Жәбірленушілерге өтемақы төлеу қоры туралы
Адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарын қорғауды қамтамасыз ету, қоғамдағы заңдылық пен тәртіпті сақтау, бұзылған құқықтарды қалпына келтірумен қатар, мемлекеттің негізгі міндеттеріне жатады.
Осылайша, оларға қарсы қылмыстық құқық бұзушылықтардың жекелеген түрлерін жасау нәтижесінде зардап шеккен азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауға кепілдік беру үшін Қазақстан Республикасында Жәбірленушілерге өтемақы қоры құрылды.
Оның қызметі «Жәбірленушілерге өтемақы төлеу қоры туралы» Заңмен (бұдан әрі - Заң) реттеледі.
Заңға сәйкес, жәбірленушілерге өтемақы төлеу қоры - бұл ақша түсімдерін есептеу және жәбірленушілерге өтемақы төлеу үшін орталық уәкілетті бюджеттің атқарылуы жөніндегі органында ашылған қолма-қол ақшаны бақылау шоты, жәбірленушілерге өтемақы төлеу қоры туралы Қазақстан Республикасының Заңнамасында көзделген.
Өтемақы - бұл Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексіне сәйкес, жәбірленуші деп танылған адамға осы Заңда белгіленген тәртіппен бір реттік ақша төлеу.
2018 жылы қылмыс құрбандарына материалдық көмек көрсету институты құрылды, атап айтқанда «Жәбірленушілерге өтемақы төлеу қоры туралы» Заң қабылданды.
Қорды құрудың негізгі көзі - сот сотталғандардан өндіріп алған мәжбүрлі төлемдер. Жаза мөлшері жасалған қылмыс санатына байланысты.
Осы Заң жәбірленушілерді кепілдендірілген әлеуметтік қорғауды, атап айтқанда оларға өтемақы төлеуді қамтамасыз етеді. Заң өтемақы алуға құқығы бар жәбірленушілердің нақты тізімін анықтайды.
Өтемақы жыныстық зорлық-зомбылық қылмыстарының құрбаны болған кәмелетке толмағандарға, адам саудасы мен азаптау қылмыстарының құрбаны деп танылған адамдарға, денсаулығына ауыр зиян келтірген немесе адамның иммунитет тапшылығы вирусын (АИТВ / ЖИТС) жұқтырған, жәбірленуші қайтыс болған жағдайда жәбірленушінің құқықтары берілген адамдар.
Заңнамада мұндай өтемақының мөлшері жәбірленушіге қатысты жасалған қылмыстың ауырлығына байланысты белгіленеді (30-дан 50 айлық есептік көрсеткішке дейін).
Өтемақы тағайындау туралы өтініш берудің ескіру мерзімі адамды жәбірленуші деп таныған күннен бастап үш жылды құрайды.