«Атаулы әлеуметтік көмек: қандай төлем және оны кім ала алады»
Қиын жағдайға тап болған отбасылар үшін Қазақстанда атаулы әлеуметтік көмегі (АӘК) қарастырылған.
АӘК-тің негізгі мақсаты – отбасыларды қиын жағдайдан шығару, ақша көмегі түрінде қолдау көрсету және отбасының еңбекке қабілетті мүшелерін жұмыспен қамту шараларына тарту.
Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмегіне тек кедей отбасылар ғана емес, сонымен қатар жалғыз тұратын кедей азаматтар, қандастар, босқындар, шетелдіктер және Қазақстанда тұрақты тұратын азаматтығы жоқ адамдар да үміт арта алады.
АӘК (АТАУЛЫ ӘЛЕУМЕТТІК КӨМЕК) АӘК аз қамтылған отбасылар мен отбасының әрбір мүшесіне шаққандағы айлық жан басына шаққандағы орташа табысы кедейлік шегінен 70% - дан төмен болатын адамдар үшін мемлекеттік жәрдемақы болып табылады. ҚР-да ол шартты түрде ең төменгі күнкөріс деңгейінің (КД) 70% ретінде қабылданады. 2024 жылы бюджетпен 43 407 теңге КД мөлшері бекітілді, тиісінше кедейлік шегі орта есеппен 30 385 теңгеден (КД-ден 70%) кем табыс болып есептеледі.
Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің деректеріне сәйкес АӘК мыналарды көздейді:
АӘК табысы өңірлік ең төменгі күнкөріс деңгейінің 70 пайызынан төмен азаматтарға беріледі (отбасының әрбір мүшесіне айына орта есеппен 12 160 теңге). Сондай-ақ, табысы аз отбасылардағы 1 жастан 6 жасты қоса алғандағы әр балаға 1,5 АЕК (5175 теңге) мөлшерінде ай сайынғы қосымша төлем төленеді.
Жұмысқа орналастыру, өз ісін ашуға ниетті отбасыларға гранттар беру, біліктілікті арттыру курстарына жіберу (қажет болған жағдайда) және басқалар арқылы жұмыспен қамтуға жәрдем жасалады.
Алдыңғы тоқсанда атаулы әлеуметтік көмек алмаған азаматтарға АӘК-ті алғаш рет тағайындау үшін egov.kz порталы арқылы өтініш жіберу қажет. Бұдан әрі мансаптық орталықтарының қызметкерлері құжаттарды мемлекеттік органдардың ақпараттық базаларында тексереді және нәтижесі туралы электрондық пошта немесе мессенджерлер арқылы хабарлайтын болады.
Атаулы көмекті тағайындау үшін алдымен мансап орталығына, ал ол жоқ жерде әкімдікке жүгінген дұрыс. Бұл мекемелерде сіз егжей-тегжейлі нұсқаулар ала аласыз, мұнда сіз өзіңіздің жиынтық кірістеріңізді есептей аласыз, жетіспейтін құжаттарды көрсете аласыз және т. б.
АӘК жүйесі тәуелділікті арттыру мақсатында емес, қиын кезеңде аз қамтылған отбасыларды қолдау үшін, содан кейін отбасы өмір сүрудің қолайлы деңгейін қамтамасыз ете алатындай етіп құрылды. Жалпы, АӘК алушылардың тізімі біртіндеп азаюы керек деп болжануда.
2024 жылғы 1 тамыздағы жағдай бойынша кент бойынша АӘК алушылар саны 7 адам құрады.
Балаларға атаулы көмек, кепілдендірілген әлеуметтік пакет және мемлекеттен басқа да көмек алу үшін қоңырау, хабарлама күтудің қажеті жоқ. Мемлекетке сізге көмек керек екенін білдіру керек. Бұл үшін сіз кем дегенде egov.kz үкімет порталында жеке кабинетіңізді тіркей аласыз және әлеуметтік жәрдемақы алуға электрондық өтініштер жіберу. Одан да жақсысы, мансап орталығына, кенттер әкімінің аппараттарына барып, кеңесшімен және әлеуметтік жұмыс жөніндегі маманмен сөйлесу керек. Оның жұмысы-атаулы әлеуметтік көмек тағайындауға және аз қамтылған адамның (отбасының) кедейлік шегінен тыс болуына байланысты жағдайдан шығуына жәрдемдесуді жүзеге асыру.