Бас Прокурор Берік Асыловтың төрағалығымен су ресурстарын пайдалану мәселелері бойынша ведомствоаралық кеңес өтті. Іс-шараға экология және табиғи ресурстар, су ресурстары, ауыл шаруашылығы министрлері, сондай-ақ уәкілетті және мүдделі мемлекеттік және құқық қорғау органдарының басшылары қатысты.
Бас Прокурор судың стратегиялық ресурс әрі азық-түлік және әлеуметтік тұрақтылықтың маңызды факторы екенін атап өтті. Су тапшылығы күшейіп отырған жағдайда су саласын тиімді, ашық және әділ басқарудың маңызы арта түсетініне назар аударылды.
Талқылау барысында су ресурстарын өз бетінше алу, жабдықтарды заңсыз орнату және вегетациялық кезеңде суды еркін белгіленген тарифтермен сату фактілері анықталғаны айтылды. Мұндай заң бұзушылықтар адал су пайдаланушылардың құқықтарын бұзып, мемлекеттік ресурстарды бөлу жүйесіне нұқсан келтіреді және уәкілетті органдар тарапынан жүйелі ден қоюды талап етеді.
Кеңеске қатысушылар салада тәртіп орнату үшін нақты әрі кешенді шешімдер әзірлеудің қажеттігін атап өтті.
Мемлекет басшысының тапсырмасын орындау мақсатында су ресурстарына аудит жүргізуді, тәуекел аймақтарының карталарын жасауды, су инфрақұрылымын дамытуға бағытталған қаражатты қайта қарауды, су үнемдейтін суару технологияларын енгізуді, сондай-ақ сыбайлас жемқорлық пен көлеңкелі қаржылық схемалардың жолын кесуді көздейтін Жол картасы әзірленді.
Негізгі басымдық ретінде ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерінің мүдделерін қорғау және су ресурстарына әділ, ұтымды әрі үнемді қолжетімділікті қамтамасыз ету айқындалды. Мемлекеттік органдар үшін негізгі бағыттар ретінде су ресурстарын цифрлық есепке алу және олардың жұмсалуына спутниктік бақылау жүргізу, сондай-ақ белгіленген су лимиттерін ескере отырып егіс алқаптарын жоспарлау және ауыл шаруашылығы дақылдарын іріктеу белгіленді. Басты мақсат – су ресурстарын үнемдеу және пайдалану тиімділігін арттыру.
Кеңес соңында Бас Прокурор су тасқыны кезеңіне дайындық мәселелеріне де тоқталды. Облыс прокурорларына су тасқынына қарсы іс-шаралардың заңдылығы мен толық іске асырылуын, сондай-ақ осы мақсаттарға бөлінген бюджет қаражатының тиімді әрі мақсатты пайдаланылуын тексеру тапсырылды. Аталған жұмыстарды жүргізу үшін 2025 жылы 72 млрд теңге бөлініп, толық игерілгені атап өтілді.
Бас прокуратураның баспасөз қызметі
2026 жылғы 2 ақпанда НҚА ашық деректер интернет-порталында (https://legalacts.egov.kz/npa/view?id=15752168) «Қазақстан Республикасы мен Иран Ислам Республикасы арасындағы қылмыстық істер бойынша құқықтық көмек туралы шартты ратификациялау туралы» Қазақстан Республикасы Заңының жобасы туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулы жобасы орналастырылған.
Осы жобамен Қазақстан Республикасының Парламенті Мәжілісінің қарауына «Қазақстан Республикасы мен Иран Ислам Республикасы арасындағы қылмыстық істер бойынша құқықтық көмек туралы шартты ратификациялау туралы» Қазақстан Республикасы Заңының жобасы енгізіледі.
Қазақстан Республикасының Заң жобасы «Қазақстан Республикасының халықаралық шарттары туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 11 және 17-баптарына сәйкес оны ратификациялау арқылы аталған Шарттың күшіне енуі үшін қажетті мемлекетішілік рәсімдерді орындауға бағытталған.
Қаулы жобасын жария талқылау 10 жұмыс күні ішінде жүргізіледі.
Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы
Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасында Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің бірыңғай ахуалдық орталығы алаңында прокурорлық қызметті цифрландыру және жасанды интеллект технологияларын енгізу мәселелеріне арналған көшпелі жедел кеңес өтті.
Кеңес Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың прокуратура органдарының цифрлық жүйелерін таныстыру қорытындысы бойынша берген тапсырмалары аясында ұйымдастырылды.
Бас Прокурор Берік Асылов Мемлекет басшысы жариялаған Цифрландыру және жасанды интеллект жылының мемлекеттік басқарудың заманауи әрі технологиялық жүйесін қалыптастыруға бағытталған стратегиялық бағдар ретіндегі маңызын атап өтті.
Ол цифрлық трансформацияның қадағалау қызметінің тиімділігін арттырудың, заңның үстемдігін қамтамасыз етудің және азаматтардың құқықтарын қорғаудың негізгі құралы екенін атап көрсетті. Заманауи цифрлық шешімдер мен жасанды интеллектті енгізу заң бұзушылықтарды уақтылы анықтауға, олардың себептерін жоюға, ықтимал тәуекелдерді болжауға және бюрократиялық жүктемені азайтуға мүмкіндік береді.
Кеңес барысында прокуратура органдарының 350-ден астам мемлекеттік ресурспен, оның ішінде құқық қорғау блогының 45 дерекқорымен онлайн деректер алмасуға қосылған негізгі ақпараттық жүйелерінің жұмысы қаралды. Бұл үдерістерді біріздендіруге, ашықтықты арттыруға және функциялардың қайталануын, сондай-ақ бюджет қаражатының тиімсіз жұмсалуын болдырмауға мүмкіндік береді.
Киберқауіпсіздік, онлайн-алаяқтыққа қарсы іс-қимыл және азаматтардың дербес деректерін қорғау мәселелеріне басымдық берілді. Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша құрылған Қылмыстық қатерлерді болжау орталығы мен есірткі трафигі және прекурсорлардың заңсыз айналымын талдау жөніндегі Таргетинг-орталықтың қызметі атап өтіліп, олардың жұмысының нәтижесінде құқық бұзушылықтар анықталып, тиісті ден қою шаралары қабылданғаны айтылды.
Талқылаудың жеке блогы инвесторлардың құқықтарын қорғау және инвестициялық жобаларды цифрлық сүйемелдеу мәселелеріне арналды. Осы бағытта әрбір ірі жобаға әкімшілік кедергілерді жою, мемлекеттік органдардың әрекеттерін үйлестіру және дауларды сотқа дейін реттеу мақсатында прокуратура қызметкерлері бекітілген.
Прокуратура органдары қызметкерлерін цифрлық технологиялар мен жасанды интеллект құралдарын қолдануға оқытудың маңыздылығы атап өтілді.
Бүгінгі таңда Мемлекеттік басқару академиясының базасында «AI Qyzmet» бағдарламасы (жасанды интеллектпен жұмыс істеудің практикалық дағдыларын дамыту және мемлекеттік басқару жүйесінде цифрлық мәдениетті қалыптастыру) аясында прокуратура органдарының шамамен 700 қызметкері оқудан өтті.
Кеңесті қорытындылай келе, Бас Прокурор прокуратура органдарының цифрлық трансформациясы Президент мемлекеттік саясаттың негізгі бағдары ретінде айқындаған «Заң мен Тәртіп» қағидатын іске асырудың маңызды шарты екенін және ол заң үстемдігін нығайтуға әрі қоғамның сенімін арттыруға бағытталғанын атап өтті.
Бас прокуратураның баспасөз қызметі
Ағымдағы жылдың 27 қаңтарда Жамбыл облысында қаруды ұстау кезінде ажалды жарақат алған мерзімді қызметтегі әскери қызметшінің қайтыс болу фактісі бойынша ІІМ-нің әскери-тергеу органдары сотқа дейінгі тергеп-тексеруді бастады.
Жедел-тергеу тобы құрылып, тергеу барысы Бас Прокурордың жеке бақылауында.
Оқиғаның алдындағы мән-жайларды объективті және жан-жақты (комиссиялық) анықтау мақсатында Қорғаныс министрінің орынбасары, Бас әскери прокурор және ІІМ Әскери-тергеу департаментінің бастығы оқиға орнына шықты.
Сонымен қатар, бұл топтың алдына еліміздің тиісті әскери бөлімдерінде әскери тәртіптің сақталуы мен жеке құрамның қауіпсіздік талаптарының сақталуына жан-жақты тексеруді ұйымдастыру тапсырылды.
Бұдан бөлек, әскери қызметшілердің өмірі мен денсаулығын сақтау, мерзімді қызметті өткеру қауіпсіздігі мәселелері жақын арада Бас прокуратураның арнайы Алқа мәжілісінде қаралатын болады.
Бас прокуратураның баспасөз қызметі
Құрметті азаматтар!
Техникалық жұмыстарға байланысты 2026 жылғы 26 қаңтарда сағат 9:00-ден 13:00-ге дейін ҚР Бас прокуратурасының call-орталығы уақытша жұмыс істемейді.
Сағат 14:30-дан 18:30-ға дейін call-орталық қалыпты режимде қайта жұмысын жалғастырады.
Түсіністік танытқандарыңызға рақмет!
Алаяқтардың әдістері қиындауда, бірақ негізгі схема өзгеріссіз қалады.
Жәбірленушінің телефонына «1414» қысқа нөмірінен SMS-код келеді.
Бірінші қоңырау - шабуылдаушыларды мемлекеттік органдардың, банктердің немесе курьерлік қызметтердің қызметкерлері ұсынады және алынған кодты жазуды сұрайды.
Осыдан кейін бірден екінші байланыс пайда болады – банктің, полицияның немесе ҰҚК-нің жалған қауіпсіздік қызметі.
Кейбір жағдайларда бәрі тіпті бейне байланыс арқылы болады.
Алдыңғы қоңырау алаяқтардан болған және белгіленген кодқа байланысты олар ақшаны есептен шығаруы немесе несие беруі мүмкін деп хабарланған.
Олар несие рәсімдеуді және қаражатты «қауіпсіз шотқа» аударуды ұсынады.
Дәл осы кезеңде нақты жымқыру жасалады және жәбірленушінің атына алаяқтық несиелер алынады.
Бұған дейін «1414» қысқа нөмірінен SMS-кодты алу үшін жіберілген жәбірленушінің нөмірін енгізу жеткілікті болатын.
Енді «1414» SMS-шлюзін пайдаланатын жүйелерге тек биометриялық аутентификацияны (FaceID), электрондық цифрлық қолтаңбаны (ЭЦҚ) немесе QR-кодты (eGov QR) қолдану арқылы қол жеткізуге болады.
Өткен жылдың желтоқсан айынан бастап аталған талаптарды енгізбеген жүйелер «1414» SMS-шлюзінен ажыратылды.
Бұл шаралар азаматтарды алаяқтардан қорғауды арттыруға бағытталған.
Бас прокуратура ЕСКЕРТЕДІ:
- мемлекеттік органдар мен банктер ешқашан SMS-тен бір реттік кодтарды, карта деректерін немесе парольдерді сұрамайды;
- ақша аудару үшін "қауіпсіз шоттар" жоқ;
- күдікті қоңыраулар кезінде абай болыңыз, деректеріңізді үшінші тұлғаларға бермеңіз;
- күмән туындаған жағдайда дереу банкке немесе уәкілетті мемлекеттік органдарға хабарласыңыз;
- кибергигиена ережелерін сақтаңыз: тек ресми қосымшалар мен қызметтерді қолданыңыз, сілтемелер мен хабарламаларды тексеріңіз.
Азаматтарды қырағы болуға және қаскүнемдердің құрбаны болмауға шақырамыз.
Бас прокуратураның Баспасөз қызметі
2026 жылғы 16 қаңтарда Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының жанындағы Құқық қорғау органдары академиясы Қазақстан Республикасының Әскери және арнаулы оқу орындары қауымдастығының төрағасы болып сайланды. Тиісті шешім Қауымдастықтың кезекті отырысында қабылданды.
Қазақстан Республикасының Әскери және арнаулы оқу орындары қауымдастығы 2023 жылдан бастап жұмыс істейді және бейінді білім беру ұйымдарының қарым-қатынасын қамтамасыз ететін ведомствоаралық алаң болып табылады. 2024 жылдан бері Қауымдастыққа Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің академиясы жетекшілік етті. Қауымдастықтың отырысына Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің және Ғылым және жоғары білім министрлігінің, сондай-ақ Ұлттық қауіпсіздік комитетінің, Ішкі істер министрлігінің, Қорғаныс министрлігінің 14 оқу орнының өкілдері қатысты.
Академияның Қауымдастық төрағасы болып сайлануы оған деген жоғары сенімнің белгісі және елдің құқық қорғау органдары жүйесіндегі жетекші ғылыми-білім беру әрі оқу-әдістемелік орталық ретіндегі мәртебесінің мойындалуы болып табылады.
Отырыс барысында Академия Ректоры Н.М. Әбдіров Қауымдастық төрағасы мәртебесінде Академия ведомстволық оқу орындарының күш-жігерін үйлестіруге, әскери және арнаулы білім беру жүйесін дамытуға, ведомствоаралық өзара іс-қимылды нығайтуға, сондай-ақ оқу процесіне заманауи білім беру стандарттары мен ғылыми тәсілдерді енгізуге ықпал ететінін атап өтті.
Құқық қорғау органдарының академиясы
Бас прокуратура мен Қаржы мониторингі агенттігінің қызметкерлері Қазақстанның Грузиядағы Елшілігінің көмегімен экономикалық қызмет саласында ауыр қылмыс жасағаны үшін қылмыстық жауаптылыққа тарту мақсатында Қазақстан азаматшасын Грузиядан экстрадициялады.
Күдікті Астанада «World Busines Consulting» қаржы пирамидасының құрылымын басқарды, оның бөлімшелер желісі 2018-2022 жылдары Қазақстанның түрлі өңірлерінде азаматтарменжоғары пайда алуды сылтауратып, 6,5 млрдтеңгеден астам қаржыны заңсыз тартқан.
Аталған қылмыстық ұйымның бірқатар қатысушылары нақты бас бостандығынан айыруға сотталды.
Қылмыс жасағаннан кейін күдікті жасырынып, оған халықаралық іздеу жарияланған.
2025 жылдың қарашасында ол Грузияда ұсталып, Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының сұрауы бойынша елге экстрадицияланды.
Қазір күдікті уақытша ұстау изоляторына қамалды.
Көрсетілген қылмысты жасағаны үшін мүлкі тәркіленіп, 12 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру жазасы қарастырылған.
Бас прокуратураның баспасөз қызметі
Бас прокуратура мен Интерпол Ұлттық орталық бюросы ҚР Сыртқы істер министрлігінің жәрдемдесуімен Түркия Республикасынан бірнеше рет алаяқтық жасағаны үшін іздеуде жүрген Қазақстан Республикасының азаматшасын елге қайтарды.
Күдікті 2024 жылы Қызылорда қаласында жәбірленушілерге зергерлік бұйымдарды төмен бағамен сатып алып беремін деп уәде беріп, алдау жолымен олардың ақша қаражаттарын иемденген.
Оның қылмыстық әрекеттерінің салдарынан 8 адам жапа шегіп, оларға жалпы сомасы шамамен 130 млн теңгеге материалдық залал келген.
Қылмыстарды жасағаннан кейін күдікті ел аумағынан тыс жерге бой тасалап, халықаралық іздеуге жарияланған. Жүргізілген іздестіру іс-шаралары барысында ол Түркия Республикасының аумағында ұсталды.
Қазіргі уақытта күдікті тергеу изоляторына қамалды. Оған тағылған қылмыстар үшін мүлкі тәркіленіп, бес жылдан он жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы көзделген.
Бас прокуратураның баспасөз қызметі
2026 жылғы 6 қаңтарда НҚА ашық деректер интернет-порталында (https://legalacts.egov.kz/npa/view?id=15733306) «Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитеті және оның аумақтық органдарымен көрсетілетін мемлекеттік қызметтер қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының 2020 жылғы 18 мамырдағы № 64 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының бұйрығының жобасы бойынша ақпарат орналастырылған.
Осы жобамен Қағидаларда:
«автоматтандырылған ақпараттық жүйесі» сөздері «Талдау орталығы» АЖ сөздеріне «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» ҚРЗ-ның 14-баптың 2)-тармағына сәйкес ауыстырылды;
2026 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілетін жаңа Салық кодексіне сілтеме көрсетілген.
Бұйрық жобасын жария талқылау 10 жұмыс күні ішінде жүргізіледі.
Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы