Қазақстан мен Бельгия ғылым, AI және deep-tech салаларындағы ынтымақтастықты дамытуда

Қазақстан Республикасының Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек Бельгияның жетекші зерттеу орталықтары мен университеттеріне барып, deep-tech, жартылай өткізгіш технологиялар, критикалық материалдар, жасанды интеллект, инженерлік білім беру және ғылыми-технологиялық даму бағыттарындағы ынтымақтастық перспективаларын талқылады.

Бағдарламаның негізгі тармақтарының бірі Левен қаласындағы Imec зерттеу орталығына бару болды. Бұл орталық микро- және наноэлектроника, жартылай өткізгіш технологиялар және цифрлық шешімдер саласындағы әлемдегі жетекші ғылыми орталықтардың бірі саналады. Кездесу барысында тараптар микроэлектроника, жасанды интеллект, цифрлық инженерия, жоғары білікті кадрлар даярлау, зерттеу тағылымдамалары және қазақстандық командалардың халықаралық технологиялық жобаларға қатысу мәселелерін талқылады.

Сондай-ақ қазіргі цифрлық экономиканың, жасанды интеллектінің, өнеркәсіптік автоматтандырудың және технологиялық егемендіктің негізі болып саналатын жартылай өткізгіштер саласындағы құзыреттерді дамыту мәселелеріне ерекше назар аударылды.

Екінші маңызды бағыт KU Leuven Тұрақты металдар мен минералдар институтына бару болды. Аталған институт металдарды, критикалық және сирек жер материалдарын тұрақты өндіру мен қайта өңдеу, циркулярлық экономика және өндірістік тізбектерді экологияландыру салаларындағы зерттеулерге маманданған.

Минералдық-шикізат және ғылыми-өндірістік әлеуеті жоғары Қазақстан үшін мұндай зерттеу орталығымен ынтымақтастық стратегиялық маңызға ие. Бұл тек шикізат өндіру мәселесі ғана емес, сонымен қатар өңдеу технологияларын дамыту, қолданбалы зерттеулер жүргізу, инженерлік құзыреттерді күшейту және Қазақстанды жоғары қосылған құны бар жаһандық өндірістік тізбектерге интеграциялау мәселелері.

Сапар аясында Министр Гент университетінің ректоры Петра Де Суттермен кездесу өткізіп, университеттің зерттеу орталықтарының қызметімен танысты. Тараптар университетаралық әріптестікті дамыту, академиялық ұтқырлық, бірлескен білім беру бағдарламалары, докторлық даярлық және қазақстандық ұйымдардың халықаралық ғылыми консорциумдарға қатысу мәселелерін талқылады.

Сонымен қатар Левен католик университетінде институционалдық ынтымақтастықты кеңейту, ғалымдар мен докторанттар алмасу, бірлескен зерттеу жобаларын іске қосу, ғылыми тағылымдамалар ұйымдастыру және өнеркәсіпке арналған қолданбалы шешімдер әзірлеу мүмкіндіктері қарастырылды.

Қазақстандық университеттердің, ғылыми ұйымдардың және технологиялық командалардың Horizon Europe бағдарламасын қоса алғанда, еуропалық зерттеу бағдарламаларына қатысу мүмкіндіктеріне де ерекше назар аударылды. Бұл тетіктер халықаралық консорциумдарға қатысуға, бірлескен R&D жобаларын іске асыруға, академиялық ұтқырлықты дамытуға, озық зерттеу инфрақұрылымдарына қол жеткізуге және ғылым, білім мен индустрия арасындағы байланысты нығайтуға мүмкіндік береді.

Жасанды интеллект пен deep-tech бағыттарын дамыту контекстінде Қазақстандағы AI экожүйесін қалыптастыруға арналған жаңа платформа – Alem AI бастамасының рөлі де атап өтілді. Аталған платформа білім беруді, зерттеулерді, стартаптарды, индустриялық шешімдерді және халықаралық технологиялық әріптестікті біріктіреді. Еуропалық университеттермен және зерттеу орталықтарымен ынтымақтастық бірлескен AI-зертханаларды дамытуға, мамандар даярлауға, сараптамалық тәжірибе алмасуға және қолданбалы жобаларды іске қосуға ықпал етуі мүмкін.

Министр Қазақстанның Еуропамен ғылыми-технологиялық әріптестікті жаңа деңгейге көтеруге мүдделі екенін атап өтті. Бұл академиялық байланыстардан тұрақты ынтымақтастық бағдарламаларына, бірлескен зертханаларға, кадрлар даярлауға және қолданбалы жобаларға көшуге бағытталған.

«Қазақстан үшін Еуропаның жетекші зерттеу орталықтары мен университеттерімен ынтымақтастықты дамыту аса маңызды. Жартылай өткізгіштер, критикалық материалдар, жасанды интеллект, deep-tech, инженерлік ғылымдар және тұрақты технологиялар – елдердің болашақтағы бәсекеге қабілеттілігін айқындайтын негізгі бағыттар. Horizon Europe және Alem AI сияқты платформалар арқылы біз қазақстандық университеттерді, ғылыми ұйымдарды, стартаптар мен жас зерттеушілерді халықаралық консорциумдар мен технологиялық тізбектерге интеграциялай аламыз», – деді Саясат Нұрбек.

Кездесулер қорытындысы бойынша тараптар жоғары білім, ғылым, критикалық материалдар, жартылай өткізгіш технологиялар, жасанды интеллект және deep-tech бағыттары бойынша ұзақ мерзімді ынтымақтастықты қолдады.