Өндірістік бақылауға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

Өндірістік бақылауға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

Өндірістік бақылау (өзін-өзі бақылау) – адамдар мен қоршаған орта үшін қауіпсіздікті және (немесе) зиянсыздығын қамтамасыз етуге бағытталған, жеке кәсіпкер немесе заңды тұлға жүзеге асыратын, өндірілетін өнімді, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді зертханалық зерттеулер мен сынауды қамтитын іс-шаралар кешені.

Өндірістік бақылаудың мақсаты объектіде халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы нормативтік құқықтық құжаттарының (бұдан әрі – нормалау құжаттары) талаптарының сақталуына өзін-өзі бақылауды ұйымдастыру және жүргізу жолымен өнімнің, жұмыстардың және көрсетілетін қызметтердің адам үшін қауіпсіздігін және (немесе) зиянсыздығын қамтамасыз ету болып табылады.

Жеке кәсіпкерлер және заңды тұлғалар өндірістік бақылаудың (өзін-өзі бақылаудың) тиімді жүйесін әзірлейді, құжаттамалық ресімдейді, енгізеді және жұмыс жағдайында ұстайды.

Жеке кәсіпкерлер мен заңды тұлғалар «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 7 шілдедегі № 360-VI ҚРЗ Кодексінің 51-бабына сәйкес өз қызметтеріне сәйкес өнім өндіруді қамтамасыз етеді. «Өндірістік бақылауды жүзеге асыруға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» санитариялық қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2023 жылғы 7 сәуірдегі № 62 бұйрығында көзделген талаптарға сәйкес бақылауды жүзеге асырады.

Өндірістік бақылау (өзін-өзі бақылау) объектілері тізбелері «Халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы мемлекеттік бақылау мен қадағалауға жататын өнімдер мен эпидемиялық мәні бар объектілердің тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 30 қарашадағы № ҚР ДСМ-220/2020 бұйрығымен бекітілген өнімдер мен эпидемиялық маңызы бар объектілер болып табылады.

Өндірістік бақылау келесілерді қамтиды:

1) өндірістік бақылау бағдарламасын әзірлеу;

2) халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы нормативтік құқықтық актілердің талаптарына сәйкес зертханалық зерттеулер мен өлшеулерді жүзеге асыруды (ұйымдастыру);

3) медициналық қарап-тексеруден өтудің уақтылығы мен толықтығын бақылау;

4) өнімнің қауіпсіздігі мен сәйкестігін растайтын құжаттардың болуын бақылауды;

5) тәуекел факторларын бағалауды, анықталған қауіптерді, өндірістік және қоршаған орта факторларының қауіпсіздік және (немесе) зиянсыз болуы өлшемшарттарын талдау және процестердің қауіпсіздігін бақылау әдістерін анықтау;

6) өндірістік бақылауды жүзеге асырумен байланысты құжаттаманың есебін және есептілігін жүргізу;

7) халықты, жергілікті атқарушы органдарды, халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы органды объектінің қызметіне байланысты авариялық жағдайлар, өндірістің тоқтаулары, технологиялық процестердің бұзушылықтары, халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығына қауіп төндіретін жаппай инфекциялық және паразиттік, кәсіби аурулар мен уланулар (үш және одан көп жағдай) туралы ақпараттандыру кестесін әзірлеу;

8) өндірістік бақылау бағдарламасында көзделген іс-шаралардың орындалуын бақылау.

Өндірістік бақылау бағдарламасы объектіде бар қауіп-қатерлерді (тәуекел факторларын) есепке ала отырып әзірленеді. Зертханалық зерттеулер мен сынақтардың номенклатурасы, көлемі мен кезеңділігі өндірістің санитариялық-эпидемиологиялық сипаттамаларын, зиянды (қауіпті) өндірістік факторлардың болуын, олардың адам денсаулығы мен қоршаған ортаға әсер ету дәрежесін ескере отырып белгіленеді.

Өндірістік бақылау бағдарламасын әзірлеуді жеке кәсіпкер, заңды тұлға дербес немесе санитариялық-эпидемиологиялық аудитті жүзеге асыратын адамдарды тарта отырып жүзеге асырады және оны заңды тұлғаның басшысы, жеке кәсіпкер бекітеді. Жаңа технологияны енгізу, технологиялық процеске, тамақ өнімдерінің рецептурасына өзгерістер енгізу, санитариялық-эпидемиологиялық ахуалдың тұрақтылығына әсер ететін және (немесе) халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығына қауіп төндіретін басқа да өзгерістер кезінде өндірістік бақылау бағдарламасы қайта қарауға жатады.

Зертханалық зерттеулер мен сынақтарды жеке кәсіпкер, заңды тұлға өндірістік зертханалар базасында не Қазақстан Республикасының сәйкестікті бағалау саласындағы аккредиттеу туралы заңнамасына сәйкес аккредиттелген зертханаларды (сынақ орталықтарын) тарта отырып жүзеге асырады. Өндірістік бақылауды жүргізу үшін сынамаларды іріктеу мен жеткізуді зертхана (сынақ орталығы) маманы не объектінің оқытылған персоналы жүзеге асырады.