Адам құқықтары жөніндегі Уәкіл мен оның кеңсесінің азаматтардың өтініштерін қарау тәртібі туралы

"Қазақстан Республикасындағы Адам құқықтары жөніндегі уәкіл туралы" Қазақстан Республикасының Конституциялық заңына сәйкес адам құқықтары жөніндегі уәкіл және оның кеңсесі адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарын қорғау мақсатында өтініштерді қарауды жүзеге асырады.

Уәкіл өз құзыреті шегінде Қазақстан Республикасы азаматтарының, сондай-ақ Қазақстан Республикасының аумағындағы шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдардың шағымдарын қарайды. Өтініштер жеке немесе өкілдер арқылы берілуі мүмкін. Қоғамдық бірлестіктер өтініш берушінің жазбаша келісімімен уәкілге жүгінуге құқылы. Өтініш жазбаша нысанда, қағаз жеткізгіште немесе электрондық түрде ресми сайт, электрондық пошта немесе eOtinish онлайн сервисі арқылы берілуі мүмкін. Шағымды қарау мерзімі ол келіп түскен күннен бастап он бес жұмыс күнін құрайды және дәлелді шешіммен, бірақ өтініш берушіні міндетті түрде хабардар ете отырып, екі айдан аспайтын мерзімге ұзартылуы мүмкін.

Шағымда өтініш беруші, оның тұрғылықты жері немесе жұмыс орны туралы мәліметтер, сондай-ақ өтініш берушінің пікірінше, оның құқықтары мен бостандықтарын бұзатын шешімдердің, іс-әрекеттердің немесе әрекетсіздіктердің мәнін растайтын материалдармен қоса баяндау болуға тиіс. Қазақстан Республикасы Президентінің әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) және шешімдеріне шағымдар қарауға жатпайды.

Өтініштің келіп түсу нәтижелері бойынша уәкіл шағымды қарауға қабылдау, құқықтарды қорғау тәсілдерін түсіндіру, материалдарды құзыретті мемлекеттік органдарға жіберу не шағымды қабылдаудан дәлелді бас тарту туралы шешім қабылдайды. Қарау процесінде уәкіл қажетті құжаттар мен мәліметтерді сұратуға, азаматтарды қабылдауды жүргізуге, тексерулерге бастамашылық жасауға, сондай-ақ мемлекеттік органдар мен лауазымды адамдарға ұсынымдар мен өтінішхаттар жіберуге құқылы.

Шағымдарды қарау қорытындылары бойынша уәкіл бұзылған құқықтарды қалпына келтіру жөнінде ұсынымдар жібереді, кінәлі адамдарды жауапқа тарту туралы өтінішхаттармен жүгінеді не шектеусіз адамдар тобының құқықтары мен бостандықтарын қорғау үшін сотқа жүгінеді.

Адам құқықтары жөніндегі уәкілге жүгіну адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарын қорғаудың пәрменді және заңмен бекітілген тетігі болып табылады.