технологияларды локализациялау арқасында республика, әсіресе құрғақ аймақтарда (мысалы, Маңғыстау облысында), су тазарту және тұщыландыруға арналған, әрі сұранысқа ие жоғары технологиялық шешімдеріне қол жеткізіп отыр. «Мембранэко» компаниясының бұл жобасы тұщы су тапшылығы мәселесін шешуге ықпал ете отырып, экологиялық таза технологиялардың дамуына және елде жаңа жоғары технологиялық жұмыс орындарының ашылуына да ықпал етеді.
Екінші жоба – құбырлар мен дәнекерленген қосылыстарды коррозиялық және пайдалану әсерлерінен қорғауға арналған, жылумен жиырылатын оқшаулағыш материалдар өндірісі. Бұл инновациялық материалдар өнеркәсіптік пайдалану талаптарын ескере отырып әзірленген және Қазақстанның климаттық жағдайларына бейімделген. Жоба «Ғылым қорының» қолдауымен ғылым мен өнеркәсіптің ынтымақтастығы аясында «InsulTech» компаниясымен бірлесе отырып жүзеге асырылды, ол мұнай-газ, энергетика және коммуналдық инфрақұрылым саласындағы құбыр жолдарын қорғау бойынша ұлттық өнеркәсіптік базаны қалыптастыруға және дамытуға бағытталған.
Бұл екі жобаның жүзеге асырылуының стратегиялық маңызы өте зор. Мембраналар мен оқшаулағыш материалдардың отандық өндірісін іске қосу жергілікті өнеркәсіптік базаны дамытуға, жоғары технологиялық жұмыс орындарын құруға, импортқа тәуелділікті азайтуға және экологияға бағытталған технологиялар саласындағы экспорттық әлеуетін қалыптастыруға ықпал етеді.