Жамбыл облысында кәмелетке толмағандар арасындағы қылмыстың алдын алу мәселелері алқа отырысында қаралды
Жамбыл облысының прокуроры кәмелетке толмағандар арасындағы қылмыс туралы: «Мектептер оқушылар арасындағы қарым – қатынас проблемаларын жиі жасырады»
Зорлық-зомбылық, ұрлық және қорқыту сияқты жағымсыз құбылыстар мектептерде қауіпті жағдай туындатады.
Білім беру мекемелеріндегі «криминалдың» себептері – әлеуметтік проблемалар, ата-аналардың қолдауы мен бақылауының болмауы, сондай-ақ қоршаған ортадағы жағымсыз мінез-құлықтың әсері.
Алайда бұл проблемалар мектеп шеңберінен шықпайды, яғни қайғылы оқиғалар орын алған кейін ғана белгілі болады, оны Байзақ пен Меркі өңірлеріндегі оқушылардың өлімі растайды.
Қалыптасқан жағдай прокурорлардың тікелей араласуын талап етті, олар балалардан сауалнама жүргізу арқылы облыста қоғамға жат мінез-құлық фактілері бар 43 мектепті анықтады.
Атап айтқанда 119 бейресми көшбасшылар, сондай-ақ қорлау және бопсалау фактілері туралы жасырын хабарлаудың 595 фактісі анықталды.
Әрбір анықталған факті білім беру ұйымдары мен құқық қорғау органдарының жұмысы мен ерекше профилактикалық бақылауына алынды.
«Облыс прокуратурасы Байзақ ауданының мектебіндегі қылмысты жасыру фактісін атап өтті».
2024 жылдың 30 сәуірінде құқық қорғау органдарына Байзақ ауданындағы орта мектептің көшедегі әжетханасында баланың кенеттен қайтыс болғаны туралы хабарлама келіп түскен.
Бастапқыда сауалнамаға қатысқан адамдар дене шынықтыру сабағынан кейін оқушының ауырып қалғаны туралы куәлік берген, бірақ сот-медициналық сараптама кеуде аймағына қатты соққыдан болатын өлімнің нақты себебін анықтады.
Осыған байланысты аудандық полиция бөлімі мектеп басшылығына қатысты қылмысты жасыру фактісі бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеруді бастады.
Бұл ретте мектептің лауазымды тұлғалары «үйден жанжал шығармау» деген стереотиптік ойлауды басшылыққа алғанын атап өткен жөн.
Осыған орай, облыс прокуратурасы бұл тәжірибені жою мақсатында білім беру ұйымдарының қызметін бағалау қағидаттарын қайта қарауды, олардың қоғамға жат және оқушылардың қауіпті әрекеттерін өз бетінше анықтауға ынталандыруды ұсынды.
Жамбыл облысының прокуроры: «Мектеп психологтарының дербестігін арттыру қажет».
Облыс прокуроры мектептерде қорқыту және отбасындағы зорлық-зомбылықтан зардап шегетін балалардың проблемаларын жедел анықтау қажеттігін атап өтті.
2023 жылдың соңында мектеп психологтарының біліктілігін арттыруға бағытталған «Бестерек» жобасының іске қосылуы биылғы жылы балаларға қатысты жыныстық зорлық-зомбылықтың 3 жағдайын анықтауға мүмкіндік берді.
Алайда тәжірибе көрсеткендей, психологтардың жұмысының тиімділігіне олардың ішкі проблемаларды жариялағысы келмейтін мектеп басшылығына тәуелділігі теріс әсер етеді.
Теріс үрдісті ескере отырып, облыс прокуратурасы психологтарды мектеп директорларының тікелей бағынысынан шығарып, олардың штаттарын облыстық білім басқармасына беруді ұсынды.
«Уәкілетті органдардың жұмысындағы формализм балалардың проблемаларын шешпейді», - деп түйіндеді облыс прокуроры.
Әкімдіктер мен құқық қорғау органдарының білім беру мекемелеріндегі нақты жағдай туралы хабардар болмауы қылмыс пен суицид тәуекелдеріне дер кезінде ден қоюға мүмкіндік бермейді.
Шын мәнінде, қолайсыз балалардың есебі қайғылы оқиғалар тіркелгеннен кейін немесе жасалған қылмыстар бойынша жүргізіледі.
Мәселен, облыстық полиция органдарында бұрын құқық бұзушылық жасаған 363 кәмелетке толмаған бала есепте тұр, алайда құқыққа қайшы әрекеттерге бейім балалар туралы ешқандай мәлімет жоқ.
Осыған байланысты облыс прокуратурасы белгіленген комиссияларға девиантты мінез-құлқы бар немесе өмірлік қиын жағдайдағы балалардың профилактикалық есебін жүргізуді ұсынды.
Бұл ретте мұндай балалардың құқықтарын қорғау комиссиялар жұмысының тиімділігін бағалау индикаторы ретінде ескерілетін болады.
Жамбыл облысының прокуратурасы