ТҮРКІСТАН ТҮРКІ АЙМАҒЫНЫҢ ЖАҢА ЭКОНОМИКАЛЫҚ ШЕШІМДЕРІНІҢ АЛАҢЫНА АЙНАЛДЫ

Түркістан қаласында Түркі мемлекеттерінің ұйымы экономика және сауда министрлерінің 14-ші кездесуі өтті. Қатысушылар сауда-экономикалық және инвестициялық өзара іс-қимылды одан әрі дамытуды талқылады, сондай-ақ кооперацияны тереңдету жөніндегі нақты қадамдарды келісті.

Отырысқа Қазақстан Республикасының Ұлттық экономика вице-министрі Асан Дарбаев, Әзербайжан Республикасы Экономика министрінің орынбасары Ровнаг Абдуллаев, Қырғыз Республикасы Экономика және коммерция министрінің орынбасары Сұлтан Ахматов, Түркия Республикасы Сауда министрінің орынбасары Сезай Учармақ, Өзбекстан Республикасы Инвестициялар, өнеркәсіп және сауда министрінің орынбасары Хуррам Тешабаев, ТМҰ Бас хатшысы Кубанычбек Өміралиев қатысты, сондай-ақ Түркі инвестициялық қорының президенті Бағдад Әміреев, Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров қатысты.

Кездесуді ашқан Асан Дарбаев Ұлы Жібек жолы халықтарын тарихи біріктірген түркі әлемінің рухани орталығы - Түркістанда отырыс өткізудің символдық мәнін атап өтті. Оның айтуынша, бүгінде біріккен аумақтық қоғамдастық диалог алаңынан тәжірибелік ынтымақтастықтың тиімді тетігіне тұрақты түрде ауысып, жаңа құн тізбегін құру және сауда байланыстарын кеңейтуде.

2025 жылдың қорытындысы бойынша ТМҰ елдерінің өзара сауда көлемі 11,9 млрд АҚШ долларынан асты. Қазақстанның ең үлкен тауар айналымы Өзбекстанмен - 4,3 млрд доллар, Түркиямен - 4,9 млрд доллар, Қырғызстанмен - 2 млрд доллар, Әзірбайжанмен - 425 млн доллар болып тіркелді.

Инвестициялық өзара іс-қимыл нығайтылуда. Соңғы 20 жылда (2005-2025 жж.) ТМҰ елдерінен Қазақстанға тікелей шетелдік инвестициялар ағыны 6,3 млрд доллардан асты, оның ішінде 2025 жылы шамамен 210 млн доллар. Өз кезегінде, ТМҰ мемлекеттерінің экономикаларына қазақстандық инвестициялар 2025 жылы 1,3 млрд доллардан астамын қоса алғанда шамамен 5 млрд долларға жетті.

Қазақстанда ТМҰ елдері капиталының қатысуымен 12 мыңнан астам компания және сауда мен өнеркәсіптік кооперацияны дамытуға елеулі үлес қосатын 1300-ден астам бірлескен кәсіпорын жұмыс істейді.

"Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев ТМҰ-ның экономикалық әлеуетін арттырудың, көліктік-логистикалық және инвестициялық ынтымақтастықты дамытудың маңыздылығын атап өтті. Осы бағыттағы негізгі құралдардың бірі түркі инвестициялық қоры болып табылады. Біз Қор тарапынан қаржыландыруға әлеуетті дайын басым жобалардың тізбесін қалыптастыруға кірісуді ұсынамыз", - деп атап өтті Асан Дарбаев.

Сауда кедергілерін жоюға, көлік маршруттары мен цифрлық сауда құралдарын дамытуға ерекше назар аударылады. Орта дәліздің өзара сауданың өсуіне қосымша мүмкіндіктер ашатын Шығыс пен Батыс арасындағы негізгі бағыттардың бірі ретіндегі стратегиялық рөлі атап өтілді.

Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров облыстың инвестициялық, туристік, экономикалық әлеуетін таныстырды.

Кездесу қорытындысы бойынша түркі мемлекеттерінің ұйымына мүше мемлекеттер арасындағы экономика, сауда, инвестициялар және қаржы салаларындағы ынтымақтастықтың Жол картасы бекітілді. Құжат бірлескен жұмыстың басым бағыттарын және оларды тәжірибелік іске асыру тетіктерін айқындайды.

Отырыстың басты оқиғасы қол жеткізілген уағдаластықтарды бекіткен экономика және сауда министрлерінің 14-ші кездесуі коммюникесіне қол қою рәсімі өтті.

Бұдан басқа, ұйымға мүше мемлекеттер арасындағы сауда саласындағы әріптестік туралы өзара түсіністік туралы Меморандум жасалды.

Қабылданған шешімдер ТМҰ елдерінің экономикалық интеграцияны дәйекті нығайтуға және инвестицияларға, технологиялық дамуға және тұрақты өсуге бағдарланған ынтымақтастықтың заманауи архитектурасын құруға деген ұмтылысын растайды.