ШҚО - да ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларға жағдай жасау туралы
Инклюзияның негізгі қағидасы-барлық балалар оқу құқығында тең! Ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды инклюзивті білімге қосу туралы айтатын болсақ, әрбір ата-ана өз баласына қоршаған әлемді құрдастарымен тең дәрежеде танып, қажетті практикалық дағдыларды игеріп, әлеуметтік тәжірибе жинақтауы үшін қандай жағдайлар жасалатынын көруі маңызды. Өйткені, бізден сәл өзгеше талантты балалар шығармашылықта, хореографияда, спортта өз таланттарын ашады.
Бүгінде облыстың балабақшаларында, мектептері мен колледждерінде арнайы жағдайлар жасау бойынша мақсатты жұмыс жүргізілуде. Бұл қол жетімді орта мен оқу-материалдық базаны жақсарту ғана емес. Әрбір жалпы білім беретін ұйымда психологиялық-педагогикалық сүйемелдеу жүйесін енгізу маңызды болып табылады, ол білім беру бағдарламасын бейімдеуді немесе дараландыруды, арнайы оқу-әдістемелік кешендер мен жабдықтарды қолдануды, арнайы педагогтардың, психологтардың, бейімделгіш дене шынықтыру нұсқаушыларының міндетті түзету көмегін, педагог-ассистенттерді сүйемелдеуді көздейді.
Соңғы жылдары Шығыс Қазақстан облысында жергілікті атқарушы органдардың қабылдап жатқан шараларының арқасында ерекше білім беру қажеттіліктері бар және 0-ден 18 жасқа дейінгі дамуында кемістігі бар 10 896 бала үшін оларды тексеруді, оңалтуды, оқыту мен тәрбиелеуді қамтамасыз ету үшін жағдайлар жасалды, қолжетімді орта мен оқу-материалдық жарақтандырудың жай-күйі жақсаруда.
Бүгінгі таңда арнайы бағдарлама бойынша арнайы білім беру ұйымдарында және үйде жеке бағдарлама бойынша 1880 бала білім алуда, психологиялық-педагогикалық түзету кабинеттерінде, оңалту орталығында, аутизм орталығында және "Страна Чудес" жеке мектебінде 866 бала түзету - дамытушылық қолдау алуда.
Ерекше білім беру қажеттіліктері бар 6714 бала жалпы білім беретін балабақшаларда, мектептерде, колледждерде инклюзивті оқытылады, 885 бала арнайы сыныптарда оқиды.
Әрбір жалпы білім беру ұйымында ерекше білім беру қажеттіліктерін бағалау негізінде көмек көрсету үшін оқушыны психологиялық-педагогикалық сүйемелдеу жүйесі енгізілді, 138 дефектолог пен логопед жұмыс істейді. Бұл белгілі бір баланың қабілеттеріне білім беру бағдарламаларын бейімдеуді немесе дараландыруды, қажетті оқу-әдістемелік кешендерді таңдауды, бағалау жүйесін және тәсілдерді өзгертуді қамтиды. Мектепке 117 ассистент қабылданды, бұл жеке сүйемелдеуге мұқтаж барлық балалардың қажеттілігін қамтамасыз етуге мүмкіндік берді.
Мектептерде 51 инклюзияны қолдау кабинеті (3 мектепке дейінгі мекемеде), оның ішінде № 15, 17, 26, 36, 39 АСД бар балаларды оқытуда тірек мектептер, № 19 - көру қабілеті нашар (көру қабілеті нашар және зағип) балаларды оқытуда жұмыс істейді.
Инклюзивті практиканы іске асыратын педагогтардың, арнайы педагогтардың, психологтардың, емдік дене шынықтыру нұсқаушыларының біліктілігін арттыру бойынша жұмыс жалғасуда, мұғалімдердің 46% (2638) тиісті курстардан өтті, ал 2025 жылға дейін тағы 3121 педагог біліктілігін арттырудан өтеді.
Қабылданған шаралар балалардың 96,7% - білім беру, түзету және әлеуметтік қызметтердің әртүрлі түрлерімен қамтуға мүмкіндік берді.
Оқу жылының соңында мектеп жасына дейінгі балалардың жалпы санынан 471 бала түзету көмегімен қамтылмаған(ППТК-да, оңалту орталығында және аутизм Орталығында түзету қызметтерін алуға кезекте тұр).
Кезектілікті қысқарту үшін Өскемен қаласында тағы 1 ПМПК ашу жоспарлануда (50 мың балаға 1).
Сондай-ақ, Алтай, Самар, Тарбағатай аудандарында 3 психологиялық-педагогикалық түзету кабинетін ашу жоспарлануда.
Бірақ ең бастысы бұл ғана емес, бүгінгі таңда білім беру саласындағы мемлекеттік қолдау шараларының үйлесуі және азаматтық қоғамның инклюзивті білім беру балаларды оқытуда жаңа тәсілдер мен технологияларды іздеуде мұғалімдерге, ата - аналарға педагогикалық ұжымдармен одақта балаларды тәрбиелеу мәселелерінде бірлесіп жетілдіру қажет процесті білдіретінін түсінуі маңызды болып отыр. Бір кездері Ұлы Сократ: «Әр адамда күн бар, тек оған жарық беріңіз», - деді.Әр баламызда тек күнді көрейік!
Білім басқармасы өңірде инклюзивті білім беруді дамытудың мемлекеттік бағдарламасы индикаторларының орындалуына тұрақты мониторинг жүргізеді және қоғамда қажетті арнайы жағдайлар жасалған балаларда басқа балалармен тең қарым - қатынас жасаудың, қоршаған әлемді танудың және әлеуметтік тәжірибе алудың жалғыз мүмкіндігі екенін түсінуді қалыптастырады.