12 сәуір – Ғылым қызметкерлері күні қарсаңында бастау алған «Ғылым – қоғам игілігіне» атты айдар аясында ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігі отандық ғалымдардың ғылыми жобалары туралы бейнематериалдар топтамасын ұсынады.
Аталған жоба ҚР Ғылым қорының қолдауымен 2023-2025 жылдары жүзеге асырылған DP21681802 ғылыми жобасы аясында әзірленді. Жоба нәтижесінде Wallee бақылаушы мен оған арналған бағдарламалық қамтамасыз ету жасалып, Smart Home жүйесі толыққанды өнім ретінде нарыққа ұсынылды.
Бұл шешім ғимараттардың инженерлік және тұрмыстық жүйелерін бір платформаға біріктіріп, сценарийлік басқару мен автоматтандыруды тиімді жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Жүйе қауіпсіздік, энергияны басқару және тұрмыстық процестерді оңтайландыру бағытында кешенді шешім ұсынады.
Жоба нәтижелері өнімнің нақты пайдалану жағдайларында жоғары тиімділігін көрсетті. Атап айтқанда, пилоттық және коммерциялық нысандарда сынақтан сәтті өтіп, өндіріс пен сатылым көрсеткіштері жоспарланған деңгейден асып түсті.
Connected Home компаниясының директоры Саят Ақтайдың айтуынша, әзірленген жүйе қазіргі таңда құрылыс саласында кеңінен қолданылып келеді.
«Біз ірі құрылыс компанияларымен жұмыс істейміз. Бақылаушы автоматтандыру үшін қолданылады, ал датчиктер қауіпсіздікті қамтамасыз етеді. Барлық сигналдар біздің мобильді қосымшаға түседі. Пайдаланушы үйден тыс жерде болса да, су ағуы, түтіннің пайда болуы немесе бөгде адамның кіруі туралы бірден хабар ала алады. Сонымен қатар түйiстiргiш құрылғысы арқылы үйдегі электр қуатын қашықтан қосып немесе өшіруге мүмкіндік бар. Қазіргі уақытта біздің бақылаушылар бойынша Астана, Алматы және Шымкент қалаларындағы 15 мың пәтерге келісімшарт жасалып, оның 7 мыңына орнатылды», – деді ол.
ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігі 12 сәуір – Ғылым қызметкерлері күні қарсаңында «Қазақстандық ғалымдарды танисыз ба?» атты жаңа танымдық айдарын бастайды.
Аталған айдар аясында еліміздің көрнекті ғалымдарының ғылыми жетістіктері, олардың зерттеу бағыттары мен қоғамға қосып жатқан үлесі кеңінен таныстырылады. Жоба қазақстандық ғылымның әлеуетін насихаттауға, жас ұрпақты ғылымға қызықтыруға және отандық ғалымдардың еңбегін дәріптеуге бағытталған.
Қазақстанда ғылым мен өндірісті ұштастырып, нақты нәтижеге қол жеткізіп жүрген ғалымдардың бірі – PhD докторы, зерттеуші профессор, Сәтбаев университетінің түлегі Руслан Нұрлыбаев. Ол химиялық технологиялар мен өнеркәсіптік экология бағытында жұмыс істеп, өндірістік қалдықтарды қайта өңдеу арқылы жаңа буын құрылыс материалдарын әзірлеу жобасын жүзеге асырып келеді.
Ғалымның ғылыми қызметі Сәтбаев университетімен тығыз байланысты. Әр жылдары университеттің ғылыми және инновациялық құрылымдарында қызмет атқарып, бүгінде зерттеуші профессор ретінде жұмысын жалғастырып келеді. Сонымен қатар ол «SAVENERGY» ЖШС құрылтайшысы әрі басшысы ретінде ғылыми әзірлемелерді өндіріске енгізумен айналысады. Оның ғылыми еңбектері наноматериалдар мен бейорганикалық заттардың химиялық технологиясы салаларын қамтиды.
Руслан Нұрлыбаев жетекшілік ететін ғылыми топ өндірістік қалдықтарды тиімді пайдалануға негізделген құрғақ құрылыс қоспаларын әзірледі. Жобаның басты ерекшелігі – жергілікті минералдық шикізат пен қайта өңделген қалдықтарды пайдалану арқылы экологиялық әрі экономикалық тұрғыдан тиімді өнім шығару. Бұл технологиялар патенттермен қорғалған, ал дайын өнімдер ұлттық стандарттарға сай және нарықта сұранысқа ие.
Ғылыми жоба аясында тек технология әзірленіп қана қоймай, оны өндірістік деңгейде енгізу де жүзеге асырылды. Сонымен қатар зерттеу жұмыстарына магистранттар мен докторанттар белсенді қатысып, ғылым мен білімнің интеграциясы қамтамасыз етіледі.
Осы ғылыми әзірлемелердің нәтижесінде Алматы қаласында өндірістік қалдықтар негізінде құрғақ құрылыс қоспаларын шығаратын жаңа зауыт ашылады. Кәсіпорын толық автоматтандырылған, жылына 20 мың тоннаға дейін өнім шығаруға қауқарлы. Нәтижесінде шамамен 30 жаңа жұмыс орны ашылады деп күтіледі. Зауыттың ресми ашылуы 2026 жылғы 6 сәуірге жоспарланған.
Бұл жоба – отандық ғылымның нақты өндірістік нәтижеге айналғанының айқын дәлелі. Ал сіз осындай қазақстандық ғалымдарды танисыз ба?
12 сәуір – Ғылым қызметкерлері күні қарсаңында бастау алған «Ғылым – қоғам игілігіне» атты айдары аясында ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігі қазақстандық ғалымдардың ғылыми жобалары туралы бейнематериалдар легін ұсынады.
Сәтбаев университетінің ғалымдары құрылыс саласына арналған 3D-принтердің дәлдігін арттыруға мүмкіндік беретін жаңа технология – манипуляторды әзірледі. Жоба автобетонсорғыш негізінде жұмыс істейтін 3D-басып шығару жүйелерінің тиімділігін арттыруға бағытталған.
Әзірленген шешім баспа бастиегінің орналасуын жоғары дәлдікпен реттеуге мүмкіндік береді және бетонды қабаттап шығару барысында туындайтын ауытқулардың алдын алады. Бұл технология құрылыс саласында қарқынды дамып келе жатқан 3D-басып шығару әдісін өндірістік деңгейде қолдануды жеңілдетеді.
Қазіргі таңда құрылысқа арналған 3D-принтерлерде баспа бастиегін позициялау үшін негізінен порталды, сериялық немесе кабельді типтегі роботтар қолданылады. Алайда мұндай жүйелер құрылыс алаңындағы шаң, діріл және температураның ауытқуы сияқты күрделі өндірістік жағдайларға толық бейімделмеген, сондай-ақ оларды калибрлеу күрделі.
Осы мәселені шешу мақсатында жоба серіктестері – Германиядағы Дрезден техникалық университетінің зерттеушілері балама ретінде автобетонсорғышты қолдануды ұсынған. Дегенмен, оның ашық кинематикалық құрылымы баспалау кезінде паразиттік ауытқулардың пайда болуына әкеледі, бұл өз кезегінде құрылыс конструкцияларының дәлдігіне кері әсер етеді.
Аталған кемшіліктерді жою үшін Сәтбаев университетінің ғалымдары арнайы компенсациялаушы манипулятор мен бетонды баспалауға арналған шүмекті әзірледі. Зерттеу барысында сериялық, параллельді және гибридті манипуляторларға кешенді талдау жүргізіліп, нәтижесінде дельта типті параллель манипулятор ең тиімді шешім ретінде таңдалды.
Жоба аясында инженерлік есептеулер орындалып, құрылғының толыққанды 3D моделі жасалды. Кейін 1:1 масштабтағы прототип әзірленіп, тәжірибелік сынақтан өтті. Сынақ барысында манипулятор 46 кг жүктемемен тексеріліп, оның функционалдық мүмкіндіктері мен жүккөтергіштігі расталды. Нәтижесінде құрылғының жұмыс қабілеттілігі және баспа бастиегін дәл позициялау мүмкіндігі дәлелденді.
Жобаның ғылыми жетекшісі, PhD, қауымдастырылған профессор Азамат Мұстафаның айтуынша, бұл шешім құрылыс саласындағы қолданыстағы техниканы жаңа технологиямен тиімді үйлестіруге мүмкіндік береді: «Біз әзірлеген манипулятор баспа бастиегінің дәлдігін арттырып, паразиттік ауытқуларды жояды. Бұл құрылысқа арналған 3D-басып шығару технологиясын өндірістік деңгейде кеңінен қолдануға жол ашады».
Зерттеудің ғылыми жаңалығы – қолданыстағы автобетонсорғышқа минималды өзгерістер енгізу арқылы оны құрылысқа арналған 3D-принтерге бейімдеу. Бұл тәсіл қымбат роботтық жүйелерді сатып алу қажеттілігін азайтып, нарықтағы дайын техниканы тиімді пайдалануға мүмкіндік береді. Нәтижесінде 3D-принтерлердің жалпы құны төмендеп, технологияны кеңінен енгізуге жағдай жасалады.
Жоба ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігі Ғылым комитетінің 2023-2025 жылдарға арналған гранттық қаржыландыру бағдарламасы аясында жүзеге асырылады.
12 сәуір – Ғылым қызметкерлері күні қарсаңында ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігі «Ғылым – қоғам игілігіне» атты айдарын бастайды және қазақстандық ғалымдардың ғылыми жобалары туралы бейнематериалдар топтамасын ұсынады.
С.Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан университетінің қауымдастырылған профессоры, PhD Тілек Қуанышбеков университет ғалымдары әзірлеп жатқан тұрмыстық және өндірістік мақсатта қолдануға арналған инновациялық отандық су сүзгілері туралы баяндады.
Мемлекет басшысы ағынды суларды тазарту инфрақұрылымын жаңғырту және су айдындарының ластану мәселесін шешудің маңыздылығын бірнеше рет атап өткен болатын. Осы міндеттерді іске асыру мақсатында С.Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан университетінің ғалымдары ауызсу сапасын арттыруға және суды тиімді тазартуға бағытталған жаңа технологияларды әзірлеуде.
Университет ғалымдары жүзеге асырып жатқан «Су нысандарын тазарту үшін композициялық сүзгі материалдарын өндіру» жобасы – экологиялық тұрғыдан тиімді әрі отандық өндірісті дамытуға бағытталған маңызды бастама. Жоба аясында биополимерлер, керамикалық және көміртекті материалдар негізінде графит оксидімен модификацияланған сүзгілеуші композициялық сорбенттер әзірлеу жоспарланып отыр. Бұл материалдар суды әртүрлі қоспалар мен зиянды заттардан тиімді тазартуға мүмкіндік береді.
Ғалымдар сүзгілерді толықтай университет базасында дайындауды көздейді. Яғни сүзгі картридждерін құрастыру, корпустарын жасау және дайын өнімді сынақтан өткізу жұмыстары осы жерде жүргізіледі.
Жобаның басты ерекшелігі – сүзгі картридждерін өсімдік және ауыл шаруашылығы қалдықтарын карбонизациялау арқылы өндіру. Бұл тәсіл экологиялық тұрғыдан тиімді болып қана қоймай, өндірістік қалдықтарды қайта өңдеуге де мүмкіндік береді. Жоба аясында арнайы термопластавтомат құрылғысы сатып алынған. Аталған заманауи техника сүзгілерге арналған сапалы корпустарды дайындауға жағдай жасайды.
Зерттеу нәтижесінде әзірленетін үш сатылы толыққанды су тазарту құрылғысын тұрмыстық жағдайда пайдалануға болады. Тиісті сертификаттар алынғаннан кейін өнімді нарыққа шығарып, сатылымға ұсыну жоспарланып отыр.
Қазақстандық ғалымдар электр энергиясын жинақтауға арналған құрылғыларда қолдануға перспективалы негіз ретінде қарастырылатын, электрөткізгіштігі жоғары модификацияланған екі өлшемді MXene наноматериалдарына бірқатар зерттеу мен сынақ жұмыстарын жүргізді.
Satbayev University зерттеушілері MXene-материалдарын алудың жаңа әдістерін сынақтан өткізіп, сондай-ақ оларды кремний мен белсендірілген көмірді қолдану арқылы модификациялау тәсілдерін зерттеді. Жұмыс барысында алынған композиттік материалдардың электрохимиялық сипаттамалары зерделеніп, олардың тиімділігіне салыстырмалы талдау жасалды.
Зерттеу нәтижелері әзірленген композиттік материалдың дәстүрлі белсендірілген көмірмен салыстырғанда меншікті сыйымдылығы жоғары екенін көрсетті. Жоба жетекшісі, PhD Қалижан Шәкеновтің айтуынша, алынған нәтижелер энергияны сақтауға арналған электрохимиялық құрылғылардың тиімділігін арттыруға жаңа мүмкіндіктер ашады.
«Біздің әзірлемеміз жаңа буындағы энергия жинақтау жүйелерінің тиімділігін арттыруға ықпал етуі мүмкін», – деді ол.
Жоба аясында ғалымдар материалдың эксперименттік үлгісін жасап, ол зертханалық сынақтардан өтті. Ғылыми-зерттеу жұмыстарына университеттің магистранттары мен докторанттары белсенді түрде қатысуда.
Қазіргі уақытта жоба бағдарламалық қаржыландыру аясында жүзеге асырылып жатыр. Келесі кезеңде ауқымды сынақтар өткізу және әзірленген технологияны практикалық қолданысқа енгізу бағытындағы жұмыстар жалғасады.
Сәтбаев университетінің ғалымдары қоршаған ортада болатын механикалық тербелістерді электр энергиясына айналдыратын ықшам әрі тиімді құрылғы жасау бойынша жұмыс жүргізіп жатыр. Жоба шалғай және қолжетімділігі қиын аймақтарда орналасқан автономды датчиктерді тұрақты түрде қуат көзімен қамтамасыз етуге бағытталған.
Зерттеудің негізгі мақсаты – ондаған герцтен бірнеше жүз герцке дейінгі диапазонда жұмыс істейтін электромагниттік түрлендіргіш әзірлеу. Бұл табиғи ортада жиі кездесетін тербеліс жиіліктерін пайдалануға мүмкіндік береді. Мұндай жүйелерде қолданылатын автономды IoT-датчиктер әдетте тұрақты қуат көзін қажет етеді. Жаңа әзірлеме электрмен жабдықтаудың баламалы тәсілін ұсынып, экономика мен өнеркәсіптің әртүрлі салаларында, атап айтқанда, егіс алқаптарының жай-күйін бақылау және экологиялық мониторинг жүргізу үшін жоғары сұранысқа ие болады.
Әзірлеменің ғылыми негізі – электромагниттік индукция заңы. Құрылғының ішінде шарғы мен магниттердің салыстырмалы қозғалысы кезінде электрлік сигнал пайда болады. Зерттеушілер кең жиілік диапазонында жоғары пайдалы әсер коэффициентін сақтауға мүмкіндік беретін конструкциялық шешімдерге баса назар аударады. Сонымен қатар инженерлер жүйені әртүрлі діріл жағдайында тұрақты түрде жұмыс істеуге бейімдеп, өндірілген энергияны артық шығынсыз, тиімді түрде жеткізуді ойластырады.
«Біз механикалық тербелістерді электр энергиясына тиімді түрде айналдырып, автономды қуат көзі ретінде пайдалануға мүмкіндік беретін құрылғы әзірлеп жатырмыз. Бұл шалғай өңірлердегі IoT-датчиктердің жұмысы үздіксіз әрі сенімді болуын қамтамасыз етеді», – деп атап өтті жоба жетекшісі, PhD Албанбай Нұртай.
Жоба құрылғының принциптік сызбасын әзірлеу, оның 3D-моделін және математикалық моделін жасау сынды бірнеше кезең арқылы жүзеге асырылады. Келесі кезеңде тәжірибелік үлгілер мен өлшемдер жүргізуге арналған арнайы эксперименттік стенд дайындалады. Әртүрлі геометриялық және материалдық шешімдер салыстырылып, соның негізінде оңтайлы параметрлері бар соңғы прототип таңдап алынады. Қорытынды кезеңде ғылыми нәтижелерді жариялау және зияткерлік меншік нысаны ретінде патент рәсімдеу жоспарланған.
Жоба жасыл технологияларды дамытуда маңызды рөл атқарады. Табиғи тербеліс көздерін тиімді пайдалану энергияны үнемдеуге және тұрақты даму қағидаттары мен мақсаттарын іске асыруға кең мүмкіндік ашады.
Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің Ғылым комитеті 2025 жылдың 1 қарашада 2026-2028 жылдарға арналған «Жас ғалым» жобасы бойынша жас ғалымдардың зерттеулерін гранттық қаржыландыруға арналған конкурсына өтінім қабылдаудың аяқталғанын хабарлайды.
Барлығы 691 конкурстық өтінім ұсынылды. Ұлттық мемлекеттік ғылыми-техникалық сараптама орталығы жүргізген Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2024 жылғы 7 қарашасындағы №517 бұйрығымен бекітілген Мемлекеттік ғылыми-техникалық сараптаманы ұйымдастыру және жүргізу қағидалары және конкурстық құжаттама талаптарына сәйкестігін тексеру нәтижелері бойынша 251 өтінім талаптарға сәйкес келмейді деп танылды.
Шәкәрім университетінде ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігі Ғылым комитетінің қолдауымен жүзеге асырылып жатқан «Абай облысын кешенді тарихи-археологиялық зерттеу» бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру жобасы аясында республикалық ғылыми конференция ұйымдастырылды. Іс-шара Ә.Х.Марғұлан атындағы Археология институтымен бірлесіп ұйымдастырылды.
Конференцияның мақсаты – Абай облысы аумағында жүргізіліп жатқан кешенді тарихи-археологиялық зерттеулердің алғашқы нәтижелерін ғылыми қауымдастыққа ұсыну, жаңа деректерді кәсіби ортада талқылау және алдағы ғылыми ізденістердің басым бағыттарын айқындау.
Жиынға еліміздің жетекші археологтары мен тарихшылары, ғылыми-зерттеу институттары мен жоғары оқу орындарының өкілдері қатысты. Конференция барысында соңғы жылдары жүргізілген далалық барлау, археологиялық қазба және зертханалық-талдамалық жұмыстар нәтижесінде алынған жаңа ғылыми деректер таныстырылды. Археологиялық нысандарды анықтау, олардың мәдени-хронологиялық сипаттамасын жүйелеу, материалдық мәдениет үлгілерін ғылыми айналымға енгізу мәселелері жан-жақты талқыланды.
Республикалық конференцияны Шәкәрім университетінің ректоры Думан Орынбеков ашып, Абай облысының тарихи-археологиялық әлеуетіне және өңірлік зерттеулердің стратегиялық маңызына тоқталды. Ол өз сөзінде аймақтың археологиялық ескерткіштерге бай өңір екендігін атап өтіп, кешенді зерттеулер нәтижесінде көне және ортағасырлық кезеңдерге қатысты тың ғылыми тұжырымдар қалыптасып келе жатқанын жеткізді. Сондай-ақ бұл бастама Шәкәрім университеті мен Ә.Х.Марғұлан атындағы Археология институты арасындағы нәтижелі ғылыми әріптестіктің айқын көрінісі екенін атап өтті.
Конференция аясында археологиялық мұраны зерттеу мен сақтаудың заманауи тәсілдері, өңірдің көне және ортағасырлық тарихи кешендерін зерделеудің жаңа әдіснамалық қырлары қарастырылды. Зерттеушілер жаңадан табылған артефактілердің аймақтың әлеуметтік-экономикалық және мәдени даму тарихындағы орнына ғылыми баға берді.
Сонымен қатар ғылыми қауымдастық назарына бірқатар еңбектердің тұсаукесері ұсынылды. Атап айтқанда, Ә.Х.Марғұлан атындағы археология институтының бас ғылыми қызметкері, профессор Зейнолла Самашұлының «Қазақ Алтайының ежелгі тұрғындарының бейнелеу өнері», Ә.Х.Марғұлан атындағы Археология институтының этноархеология зерттеу тобының жетекшісі Орынбай Ошановтың «Қазақтың шаруашылық күнтізбесі – даланың мәдени құбылысы», сондай-ақ ҚХР, Нанкин университеті тарих факультетінің оқытушысы Бақыт Еженханұлының II томдық «Абылай хан дәуіріндегі Қазақ-Цин қарым-қатынастары» атты еңбектерінің таныстырылымы өтті.
Республикалық конференция Абай облысының тарихи-археологиялық мұрасын жүйелі зерттеу ісіне жаңа серпін беріп, ғылыми нәтижелерді кеңінен таратуға мүмкіндік жасады. Іс-шара барысында қалыптасқан ғылыми пікірталастар мен ұсыныстар алдағы зерттеу жұмыстарының негізгі бағыттарын айқындауға негіз болды.
Аталған бастама өңірлік археологиялық зерттеулердің жаңа кезеңін қалыптастырып, отандық археология ғылымының дамуына елеулі үлес қосуға бағытталған маңызды ғылыми алаң ретінде бағаланды.
Сәтбаев университетінің ғалымдары химиялық тыңайтқыштар мен пестицидтерді қолданбай-ақ ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімділігін арттыруға мүмкіндік беретін биотехнологиялық әдіс әзірледі. Ғылыми жаңалық пайдалы микроорганизмдердің біртұтас команда ретінде жұмыс істеуіне негізделген синтетикалық микробтық қауымдастық құруды көздейді.
Дәстүрлі биологиялық шешімдердің негізгі кемшілігі – олардың әртүрлі топырақ-климаттық жағдайларда тұрақты нәтиже бермеуі. Ал жаңа әзірлеме түрлі табиғи ортада тиімділігін сақтай отырып, тұрақты нәтиже көрсетуімен ерекшеленеді. Алматы өңіріндегі суармалы күріш алқаптарында жүргізілген тәжірибелік сынақтар нәтижесінде өсімдіктердің тамыр жүйесінің 20-25 пайызға нығайғаны анықталды.
Жоба жетекшісі, биотехнология саласы бойынша PhD докторы Бекжан Косалбаевтың айтуынша, жеке бактерия штаммдары әртүрлі топырақ пен климат жағдайында бірдей әсер көрсете бермейді. Осыған байланысты зерттеушілер бірнеше микроорганизмді біріктіре отырып, синтетикалық микробтық қауымдастық құрған. Мұндай комбинация өсімдіктердің қоректік заттарды сіңіру қабілетін арттырып, олардың стресс факторларына және қолайсыз сыртқы әсерлерге төзімділігін күшейтеді.
Зерттеу барысында төрт бактериядан тұратын FSQN синтетикалық қауымдастығы жоғары тиімділік көрсетті. Аталған қауымдастық күрделі топырақ жағдайларында жеке штаммдарға қарағанда анағұрлым нәтижелі болып шықты. Кейінгі кезеңде құрамына азот бекітуші цианобактериялар қосылып, NFJK синтетикалық қауымдастығы әзірленді.
Дәстүрлі агрохимиялық тәсілдер өнімділікті арттырғанымен, көп жағдайда топырақтың тозуына және су ресурстарының ластануына әкелетіні белгілі. Ал қазақстандық ғалымдардың бұл ғылыми жобасы экологиялық қауіпсіз биотыңайтқыштардың жаңа буынын қалыптастыруға мүмкіндік беріп, өсімдік шаруашылығын тұрақты дамытуға негіз қалайды.
Қазіргі уақытта Сәтбаев университетінің қауымдастырылған профессоры Бекжан Косалбаев жас ғалымдармен бірлесе отырып, Қытайдың жетекші университеттерінің бірінде ғылыми зерттеулерін жалғастырады. Зерттеу нәтижелері патенттеліп, халықаралық рецензияланатын ғылыми журналдарда жарияланған.
Сәтбаев университетінің ғалымдары ғимараттар мен инженерлік құрылыстардың сейсмикалық төзімділігін арттыруға бағытталған белсенді түрде басқарылатын виброплатформаны әзірледі. Сейсмикалық қауіптілігі жоғары аймақтарда орналасқан қалалар үшін бұл жоба практикалық маңызға ие.
Ғылыми әзірлеме параллельді манипуляторларды белсенді сейсмикалық қорғау жүйелерінде қолдану қағидатына негізделген. Ұсынылып отырған технология жер сілкінісі кезінде автоматты түрде іске қосылып, құрылымға әсер ететін тербелістерді нақты уақыт режимінде анықтап, олардың әсерін динамикалық түрде өтейді.
Жоба жетекшісі, PhD, қауымдастырылған профессор Қуаныш Абжапаровтың айтуынша, «дәстүрлі пассивті сейсмикалық қорғау әдістерінен айырмашылығы – бұл жүйе сыртқы әсерлерге жедел жауап беріп, топырақ қозғалысын белсенді түрде теңестіруге мүмкіндік береді».
Жоба аясында виброплатформаның эксперименттік үлгісі әзірленіп, бірқатар сынақтан өткізілді. Зерттеу жұмыстарына «Автоматтандыру және робототехника» білім беру бағдарламасы бойынша білім алып жатқан магистранттар Ержан Жұмабекұлы мен Мақсат Амангелді белсенді түрде қатысады. Алынған нәтижелер әзірленген технологияның тиімділігін және оны тәжірибеде қолдану әлеуетінің жоғары екенін көрсетті.
Қазіргі таңда жоба гранттық қаржыландыру конкурсына ұсынылған. Алдағы кезеңде жүйені ауқымды сынақтардан өткізу және оны тәжірибелік қолданысқа алғаш рет енгізу жоспарланып отыр.