Құрметті азаматтар!
2026 жылғы 27 наурыз күні сағат 14:30-дан 18:30-ға дейін ҚР Бас прокуратурасының Сall-орталығы техникалық жұмыстардың жүргізілуіне байланысты уақытша жұмыс істемейді.
Сағат 9:00-ден 13:00-ға дейін Сall-орталық қалыпты жұмыс режимінде қызмет көрсетеді.
Ағымдағы жылғы 18-19 наурызда Астанада «Қазақстан Республикасы - Еуропалық Одақ» Адам құқықтары жөніндегі диалог пен Сот төрелігі мен құқықтық тәртіп жөніндегі кіші комитеттің кезекті отырыстары өтті.
Қазақстандық тараптан Бас прокуратура, Сот әкімшілігі, Ұлттық қауіпсіздік комитеті, Қаржылық мониторинг және Мемлекеттік қызмет істері агенттіктерінің, Адам құқықтары жөніндегі ұлттық орталықтың, Сыртқы істер, Әділет, Ішкі істер, Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау, Мәдениет және ақпарат, Денсаулық сақтау және Оқу-ағарту министрліктерінің өкілдері қатысты.
Кіші комитеттің қазақстандық бөлігінің тең төрағасы, Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының орынбасары Асхат Жұмағали осы жылғы 15 наурызда республикалық референдумда қабылданған Конституцияның адам құқықтарын қорғау жүйесін нығайту тұрғысынан негізгі жаңашылдықтарын баяндады.
Заң үстемдігін, әділеттілікті және барлығының заң алдындағы теңдігін қамтамасыз етуге бағытталған қоғамда құқықтық тәртіп идеологиясын ілгерілету тұжырымдамасын іске асыруға ерекше назар аударылады.
Диалог барысында тараптар әйелдер мен балаларды қоса алғанда, адам құқықтарын құрметтеу, сөз және бірлестік бостандығы, діни сенім мен бейбіт жиналыстар, күзетпен ұстау жағдайлары, азаптаудың алдын алу және т.б. саладағы ахуал бойынша пікір алмасты.
Кіші комитет құқық қорғау және сот жүйелерін дамытуды, қылмыстық және азаматтық істердегі халықаралық ынтымақтастықты, заңсыз көші-қонға, терроризмге, есірткі қылмысына, көлеңкелі экономикаға және сыбайлас жемқорлыққа, адам саудасына қарсы күрес сияқты жаһандық қауіптерге қарсы тұруды, сондай-ақ Қазақстанның қылмыстық іс жүргізу саласындағы еуропалық конвенцияларға қосылуын талқылады.
Тараптар, БҰҰ және ЕҚЫҰ платформаларын қоса алғанда, көпжақты халықаралық платформалар шеңберіндегі өзара
іс-қимылды талқылап, адам құқықтары, сот төрелігі мен құқықтық тәртіп бағытында тәжірибе мен озық тәжірибелермен алмасуды жалғастыруға қызығушылық танытты.
Бас прокуратураның баспасөз қызметі
Бас прокуратурада интернет-алаяқтықтарға қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша ведомствоаралық кеңес өтті.
Оған Ішкі істер министрлігінің Тергеу департаменті мен Киберқылмысқа қарсы іс-қимыл департаментінің басшылары қатысты.
Жұмыс қорытындылары шығарылып, жедел-тергеу қызметінің тиімділігін арттыру шаралары талқыланды.
Ағымдағы жылдың 2 айында интернет-алаяқтықтар саны 8,3%-ға төмендегені байқалады (4 385-тен 4 023-ке дейін).
Қылмыстық жауаптылыққа 913 құқық бұзушы тартылды.
Кибералаяқтықтарды ашу көрсеткіші 29%-ға өсті (36,5%-дан 66%-ға дейін), келтірілген залалды өтеу деңгейі 57%-ды құрады (3,4 млрд теңгенің 1,9 млрд теңгесі өтелді).
Дропперлік схемаларды анықтау бойынша белсенді жұмыс жалғасуда.
Дропперлік үшін жауапкершілік енгізілген сәттен бастап Қылмыстық кодекстің 232-1-бабы (Банктік шотқа, төлем құралына немесе сәйкестендіру құралына қолжетімділікті заңсыз ұсыну, беру және алу, сондай-ақ төлемдерді және (немесе) ақша аударымдарын заңсыз жүзеге асыру) бойынша 400-ден астам іс тіркеліп, оның 66-сы сотқа жолданды.
Сонымен қатар, алаяқтар пайдаланатын SIM-карталар мен WhatsApp аккаунттарын белсендірушілердің қызметі тоқтатылуда.
Мәселен, ағымдағы жылдың ақпан айында Батыс Қазақстан облысында алаяқтарға көмектескен тұлға 6 жылға бас бостандығынан айырылды.
Ол өз атына мыңнан астам SIM-картаны рәсімдеп, оларды қылмыстық мақсатта пайдалану үшін алаяқтарға берген.
Сондай-ақ «сұр провайдерлерге» ерекше назар аударылуда, олар алаяқтарды виртуалды байланыспен қамтамасыз етеді.
Мысалы, осы жылдың қаңтар айында Қостанай облысында жалған байланыс операторының технигі шетелдік алаяқтық колл-орталықтарға IP-телефония қызметін көрсеткені үшін 7 жылға бас бостандығынан айырылды.
Жалпы, бүгінгі таңда жұмыстың негізгі қағидаты – тек орындаушылар мен ұйымдастырушыларға ғана емес, сонымен қатар киберорта мен қылмыс жасауға жағдай жасайтын факторларға да ықпал ету болып табылады.
Бас прокуратураның баспасөз қызметі
Бүгін, қылмыстық іс бойынша тергеу әрекеттерін жүргізу аясында Алматы қаласының аумағында ҚР ҚПК-нің 128–131-баптарының тәртібімен Бокаев Санжар ұсталды.
С. Бокаев жалған ақпарат тарату және қоғамда теріс пікір қалыптастыру мақсатында әлеуметтік желілерде жекелеген тұлғалардың қоғамдық саябақ аумағында ағаштарды заңсыз кесуі және құрылыс нысандарынан мүлік ұрлауы туралы бейнематериалдарды орналастырды деген күдікке ілінді.
Тергеу деректеріне сәйкес, С. Бокаев аталған қылмыстарды ұйымдастырып, қаржыландырған. Ол үшін табысы төмен адамдарды тартып, оларға ақшалай сыйақы беру арқылы ағаш кесу мен ұрлық жасауға тапсырма берген.
Сондай-ақ, ол аса ірі мөлшерде қаржы қаражатын алаяқтық жолмен жымқырды деген күдікке ілінуде.
Өзге ақпарат ҚР ҚПК-нің 201-бабына сәйкес жария етуге жатпайды.
Бас прокуратураның баспасөз қызметі
Түркістан облысының тұрғыны заңсыз ойын бизнесін ұйымдастырып, аса ірі мөлшерде табыс тапқаны үшін кінəлі деп танылған. Ол бұрын дәл осындай қылмыс жасағаны үшін сотталған.
Қылмыстық істің құжаттарына сəйкес ол заңсыз ойын бизнесін ұйымдастыру нəтижесінде 20 млн теңге кіріс алған.
Сарыағаш аудандық сотының үкімімен ол 4 жылға бас бостандығынан айыру жазасына сотталып, ҚК-нің 63-бабын қолданумен жазасы шартты деп белгіленді.
Апелляциялық сатыда прокурордың өтінішхаты қанағаттандырылып, үкімнің шартты деп есептелу бөлігінің күші жойылды.
Сот актісінің заңдылығын қадағалау тәртібімен тексеру нәтижесінде заңсыз кіріс ретінде алынған 20 млн теңге тәркіленбегені анықталды.
Бас прокуратураның кассациялық наразылығы бойынша сот актілері өзгертіліп, аталған қаражат мемлекет пайдасына өндірілді.
Заңсыз ойын бизнесін ұйымдастыру бойынша қылмыс жасағы үшін мүлкі тәркіленіп, 4 жылдан 7 жылға дейiнгi мерзiмге бас бостандығынан айыру жазасы көзделгенін назарға саламыз.
Бас прокуратураның баспасөз қызметі
«…Бас прокуратура заңсыз активтердің иелерімен тиімді жұмыс жүргізді, қазынаға шамамен 850 миллиард теңге қайтарды. Бұл қаражат он мектеп пен төрт спорт объектісін салуға, денсаулық сақтау саласындағы 235 объектіні, сондай-ақ су инфрақұрылымының 177 объектісін салуға және жаңғыртуға бағытталды. Республикалық бюджетке қосымша қаражаттың түсуі күтілуде.»
Қазақстан Республикасының Президенті
Касым-Жомарт Токаев
КІРІСПЕ
Заңсыз иемденілген және шығарылған активтерге қарсы іс-қимыл және қабылданған жүйелі шаралар туралы жыл сайынғы ақпарат (бұдан әрі – жыл сайынғы ақпарат, есеп) «Заңсыз иемденілген активтерді мемлекетке қайтару туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 10-бабына сәйкес әзірленді (бұдан әрі – Заң).
Жыл сайынғы ақпаратты әзірлеудің және жариялаудың мақсаты – активтерді қайтару жөніндегі қызметтің жариялылығы, ашықтығы және есептілігі қағидаттарын қамтамасыз ету.
Есепте активтерді қайтару және қайтарылған активтерді басқару жөніндегі жұмыстың нәтижелері туралы мәліметтер қамтылған.
Активтерді қайтару жөніндегі қызметті Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі төрағалық ететін Заңсыз иемденілген активтерді мемлекетке қайтару мәселелері жөніндегі комиссиясы (бұдан әрі – Комиссия), Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы (бұдан әрі – Бас прокуратура), сондай-ақ құзыреті шегінде өзге де мемлекеттік органдар жүзеге асырады.
Қайтарылған активтерді басқару, олардың сақталуын қамтамасыз ету және оларды өткізу функциялары Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің ведомстволық бағынысты ұйымы – «Қайтарылған активтерді басқару компаниясы» ЖШС-ға (бұдан әрі – ҚАБК, Басқарушы компания) жүктелген.
Ескертпе: 2025 жылғы желтоқсанға дейін активтерді қайтару жөніндегі қызметті уәкілетті орган ретінде Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Активтерді қайтару комитеті (бұдан әрі – Комитет) жүзеге асырды. Қазақстан Республикасы Президентінің «Инвесторлардың құқықтарын қорғау және активтерді қайтару саласындағы мемлекеттік басқару жүйесін жетілдіру туралы» 2025 жылғы 17 желтоқсандағы №1125 Жарлығымен Комитет қайта ұйымдастырылып, активтерді қайтару саласындағы функциялар мен өкілеттіктер Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасына берілді.
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
I бөлім.
Заңсыз иемденілген активтерді анықтау және
қайтару жөніндегі шаралар
Заңның ережелері Әділетті Қазақстан идеясымен, «Заң және Тәртіп» қағидаттарымен сабақтас және қазақстандықтардың қазіргі және келешек ұрпақтарының мүддесі үшін әлеуметтік әділеттілікті орнықтыруға, халықтың құқықтарын қалпына келтіруге, сондай-ақ Қазақстанның тұрақты экономикалық және әлеуметтік дамуын қамтамасыз етуге бағытталған.
Активтерді қайтару мынадай:
- заңдылық;
- активтерді ерікті түрде қайтаруды ынталандырудың басымдығы;
- жариялылық, ашықтық және есептілік;
- процеске қатысушылардың құқықтарын, бостандықтары мен мүдделерін қорғаудың басымдығы;
- мемлекет пен азаматтық қоғамның өзара іс-қимылы;
- азаматтық айналымды, адал ниетті сатып алушылар мен адал ниетті кредиторлардың құқықтарын қорғау;
- активтерді қайтару жөніндегі шаралар мен тетіктердің пропорционалдылығы (сәйкестігі) қағидаттар негізінде жүзеге асырылады.
Активтерді анықтау және қайтару жөніндегі шараларға мыналар: активтерді іздеу (анықтау) жөніндегі шаралар, олардың пайда болуын растау, алдын ала қамтамасыз ету шаралары, қамтамасыз ету шаралары, активтерді ерікті немесе мәжбүрлі түрде қайтару шаралары, тәркіленген немесе мемлекет кірісіне айналдырылған активтерді басқару, сондай-ақ өзге де шаралар жатады.
Заң қабылданған сәттен бастап прокуратура органдары заңсыз иемденілген және шығарылған активтерге қарсы іс-қимыл жасау, оларды қайтару, сондай-ақ активтерді иемдену (пайда болу) көздерінің заңдылығын тексеру мақсатында тұрақты негізде мониторингтер, талдаулар жүргізіп келеді.
Олардың нәтижелері Комиссияның қарауына енгізіледі. Комиссия 15 отырыс өткізіп, олардың қорытындысы бойынша субъектілердің және (немесе) олармен үлестес адамдардың тізілімі қалыптастырылды, сондай-ақ жалпы сомасы 6,5 трлн теңгеден астам активтерді қайтару жөнінде, оның ішінде 2025 жылы – 5,5 трлн теңгеге шаралар мақұлданды.
Тізілімге енгізілген субъектілермен және (немесе) олармен үлестес адамдармен 70-тен астам келісім жасалды. Олардың қатарында активтерді ерікті түрде қайтару (беру) туралы келісімдер, инвестициялық және әлеуметтік жобаларды іске асыру туралы келісімдер, кінәні мойындау және заңсыз иемденілген активтерді қайтару туралы процестік келісімдер бар.
Негізінен Заң субъектілері және (немесе) олармен үлестес адамдар активтерді ерікті түрде беру тәсілдерін таңдады. Бұл тәсілдер мемлекеттік бюджетті толықтыру, мүлікті заттай түрде қайтару, капиталды ел экономикасына қайта инвестициялау, сондай-ақ әлеуметтік жобаларды іске асыру арқылы жүзеге асырылады.
Сонымен бірге субъектілер мемлекетпен сындарлы диалог құруға ерік білдірмеген жағдайларда, сондай-ақ активтердің пайда болу заңдылығына қатысты негізді күмән болған кезде, прокуратура органдары активтерді қайтарудың мәжбүрлі тетіктерін қолданды.
Прокуратураның талап арыздармен жұмыстарының нәтижелері бойынша соттар мемлекетке шамамен 165 млрд теңге, оның ішінде 2025 жылы – 148,6 млрд теңге сомасына заңсыз иемденілген активтерді мәжбүрлі түрде қайтару туралы шешімдер қабылдады.
***
Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы активтерді қайтару саласында халықаралық құқықтық ынтымақтастықты нығайтуда.
БҰҰ, ЕҚЫҰ, Еуропа Кеңесі, ЭЫДҰ, Интерпол, ФАТФ және активтерді қайтару саласындағы ведомствоаралық желілер – CARIN, ARIN, GlobE и BAMIN ұйымдарымен өзара тығыз іс-қимыл жүзеге асырылуда.
Аталған ведомствоаралық желілерде Бас прокуратураның өкілдері байланыс адамы ретінде айқындалған және олардың отырыстарына белсенді түрде қатысады.
Озық халықаралық тәжірибе алмасу мақсатында ұзақ мерзімді ынтымақтастық орнату үшін шетелдік әріптестермен бірқатар екіжақты кездесулер өткізілді.
Көптеген шетелдік серіктестермен ынтымақтастық туралы меморандумдарға қол қойылды. Атап айтқанда, 2025 жылы Молдованың Ұлттық сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес орталығы, Болгарияның Тәркіленген заңсыз активтер жөніндегі комиссиясы, Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес халықаралық академиясы, Ирландияның Қылмыстық активтер жөніндегі бюросы, сондай-ақ Литва мен Әзербайжан бас прокуратуралары тиісті құжаттарға қол қойды.
Меморандумдар шеңберінде қабылданып жатқан шаралар активтерді қайтару саласында пайдалы ақпарат пен озық тәжірибемен тиімді алмасуға, сондай-ақ қызметкерлердің білімі мен дағдыларын дамытуға мүмкіндік береді.
БҰҰ ЕҚБ, ЕҚЫҰ, BAMIN, GlobE және басқа да халықаралық ұйымдардың қолдауымен 30-ға жуық жоба (семинарлар, тренингтер, дөңгелек үстелдер, халықаралық іс-шараларға қатысу және т.б.) іске асырылып, онда прокуратура органдарының 340-тан астам қызметкері оқыды.
Интерполмен өзара іс-қимыл шетелдегі активтерді іздеу және қайтару бойынша жаңа «Күміс бюллетень» мен «Күміс хабарлама» құралдарына қол жеткізуді қамтамасыз етті.
2025 жылы прокуратура бірнеше «Күміс хабарлама» жариялады, бұл жекелеген адамдардың шетелдегі мүлкі туралы ақпараттар алуға және толықтыруға мүмкіндік берді.
Сондай-ақ, Интерпол ұйымының «I-24/7» ақпараттық жүйесіне қол жеткізілді, ол халықаралық ұйымға мүше мемлекеттердің өкілдіктерімен тікелей өзара іс-қимыл жасау үшін пайдаланылады.
Активтерді қайтару саласындағы халықаралық құқықтық ынтымақтастық шетелдік әріптестермен тиімді өзара іс-қимылды қамтамасыз етуге, ақпарат және озық тәжірибе алмасуға, сондай-ақ прокурорлардың кәсіби деңгейін, білімі мен дағдыларын арттыруға бағытталған.
II бөлім.
Заңсыз иемденілген активтерді қайтару
жөніндегі жұмыстың нәтижелері
Активтерді қайтару жөніндегі жұмыс адал ниетті кәсіпкерлер, кредиторлар, сатып алушылар мен инвесторлар үшін тәуекелдерді барынша азайта отырып, ұйымдастырылған және кәсіпорындардың ағымдағы бизнес-процестері мен шаруашылық қызметіне араласуға жол бермеу қағидаттарына негізделген.
Жалпы, мемлекетке 1,3 трлн теңгеден астам сомаға активтерді қайтару бойынша шаралар қабылданды. 1,076 трлн теңге сомасына активтер нақты қайтарылды (ақшалай – 968,5 млрд теңге, заттай мүлік түрінде – 107,7 млрд теңге). Оның ішінде 2025 жылы – 316,7 млрд теңге (ақшалай – 278 млрд теңге, заттай мүлік түрінде – 38,7 млрд теңге).
Қайтарылған активтердің қатарында коммерциялық және тұрғынжайлар, элиталық жылжымайтын мүлік, оның ішінде шетелде орналасқан жер учаскелері, кәсіпорындардағы акциялар мен үлестер, автокөлік құралдары, зергерлік бұйымдар, сән-салтанат заттары және басқа да құнды мүліктер бар.
Қайтарылған ақшалай қаражат пен мүліктен бөлек, келісу рәсімдерінің нәтижелері бойынша Заң субъектілері экономикалық объектілерді салу және жаңғырту, сондай-ақ әлеуметтік жобаларды іске асыру бойынша 5,2 трлн теңге сомасына инвестициялық жобаларды дербес іске асыру міндеттемелерін қабылдады.
Олардың қатарында туристік кешендер, көлік-логистикалық орталықтар, зауыттарды салу және жаңғырту, басқа да ірі өнеркәсіптік объектілерді іске қосу, сондай-ақ спорттық, медициналық, білім беру және өзге де әлеуметтік инфрақұрылым объектілерін салу көзделген.
Аталған жобалар шеңберінде 8 мыңнан астам жаңа жұмыс орнын құру, 2,5 мыңға жуық қолданыстағы жұмыс орнын сақтау, бюджетке жыл сайын 1 млрд теңгеден астам қаражаттың түсуі, сондай-ақ өндірілетін өнімнің кемінде 20%-ын экспортқа шығару күтіледі.
Өз кезегінде, әлеуметтік жобалар халықтың өмір сүру сапасын арттыруға, оның ішінде медициналық қызметтерге және бұқаралық спортқа қолжетімділікті қамтамасыз етуге бағытталған.
III бөлім.
Қайтарылған активтерді басқару және оларды іске асыру
Мемлекетке қайтарылған мүлікті тиімді басқару активтерді қайтару процесінің маңызды кезеңі болып табылады.
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің мәліметтері бойынша Басқарушы компанияға жалпы сомасы 107,7 млрд теңгені құрайтын 270 актив (оның ішінде шетелде орналасқан активтер) берілді.
Ұсынылған деректерге сәйкес Басқарушы компания жалпы сомасы 50 млрд теңгеден астам активтерді, оның ішінде 25 млрд теңгеден астам сомадағы шетелдік активтерді өткізді.
Сонымен қатар жекелеген объектілер оларды теңгерімге қабылдау кезінде жүргізілген бағалаудан әлдеқайда жоғары бағамен сатылды.
Мәселен, 2 шетелдік объекті бастапқы бағалау құнынан 3,9 млрд теңгеге жоғары бағаға өткізілді.
Басқарушы компания 32 активті жалпы сомасы 29,1 млрд теңгеге республикалық және коммуналдық меншікке берді. Оның ішінде тарихи құндылығы бар заттарды мұражай қорына беру қамтамасыз етілді.
Қалған активтер ҚАБК-нің басқаруында тұр. Оларды іске асырғанға дейін әртүрлі иелену тәсілдері қолданылуда, оның ішінде: мүліктік жалдау (жалға беру); сенімгерлік басқаруға беру; басқа активтердің мүлкі құрамына енгізу және басқа да тәсілдер.
Қайтарылған активтерді басқару және өткізу нәтижелері бойынша Басқарушы компания Арнайы мемлекеттік қорға 50 млрд теңгеден астам қаражат аударды.
IV бөлім.
Инвестициялық және өзге де жобаларды іске асырудың
әлеуметтік-экономикалық әсері
Заңға сәйкес мемлекетке қайтарылған активтерді Қазақстан Республикасының Үкіметі елдің орнықты экономикалық және әлеуметтік дамуын қамтамасыз ету мақсатында пайдаланады.
Республикалық бюджеттік комиссияның шешімі бойынша Арнайы мемлекеттік қордың қаражаты есебінен жалпы сомасы шамамен 480 млрд теңгеге 434 әлеуметтік және өзге де объектінің құрылысы қаржыландырылды.
Олардың ішінде 227 сумен жабдықтау объектісі, 183 медицина объектісі, 11 білім беру объектісі, 5 спорт объектісі, сондай-ақ 8 инфрақұрылымдық жоба (оның ішінде Павлодар, Арқалық және Балқаш қалаларындағы 3 әуежай) бар.
Объектілерді іріктеу кезінде олар аса қажет болатын шалғай елді мекендерге ерекше назар аударылады.
Нәтижесінде тұрғындар жаңа мүмкіндіктерге ие болып, тұрмыс жағдайларының айтарлықтай жақсарғанын сезінуде, бұл олардың күнделікті өмірін анағұрлым жайлы әрі тұрақты етеді.
Прокуратура қызметкерлері тұрғындармен белсенді өзара іс-қимыл жасап, объектілердің құрылысы басталған сәттен бастап, яғни капсула салу рәсімінен бастап оларды пайдалануға беру кезеңіне дейінгі барлық процестерге қатысады.
Мердігер ұйымдардың жауапкершілігін арттыру және қаржы жымқыру тәуекелдерін барынша азайту мақсатында әрбір объектінің құрылысы прокурорлардың бақылауында. Құрылыс жұмыстарына тұрақты мониторинг жүргізіледі, оның ішінде құрылыс алаңдарын қашықтан бейнебақылау арқылы бақылау жүзеге асырылады.
Нәтижесінде қысқа мерзім ішінде 312 объектінің (оның ішінде 2025 жылы – 283 объекті), оның ішінде 158 сумен жабдықтау объектісі, 148 денсаулық сақтау объектісі, 2 білім беру, 2 спорт және өзге де объектілері құрылысының аяқталуы қамтамасыз етілді.
Семей қаласында психоневрологиялық аурулары бар адамдарға көмек көрсетуге арналған медициналық-әлеуметтік мекеменің жаңа корпусы; Риддер қаласында аурухана кешені салынды; Ақтау қаласында облыстық жедел және жедел медициналық көмек станциясы пайдалануға берілді; Ақмола, Жамбыл және Қызылорда облысы аймақтарындағы бірқатар аудандық ауруханаларға реконструкция жүргізілді.
Әртүрлі өңірлерде 20 аудандық, қалалық және облыстық аурухананың, олардың қатарында Өскемен қаласындағы гематология орталығының, Қарағанды қаласындағы онкологиялық диспансердің реанимация блогының құрылысы жүргізілуде.
Ашылған 115 қазіргі заманғы фельдшерлік-акушерлік пункттерде, медициналық пункттерде және дәрігерлік амбулаторияларда ауыл тұрғындарына 800 мыңнан астам алғашқы медициналық-санитарлық көмек қызметі көрсетілді, оның ішінде вакцинация және профилактикалық қабылдаулар бар.
Медициналық мекемелердің жақын орналасуы кей жағдайларда адамдардың өмірін сақтап қалуға мүмкіндік береді. Мысалы, Ақмола облысының Жаңаесіл ауылындағы дәрігерлік амбулаторияның медицина қызметкерлері ауыл тұрғынына алғашқы сапалы көмек көрсетіп, қатты қан кетуді тоқтатып, жедел жәрдем бригадасы келгенге дейін оның жағдайын тұрақты ұстап тұрды. Соның нәтижесінде ауыр салдардың алдын алуға мүмкіндік берді.
Айта кету керек, шалғай ауылдар мен елді мекендерді дәрігерлік қамтамасыз ету мәселелері негізінен шешімін тапты.
Мысалы, бұрын Ақтөбе облысының Мұғалжар ауылында тұратын тұрғындар базалық медициналық қызметтерді алу үшін 100 километрден астам жол жүретін.
Атырау облысының Құрманғазы аудандық ауруханасында және Шығыс Қазақстан облысының Алтай ауданаралық ауруханасында магниттік-резонанстық томография аппараттарын орналастыру жұмыстары жүргізілуде. Бұған дейін мұндай тексерулерден өту үшін тұрғындар 200 километрден астам қашықтыққа баруға мәжбүр болатын.
Ақмола облысында «Kokshe-arena» көпфункционалды спорт кешені салынды. Бұл объекті халықтың бұқаралық спортқа қолжетімділігін арттырып қана қоймай (жыл сайынғы келушілер саны 300 мыңнан астам), халықаралық деңгейдегі жарыстарды өткізуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, Зеренді ауылында апатты жағдайдағы ғимараттың орнына балалар мен жасөспірімдерге арналған спорт мектебі салынды.
Аталған нысандарда шамамен 1 мың спортшы жаттығады. Олардың тәрбиеленушілері түрлі жарыстарда, оның ішінде республикалық деңгейде 50-ден астам медаль жеңіп алды.
Астана қаласында Қ.Мұңайтпасов атындағы жаңа жабық заманауи стадионның құрылысы жүргізілуде. Оның аумағында мамандандырылған балалар-жасөспірімдер спорт мектебін орналастыру жоспарланған.
Сонымен қатар «Қазақстан» спорт сарайын қайта жаңғырту басталды. Мұнда жас спортшылар үшін халықаралық жоғары стандарттарға сай барлық жағдай жасалатын болады.
Алматы облысының Кеген ауданына қарасты Жалаңаш ауылында спорт кешенінің құрылысы жүргізілуде.
Ақмола, Жамбыл, Батыс Қазақстан, Қостанай, Қызылорда, Солтүстік Қазақстан, Түркістан облысы, сондай-ақ Абай, Жетісу және Ұлытау облысы өңірлеріндегі жүздеген мың тұрғын алғаш рет орталықтандырылған ауыз суға қол жеткізді.
Мысалы, Қостанай облысында 24 елді мекенге 535 километр су құбыры тартылып, 71 мыңнан астам тұрғын сапалы сумен қамтамасыз етілді.
Сумен жабдықтау объектілерінің құрылысы жалғасуда. Атап айтқанда, Атырау облысында «Тайсойған – Миялы» магистральдық су құбырының 78 километрі салынуда, Теміртау қаласында су құбыры желілері жүргізілуде, Түркістан облысында Шардара топтық су құбыры салынуда, Жезқазған қаласында және басқа өңірлерде шаруашылық-ауыз су тазарту құрылыстары қайта жаңғыртылуда.
Білім беру саласында Түркістан облысында балалар музыка мектебінің құрылысы аяқталды. Сонымен қатар Шымкент қаласында Сайрам арнайы мектеп-интернат-колледжінің (сөйлеу және өзге де ерекшеліктері бар балаларға арналған) 300 орындық жатақханасы, сондай-ақ Петропавл қаласында балабақша салынды.
Қазіргі уақытта, Ұлытау облысы Қаражал қаласында және Мынадыр станциясында, Жетісу облысы Текелі қаласында және Көксай ауылында, Атырау облысы Жамансор ауылында мектептер салынуда. Сонымен қатар Ақтөбе қаласында ерекше балаларға арналған арнайы балабақша салынып, Арқалық қаласындағы педагогикалық университеттің жатақханасы қайта құрылуда.
Бұдан басқа, Арқалық, Балқаш және Павлодар қалаларындағы әуежайларды қайта құру басталды. Бұл өңірлер арасындағы көлік байланысын (оның ішінде транзиттік) жақсартуға, халықтың мобильдігін арттыруға, сондай-ақ инвестиция тарту, туризмді дамыту және жолаушылар ағынын жылына 1 миллионнан астам адамға дейін ұлғайтуға ықпал етеді.
Жалпы, қайтарылған қаражат есебінен іске асырылып жатқан жобалар халықтың өмір сапасын айтарлықтай жақсартуға мүмкіндік береді. Арнайы мемлекеттік қордың қаражаты көптеген әлеуметтік объектілерді салуға және жаңғыртуға жағдай жасап, мемлекеттік бюджетке түсетін жүктемені едәуір төмендетті.
Осылайша Заңның негізгі мақсаттарының бірі – қайтарылған активтерді мемлекеттің экономикалық айналымына тиімді тарту және әлеуметтік әділеттілікті қалпына келтіру – іске асырылуда.
ҚОРЫТЫНДЫ
Прокуратура органдары мемлекеттік органдармен өзара іс-қимыл жасай отырып, «Заңсыз иемденілген активтерді мемлекетке қайтару туралы» Қазақстан Республикасы Заңының ережелерінің орындалуы мен іске асырылуын толық көлемде қамтамасыз етуде.
Заңсыз иемденілген активтерді анықтау және қайтару бойынша қабылданған шаралар Арнайы мемлекеттік қорды толықтыруды қамтамасыз етуге, сондай-ақ халық үшін маңызды әлеуметтік және экономикалық жобаларды іске асыруға қаражат бағыттауға мүмкіндік берді.
Оларды іске асыру халықтың өмір сүру сапасын арттыруға, азаматтар үшін қолайлы өмір сүру ортасын қалыптастыруға, сондай-ақ жалпы оң әлеуметтік-экономикалық әсерге ықпал етеді.
Осылайша, Заңда көзделген мақсаттарға қол жеткізілуде.
Жұмыс жалғасуда.
***
Заңсыз иемденілген және шығарылған активтерге қарсы іс-қимыл, сонымен қатар қабылданған жүйелі шаралар туралы осы ақпарат Заң талаптарына сәйкес жарияланады және жыл сайын қоғам назарына ұсынылатын болады.
Бас прокуратураның баспасөз қызметі
ҚҰРМЕТТІ АЗАМАТТАР!
Мемлекет басшысының Жарлығына сәйкес (11.02.2026 ж. № 1170) 2026 жылғы 15 наурызда «Жобасы бұқаралық ақпарат құралдарында 2026 жылғы 12 ақпанда жарияланған Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясын қабылдайсыз ба?» деген сауал бойынша республикалық референдум өтеді.
Қазіргі уақытта азаматтар мен қоғамдық бірлестіктер тарапынан референдумға байланысты үгіт жұмыстары жүргізілуде (Қазақстан Республикасының «Республикалық референдум туралы» Конституциялық заңының 7-бабының 1-тармағы, бұдан әрі – Конституциялық заң).
Конституциялық заңның 7-бабының 4-тармағына және Референдумды дайындау және өткізу жөніндегі негізгі іс-шаралардың күнтізбелік жоспарына сай (Орталық референдум комиссиясының 12.02.2026 ж. № 6/10 қаулысының 3-тармағы) үгіт жүргізу 2026 жылғы 14 наурыз сағат 00:00-де аяқталады.
Бұл ретте референдум қарсаңындағы күні мен референдум өткізілетін күні, яғни 2026 жылғы 14 және 15 наурызда үгіт жүргізуге тыйым салынады.
Сонымен қатар бұқаралық ақпарат құралдарында, онлайн-платформаларда қоғамдық пікірге сауал салу нәтижелерiн, референдум нәтижелеріне болжамдарды, референдумға байланысты өзге де зерттеулерді жариялауға жол берілмейді.
Референдум күні дауыс беруге арналған үй-жайда немесе пунктте қоғамдық пiкiрге сауал салуды жүргізуге тыйым салынады (Конституциялық заңның 7-1-бабы және «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Конституциялық заңның 28-бабының 9-тармағы).
Аталған құқықтық талаптарды бұзу кінәлі тұлғалардың әкімшілік жауаптылыққа тартылуына әкеп соғады.
Нақты айтқанда, 2026 жылғы 14 және 15 наурызда үгiтті жүргізгені үшін, яғни оған тыйым салынған кезеңде, Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің (бұдан әрі – ӘҚБтК) 102-бабы бойынша жауаптылық туындайды.
Қоғамдық пікірге сауал салудың нәтижелерін жариялағаны немесе референдум күні дауыс беруге арналған үй-жайда немесе пунктте оны жүргізгені үшін ӘҚБтК-нің 120-бабының 2-бөлігі бойынша жауаптылық көзделген.
Мазмұндалғанды ескере отырып, Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы заңдылықты қамтамасыз ету және құқық бұзушылықтардың алдын алу мақсатында референдумға қатысатын барлық азаматтарды аталған заңнама талаптарын қатаң сақтауға және құқыққа қайшы әрекеттерге жол бермеуге шақырады.
Қазақстан Республикасы
Бас Прокурорының орынбасары
Е. Өтегенов
Қазақстан Республикасының Бас Прокуроры Берік Асылов Біріккен Ұлттар Ұйымының Есірткі құралдары жөніндегі комиссиясының 69-сессиясында сөз сөйледі.
Сессия қатысушыларына жасалған негізгі үндеудің өзегі есірткі қатеріне қарсы күресте жоғары технологиялық әдістерге көшу болды. Бұл бағыттағы бірегей үйлестіру жүйесі Қазақстанның құқық қорғау органдарына қылмыстың қаржылық инфрақұрылымын жоюға шоғырлануға мүмкіндік берді.
Мұндай қарсы іс-қимыл халықаралық сипатқа ие болды, өйткені қазақстандық тараптың сұрауы бойынша шетелдік банктердегі 260 мың күмәнді шотқа шектеу қойылды.
Соңғы бес жылда уәкілетті органдар 400-ден астам есірткі зертханасын жойып, 75 ұйымдасқан қылмыстық топтың қызметін тоқтатты. Осы кезеңде заңсыз айналымнан 147 тоннадан астам есірткі тәркіленді, оның ішінде көлемі 13 тоннадан асатын рекордтық кокаин партиясы бар.
Бас Прокурор атап өткендей, есірткі бизнесін бейтараптандыру Қазақстан үшін заңдылық пен азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз етудің негізі болып табылады.
Қазақстан делегациясының Комиссияға ресми мүше ретіндегі жаңа мәртебеде қатысуы елдің халықаралық қауіпсіздік жүйесіне терең ықпалдасуының және ұлттық реформалардың тиімділігін мойындаудың маңызды кезеңін білдіреді.
Қазақстан халықаралық конвенцияларды ұстанумен қатар, интернет кеңістігінде есірткі саудасын анықтауға арналған инновациялық цифрлық құралдарды белсенді енгізуге дайын екенін растады.
Талқылау барысында Бас прокуратура, Ұлттық қауіпсіздік комитеті, Қаржылық мониторинг агенттігі, Ішкі істер министрлігі және үкіметтік емес ұйымдардың өкілдерінен құралған Қазақстан делегациясы әлемдік қауымдастыққа есірткі бизнесінің қаржылық шоттарын бұғаттаудың бірыңғай тәсілін қалыптастыруды ұсынды. Бұл оның экономикалық негіздерін әлдеқайда тиімді әлсіретуге мүмкіндік береді.
Біріккен Ұлттар Ұйымының Комиссиясының ағымдағы сессиясына мемлекет басшыларының, үкімет өкілдерінің және дипломатиялық миссиялардың қатысуы қарастырылып отырған мәселенің жаһандық маңыздылығын және есірткіге қарсы іс-қимыл саласында бірлескен шешімдердің қажеттілігін айқындайды. Комиссия алаңында Қазақстан Республикасының Аустрия Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі, Қазақстан Республикасының Вена қаласындағы халықаралық ұйымдар жанындағы Тұрақты өкілі Мұхтар Бескенұлы Тілеуберді
қатысты. Сондай-ақ Колумбия Президенті Густаво Петро, басқа мемлекеттер мен халықаралық ұйымдардың өкілдері сөз сөйледі.
Бас прокуратураның баспасөз қызметі
2026 жылғы 12 наурызда НҚА ашық деректер интернет-порталында «Қазақстан Республикасы мен Қатар Мемлекеті арасындағы сотталған адамдарды беру туралы келісімді ратификациялау туралы» Қазақстан Республикасы Заңының жобасы туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулы жобасы орналастырылған (https://legalacts.egov.kz/npa/view?id=15773058).
Осы жобамен Қазақстан Республикасының Парламенті Мәжілісінің қарауына «Қазақстан Республикасы мен Қатар Мемлекеті арасындағы сотталған адамдарды беру туралы келісімді ратификациялау туралы» Қазақстан Республикасы Заңының жобасы енгізіледі.
Қазақстан Республикасының Заң жобасы «Қазақстан Республикасының халықаралық шарттары туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 11-бабына сәйкес оны ратификациялау арқылы аталған Келісімнің күшіне енуі үшін қажетті мемлекетішілік рәсімдерді орындауға бағытталған.
Қаулы жобасын жария талқылау 10 жұмыс күні ішінде жүргізіледі.
Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы
Бүгін Бас прокуратурада Халықаралық әйелдер күні – 8 наурыз мерекесіне орай салтанатты іс-шара өтті.
Іс-шараны ашқан Бас Прокурор Берік Асылов әйелдердің заң үстемдігін қамтамасыз етудегі маңызды рөлін атап өтіп, олардың жоғары кәсібилігін, жауапкершілігін және заңдылықты нығайту мен азаматтардың құқықтарын қорғауға қосқан үлесін ерекше атап өтті.
«Прокуратура органдарының әйел қызметкерлері жауапты бағыттарда табысты еңбек етіп, төзімділік, принципшілдік және антына адалдық танытып келеді. Сіздердің күнделікті еңбектеріңіз шынайы құрмет пен алғысқа лайық», — деп атап өтті Берік Асылов.
Адал қызметі мен қол жеткізген нәтижелері үшін 200 әйел-прокурор ведомстволық наградалармен, сыныптық шендермен және Құрмет грамоталарымен марапатталды. 3 қызметкер мемлекеттік наградаларға ие болды. Сондай-ақ прокуратура органдарында ұзақ жылдар бойы заңға қызмет еткен 11 ардагерге құрмет көрсетілді.
Прокуратура ардагерлерінің мамандыққа деген адалдығы мен өмірлік тәжірибесі жас қызметкерлер үшін үлгі екені ерекше атап өтілді.
Ресми бөлімнен кейін іс-шараға қатысушылар үшін мерекелік концерт ұйымдастырылды.
Бас прокуратураның баспасөз қызметі