Адам құқықтары жөніндегі уәкілдің Солтүстік Қазақстан облысы бойынша өкілі: "Қорғану құқығы және құқықтық сауаттылық"

Ақпарат секундына өзгеріп отыратын қазіргі әлемде құқықтық сауатсыздық адамды осал етеді. Адам құқықтарының басты жауы — құқықтық нигилизм, яғни заңдарды білмеу немесе оларды елемеу. «Адал азамат» бағдарламасы әрбір қазақстандықты құқықтық саналы болуға үндейді. Бұл — заңды талапты заңсыз әрекеттен ажырата білу, құқықтарды қорғау тетіктерін (соттар, омбудсмендер, петициялар) білу, мәселелерді «келісіммен» немесе пара беру арқылы шешуден бас тарту дегенді білдіреді.

Заңды құрметтеген адам ғана оның мемлекет тарапынан мүлтіксіз сақталуын талап ете алады.

Цифрлық ортада құқықтық сауаттылықтың маңызы ерекше. Ол күнделікті өмірдің ажырамас бөлігіне айналды. Жеке деректердің қалай қорғалатынын, электрондық цифрлық қолтаңбаның (ЭЦҚ) не екенін түсіну маңызды. Сондай-ақ процестік және еңбек құқықтарын білу, яғни құқық қорғау органдарымен өзара іс-қимыл кезінде өзін қалай ұстау керектігін меңгеру қажет. Бұл — адамның жеке басының қол сұғылмаушылығын қамтамасыз ететін негізгі база.

Жауапты азамат еңбек шартын жасасып жұмыс істейді. Бұл тек бюджет алдындағы адалдық қана емес, сонымен қатар өзінің еңбек демалысына, медициналық көмекке және өзге де әлеуметтік құқықтарына заңды түрде кепілдік алу.

«Адал азамат» — ең алдымен құқықтық тұрғыдан сауатты, саналы азамат. Өз құқықтарын білмейінше, олардың бұзылғанын байқау да мүмкін емес.

 

Жанат Жұмабаев

Солтүстік Қазақстан облысы бойынша

Адам құқықтары жөніндегі уәкілдің өкілі