Адам құқықтары жөніндегі уәкілдің Солтүстік Қазақстан облысы бойынша өкілі: "Әйелдер және зорлық-зомбылық"

Зорлық-зомбылыққа қарсы іс-қимыл тақырыбы Адам құқықтары жөніндегі уәкіл қызметіндегі ең сезімтал әрі басым бағыттардың бірі болып табылады. 2025–2026 жылдары бұл жұмыс цифрландыру мен заңнаманы қатаңдатудың арқасында жаңа деңгейге көтерілді.

Зорлық-зомбылыққа қарсы күрес шараларының күшейтілгеніне қарамастан, бұл мәселе Қазақстан үшін әлі де өзекті болып отыр. Адам құқықтары жөніндегі уәкіл зорлық-зомбылықтан зардап шеккен әйелдер мен балалармен жүйелі түрде жұмыс жүргізіп, оларға құқықтық көмек, консультациялық қолдау көрсетеді, сондай-ақ қауіпсіз баспаналарға қолжетімділікті қамтамасыз етуге жәрдемдеседі.

Омбудсменнің кеңсесі тұрмыстық зорлық-зомбылықты қылмыстық жауапкершілікке тартуға бағытталған заңнамалық бастамаларды әзірлеуге белсенді түрде қатысты. Бұрын «отбасылық іс» ретінде қаралып, әкімшілік айыппұлмен шектелген әрекеттер бүгінде қылмыстық құқық бұзушылықтар санатына енгізілді.

2025 жылы құқық қорғау институттарының маңызды шешімдерінің бірі — агрессор мен жәбірленуші арасындағы байланысты шектеуге бағытталған шараларды кеңінен енгізу болды. Атап айтқанда, жақындауға тыйым салу шаралары физикалық байланыспен ғана шектелмей, жәбірленушіге қоңырау шалуына немесе хабарлама жіберуіне де тыйым салуды қамтиды. Жекелеген жағдайларда заң әйелдер мен балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында құқық бұзушыны, тіпті ол тұрғын үйдің меншік иесі болғанның өзінде, бірлесіп тұратын тұрғын үйден уақытша (30 тәулікке дейін) шығару мүмкіндігін көздейді. Сонымен қатар агрессорлардың өздеріне арналған міндетті психологиялық көмек бағдарламалары енгізілуде.

Әйелдердің құқықтық қорғау шаралары туралы ақпарат алуына және қауіпсіз баспанаға қол жеткізуіне мүмкіндік беретін Отбасын қолдау орталықтары мен Дағдарыс орталықтарының жұмысы ерекше маңызға ие.