Бүгін Астанада Қазақстан Республикасының Бас Прокуроры Берік Асылов Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығына мүше мемлекеттердің бас прокурорларының үйлестіру кеңесінің Атқарушы хатшысы Юрий Ждановпен кездесті.
Тараптар өзара іс-қимылдың негізгі бағыттарын қарастырып, заңдылықты және өңірлік қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша бірлескен шараларды талқылады.
Кездесу барысында Б.Асылов Қазақстанның трансұлттық қылмыс түрлеріне, оның ішінде терроризмге, экстремизмге және заңсыз көші-қонға қарсы іс-қимылды үйлестіру бойынша күш-жігерге ерекше мән беретінін атап өтіп, Достастық елдерінің прокуратура органдары алдында тұрған міндеттерді шешуде тәжірибемен алмасудың және бірыңғай тәсілдерді әзірлеудің маңыздылығын атап көрсетті.
Өз кезегінде Юрий Жданов қабылданған бірлескен бастамалар ТМД елдері аумағында құқықтық қорғаудың деңгейін және құқықтық тәртіптің тұрақтылығын арттыруға ықпал ететініне сенім білдірді.
Әңгімелесушілер халықаралық-құқықтық ынтымақтастықты жетілдіруге, прокурорлық қадағалаудың тиімділігін арттыруға бағытталған бірлескен іс-шараларды ұйымдастыруға ерекше назар аударды.
Кездесу қатысушылары бірыңғай құқықтық тәсілді қалыптастыратын және бірлескен жұмыстың нәтижелілігін арттыратын бастамалардың маңыздылығын атап өтті.
Қазақстан тарапы терроризмге, экстремизмге және заңсыз көші-қонға қарсы іс-қимыл саласында келісімдерге қол қоюға дайын екенін, сондай-ақ алдағы 35-ші ТМД БПҮК отырысы шеңберінде Душанбеде бұл мәселені қарастыруға әзірлігін растады.
Аталған уағдаластықтар халықаралық-құқықтық ынтымақтастықты кеңейтудің және қылмыспен күрес пен құқықтарды бірлесіп қорғауда жаңа қадам болуға тиіс екені атап өтілді.
Кездесу қорытындысы бойынша кәсіби диалогты одан әрі дамытуға және ТМД кеңістігінде құқықтық тұрақтылықты қамтамасыз етуге бағытталған бірлескен бастамаларды кеңейтуге қол жеткізілді.
Бас прокуратураның баспасөз қызметі
Қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету – мемлекеттің басым міндеттерінің бірі болып қала береді.
Құқықтық тәртіпті нығайту және қылмыстың қайталануын болдырмау мақсатында прокуратура органдары пробация қызметінің есебінде тұрған адамдар арасындағы құқық бұзушылықтарды төмендетуге бағытталған жүйелі жұмыс жүргізуде.
Басты бағыттардың бірі – бостандығынан айырумен байланысты емес жаза түрлерін орындау заңдылығын қамтамасыз ету. Оған шартты түрде соттау, бостандығын шектеу, қоғамдық жұмыстар және жазаны өтеуді кейінге қалдыру жатады. Әсіресе, жазаны өтеу тәртібі мен шарттарын бұзған тұлғаларға қатысты жазаның өтелмеген бөлігін бас бостандығынан айыруға ауыстыру мәселесі өзекті.
Заңнамаға сәйкес, сотталған адамның екі рет жазаны өтеу тәртібін бұзуы немесе өрескел құқық бұзушылық жасауы пробация қызметіне жазаны бас бостандығынан айыруға ауыстыру туралы сотқа ұсыныс енгізуге негіз болып табылады.
Осылайша, 2025 жылдың 8 айында пробация қызметінің ұсыныстары бойынша соттар 2 354 сотталушының жазасын бас бостандығынан айыруға ауыстыру туралы шешім қабылдады.
Мысалы, Қарасай ауданы пробация қызметінің есебінде тұрған сотталған М. Мадраимова 3 жыл 2 айға бас бостандығын шектеу жазасына кесіліп, пробациялық бақылауда болған.
Алайда, ол 2025 жылғы 12 маусым мен 5 шілде аралығында 6 әкімшілік құқық бұзушылық жасаған (ұсақ бұзақылық, тыныштықты бұзу, қоғамдық орындарда мас күйінде жүру, жасыл желектерді бүлдіру).
Жазаны өтеу тәртібін жүйелі түрде бұзғаны үшін сот шешімімен ол бас бостандығынан айыру орындарына жіберілді.
Прокуратура органдары қылмыстық-атқару жүйесі, ішкі істер органдары және жергілікті атқарушы органдар жүргізіп жатқан профилактикалық жұмысты тұрақты түрде бақылап отырады.
Бас прокуратура бастамасымен енгізілген «Цифрлық қадағалау» жобасы аясында пробация есебіндегі тұлғаларды бақылау үшін қоғамдық орындарға «смарт-камералар» орнатылған. Тек жазғы айларда (маусым–тамыз) олардың көмегімен 92 есептегі адамның 209 құқық бұзушылығы (түнгі уақытта үйден шығу, тыйым салынған орындарға бару, әкімшілік-аумақтық бірліктен тыс жерге шығу) тіркелген.
Оларға қатысты жазаны ауыстыру туралы ескерту берілді, оның ішінде 2 адам қазірдің өзінде колонияға жіберілді.
Прокуратура органдары құқық бұзушылықтардың алдын алу, азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау, сондай-ақ қоғамдық қауіпсіздікті нығайту мақсатында барлық мүдделі мемлекеттік органдардың күш-жігерін үйлестіру жұмысын жалғастырады.
Бас прокуратураның баспасөз қызметі
Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы мен Ішкі істер министрлігі Интерполының қызметкерлері Сыртқы істер министрлігінің көмегімен Қазақстан азаматын трансұлттық ұйымдасқан қылмыстық топқа қатысқаны, ойын бизнесін заңсыз ұйымдастырғаны және билігін асыра пайдаланғаны үшін қылмыстық жауаптылыққа тарту мақсатында Түркия Республикасынан экстрадициялады.
Тергеу мәліметтері бойынша, күдікті 2015–2016 жылдары Шығыс Қазақстан облысының мемлекеттік органдарының бірінде басшылық қызметті атқара отырып, ойын бизнесі саласындағы заңсыз әрекеттерге қамқорлық жасағаны үшін жүйелі түрде ақшалай сыйақы алған.
Қылмыс жасағаннан кейін ол жасырынып, 7 жыл бойы халықаралық іздеуде болған.
2024 жылдың қаңтарында іздеудегі азамат Түркия Республикасының Измир қаласында ұсталып, Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының сұрауы бойынша қылмыстық жауаптылыққа тарту үшін елге экстрадицияланды.
Қазіргі уақытта ол тергеу изоляторына қамалды.
Қылмыстық топтың басқа мүшелері бұған дейін түрлі мерзімге бас бостандығынан айырылғанын атап өтеміз.
Айыпталған іс-әрекеттері үшін қылмыстық заңнама бойынша мүлкі тәркіленіп, 12 жылдан 20 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру түріндегі жаза қарастырылған.
Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы шетелде жасырынып жүрген адамдарды, оның ішінде сыбайлас жемқорлық және экономикалық қылмыстар жасағаны үшін анықтау, іздестіру және жауаптылыққа тарту жөніндегі жұмысты жалғастыруда.
Бас прокуратураның баспасөз қызметі
Бүгін Қазақстан Республикасының Бас Прокуроры Берік Асылов Біріккен Араб Әмірліктері Жоғарғы федералдық сотының төрағасы Мұхаммед Хамад Мұхаммед әл Бади әл Захримен кездесті.
Кездесу барысында тараптар екіжақты ынтымақтастықтың өзекті мәселелерін талқылады.
Бас Прокурор қонаққа Қазақстанда жүргізіліп жатқан сот жүйесіндегі құқықтық және институционалдық өзгерістер, сондай-ақ прокуратура органдарының рөлі мен басым міндеттері және халықаралық-құқықтық ынтымақтастықтың дамуы туралы атап өтті.
Ол заңдылық пен құқықтық тәртіпті қамтамасыз ету саласындағы өзара іс-қимылды нығайтудың маңыздылығын білдіріп, сындарлы диалогқа дайын екенін жеткізді.
Б.Асыловтың айтуынша, бұл кездесу ведомстволар арасындағы қатыныстарға қосымша серпін беретіндіктен, ерекше болып табылады.
Өз кезегінде, Мұхаммед Хамад Мұхаммед әл Бади әл Захри қабылдау және қызығушылық тудырған мәселелер бойынша берілген ақпарат үшін алғыс айтып, елінде жүргізіліп жатқан сот реформасының негізгі бағыттары туралы сөз қозғады.
Кездесу нәтижесінде тараптар серіктестіктің тиісті деңгейін қанағаттанушылықпен атап өтіп, оны нығайтудың одан әрі бірлескен қадамдарын белгіледі.
Бас прокуратура баспасөз қызметі
Бүгін Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының орынбасары Ғалымжан Қойгелдиев Еуропа Кеңесінің Құқық арқылы демократия үшін Еуропалық комиссияның Президенті Клэр Бази Малоримен кездесті.
Кездесу барысында тараптар конституциялық және сот реформаларының негізгі бағыттары жөнінде пікір алмасты, сондай-ақ құқық үстемдігін және демократиялық институттарды нығайту мәселелерін талқылады.
Ғалымжан Қойгелдиев қонаққа мемлекеттік органдар жүйесіндегі қазақстандық прокуратураның рөлі мен орны туралы хабарлап, ведомствоның сындарлы диалог жүргізуге дайын екенін және халықаралық-құқықтық ынтымақтастықты нығайтудың маңыздылығын атап өтті.
Өз кезегінде, Клэр Бази Малори еуропалық демократия мен адам құқықтары саласындағы стандарттарымен бөлісіп, қабылдағаны және қызығушылық тудырған мәселелер бойынша ұсынылған ақпарат үшін алғысын білдіріп, екіжақты қатынастарды одан әрі нығайтуға ниет білдірді.
Бас прокуратурасының баспасөз қызметі
Кәсіпкерлердің құқықтарын қорғау Қазақстан Республикасының прокуратура органдары қызметінің басымды бағыттарының бірі болып табылады.
Жыл сайын прокуратура қадағалау қызметі аясында салық салу саласындағы әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істерді қарау кезінде салық органдарының жіберген көптеген кемшіліктерін анықтайды.
Бұл кемшіліктер кәсіпкерлердің құқықтарының бұзылуына және сот жүйесінің шамадан тыс жүктемесіне әкеп соғуда.
Екі жыл ішінде прокурорлық қадағалау және ден қою актілері бойынша 3 820 (2024 ж. – 1787; 6 ай 2025 ж. – 2 033) заңсыз қаулының күші жойылды, 2 120 (2024 ж. - 1261; 6 ай 2025 ж. – 859) тұлғаның құқықтары қорғалды.
Жүйелі проблемаларды жою және болашақта бұзушылықтарға жол бермеу мақсатында прокурорлық қадағалау актісі бойынша Мемлекеттік кірістер комитеті Салық саласындағы әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істерді жүргізу жөнінде әдістемелік ұсыныстар әзірледі.
Аталған ұсыныстар салық органдары қызметкерлерінің құқықтық сауаттылығын арттыруға, заңдарды қолдануда біркелкілікті қамтамасыз етуге және кәсіпкерлерді негізсіз жауапкершілікке тарту тәуекелдерін азайтуға бағытталған.
Ұсыныстар сондай-ақ прокурорлар мен судьяларға да осындай істерді қарау кезінде пайдалы болады.
Осы ұсыныстарды енгізу арқылы бұрын жиі кездесетін кемшіліктерді жойып, істердің барынша әділ және заңды қаралуын қамтамасыз ете отырып, кәсіпкерлердің құқықтық кепілдіктерін нығайтады және елімізде бизнес жүргізу үшін қолайлы жағдайлар жасайды.
Бас Прокуратура осындай жұмыстарды әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істердің басқа да санаттары бойынша да жүргізуде.
Бас прокуратурасының Баспасөз қызметі
Бүгін Қазақстан Республикасының Бас Прокуроры Берік Асылов Сингапурде өткен Прокурорлардың халықаралық ассоциациясының 30-шы конференциясы мен жалпы жиналысының жұмысына қатысты.
Шет елдердің бас прокуратуралары арасында тәжірибе алмасу және ынтымақтастықты нығайтуға арналған бірегей алаң болып табылатын бұл конференцияға 70-тен астам елдің жоғарғы қадағалау органдарының басшылары қатысты.
Іс-шара барысында киберқылмысқа қарсы іс-қимыл, цифрлық дәлелдемелерді пайдалану, активтерді қайтару, сондай-ақ қылмыстың жаңа түрлеріне және қауіп-қатерлеріне тиімді әрекет ету мәселелері бойынша сындарлы пікір алмасу өтті.
Конференция алаңында Қазақстан Республикасының Бас Прокуроры Б.Асылов пен Сингапур Әділет министрі Э.Тонг Қазақстан Республикасы мен Сингапур Республикасы арасындағы қылмыстық істер бойынша өзара құқықтық көмек туралы келісімге қол қойды.
Аталған келісім қылмысқа қарсы күреске, соның ішінде күдіктілер мен айыпталушылардың кінәсін дәлелдейтін айғақтарды жинауға, сондай-ақ заңсыз шығарылған активтерді қайтаруға бағытталған.
Қазақстандық қадағалау органы басшысының айтуынша, әлемдік қаржы орталығының алдыңғы қатарындағы және жаһандық сауда-инвестициялық ағындардың негізгі торабы болып саналатын Сингапурмен мұндай келісімнің жасалуы Қазақстан үшін өте маңызды.
Бұдан бөлек, Бас Прокурор Сингапурдың Бас Прокурорымен және Ішкі істер министрімен екіжақты кездесулер өткізіп, онда өзекті қылмыс түрлеріне бірлесіп қарсы тұру, озық тәжірибемен алмасу мәселелерін талқылап, әрі қарайғы ынтымақтастықтың нақты қадамдарын белгіледі.
Бас прокуратурасының Баспасөз қызметі
Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы және Ішкі істер министрлігінің Интерпол қызметкерлері Сыртқы істер министрлігінің және Түркия Республикасының құзыретті органдарының көмегімен бірнеше рет алаяқтық бойынша іздеуде жүрген Қазақстан азаматын Түркиядан елге қайтарды.
Ол 2023 жылы Шымкент қаласында басқа адамдармен алдын ала сөз байласып, интернет-алаңда нарықтық бағадан төмен бағамен автокөлік сатылады деген жалған хабарландырулар орналастырған. Заңсыз әрекеттердің салдарынан 52 жәбірленуші жалпы сомасы 70 млн теңгеден астам қаражаттан айырылды.
Аталған қылмыстың қатысушылары бұрын жазаның әртүрлі түрлеріне сотталған. Қылмыс жасағаннан кейін күдікті жасырынғанына байланысты оған халықаралық іздеу жарияланып, ағымдағы жылдың тамыз айында Түркия аумағында ұсталды.
Қазіргі уақытта күдікті тергеу изоляторына қамалды. Ол мүлкі тәркіленіп, үш жылдан жеті жылға дейін бас бостандығынан айырылуы мүмкін.
Бас прокуратура мен құқық қорғау органдары азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау және қылмыс жасаған тұлғаларды, олар қай елде жүргеніне қарамастан, жауаптылыққа тарту бойынша жүйелі жұмысын жалғастырады.
Бас прокуратураның баспасөз қызметі
Экономикалық қылмысқа және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес агенттігінің бұрынғы төрағасы Қ.П. Қожамжаровқа қатысты лауазымдық өкілеттіктерін асыра пайдалану, сондай-ақ ол басшылық лауазымдарда болған әртүрлі кезеңдерде қылмыстық жолмен алынған ақшаны заңдастыру фактілері бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеру басталды.
Барлық қылмыстық істер бойынша арнайы прокурорлардың жетекшілігімен жедел-тергеу топтары құрылды.
ҚР ҚПК 201-бабына сәйкес өзге ақпарат жариялауға жатпайды.
Бас прокуратураның баспасөз қызметі
Бас прокуратурада ұлы ақын Абай Құнанбайұлының 180 жылдық мерейтойына және ұлт ұстазы, ағартушы Ахмет Байтұрсынұлының туған күніне орай Қазақстан халқы тілдері күніне арналған қорытынды мерекелік іс-шара өтті.
Салтанатты іс-шараны Бас Прокурордың орынбасары Ғалымжан Мәмбетұлы Қойгелдиев құттықтау сөзбен ашты.
Өз сөзінде ол прокуратура органдарында Абай Құнанбайұлының 180 жылдық мерейтойы жоғары деңгейде өткеніне тоқталып өтті.
Іс-шара аясында өңірлік прокуратураларда өткен «Бес асыл іс» республикалық байқауының жеңімпаздары марапатталды.
Бұл байқауға еліміздің түкпір-түкпірінен 400-ден астам қызметкер мен олардың балалары қатысып, Абай ілімін насихаттауға бағытталған өнері мен ізденісін паш етті.
Өздерінің шығармашылық үлгісін көрсеткен жеңімпаздарға арнайы марапаттар табысталды.
Сонымен бірге 21 шілде мен 10 тамыз аралығында прокуратура ұжымдары арасында өткізілген «Абай күні – бірлік үні» атты эстафеталық флешмобы да өз мәресіне жетіп, үздік шыққан өңірлік прокуратуралар Бас Прокурордың алғысына ие болды.
Бұл бастама Абай мұрасын кеңінен дәріптеумен қатар ұжымдық ынтымақ пен ұйымшылдықтың көрінісіне айналды.
2024 жылғы Абай оқуларының республикалық жеңімпаздары а.ж. 8-11 тамыз аралығында «Прокурорлар Абай елінде...» ғылыми-танымдық экспедицияға қатысып, Астана-Семей-Қарауыл бағыты бойынша ақын өміріне қатысты тарихи жерлерді аралады.
Мерекелік іс-шараның ең әсерлі сәттерінің бірі – «Мен бір жұмбақ адаммын...» зияткерлік ойыны болды.
Бас прокуратураның құрылымдық бөлімшелерінен құралған 60 адамнан тұратын алты команда өздерінің білімдерін ортаға салып, ұлы ақынның өмірі, философиялық ойлары мен шығармашылық мұрасына қатысты сұрақтарға жауап берді.
Сайыс қорытындысы бойынша:
І орын – «Көзімнің қарасы» тобы, топ басшысы Әбілқайырова Гауһар Мұханқызы – Басқарма прокуроры, 2-Қызмет, Стратегиялық даму департаменті, Қаржы департаменті, Ішкі аудит басқармасының қызметкерлерінен құралған командаға;
ІІ орын – «Абай рухы» тобы, топ басшысы Жиделбай Нұрсұлтан Нұрланұлы – Басқарма аға прокуроры, 4-Қызмет, Кадрлық жұмыс департаменті, Мемлекеттік құпияларды қорғау басқармасының қызметкерлерінен құралған командаға;
ІІІ орын – «Хан Шыңғыс» тобы, топ басшысы Мақұлбаев Нұрбұлан Есенгелдіұлы – Бас Прокурордың аға көмекшісі, Бас Прокурор Аппараты, 5-Қызмет, Норма шығармашылық қызметін үйлестіру департаментінің командасына берілді.
Зияткерлік дода тартысты өтіп, жеңімпаздар бағалы сыйлықтармен марапатталды.
Салтанатты жиынға арнайы шақырылған белгілі абайтанушы ғалымдар мен қоғам қайраткерлер өздерінің тұжырымды ойларымен, тағылымды пікірлерімен бөлісті.
Бас прокуратураның баспасөз қызметі