
Барлық замандарда қылмыскерлер өздерін танып қоймаулары үшін беттерін жасыруға тырысқан. Бетперде, балаклава және бетті жабатын басқа да заттарды ұрылар, сериялық кісі өлтірушілер және қылмыстық топ мүшелері қолданған. Бұл оларға танылудан және жауапкершіліктен қашуға көмектескен.
Сондықтан кино мен бұқаралық мәдениетте қылмыскерлер жиі бетпердемен бейнеленетіні кездейсоқ емес. Жабық бет анонимділіктің және жеке тұлғаны жасыру әрекетінің символына айналған.
Осы себепті көптеген елдер қоғамдық орындарда бетті толық жабатын киім киюді шектейтін заңдарды бұрыннан енгізген.
Мұндай ережелер Францияда, Бельгияда, Австрияда, Данияда, Швейцарияда, Германияда, Канадада және басқа да бірқатар мемлекеттерде қолданылады. Олардың негізгі мақсаты — қоғамдық қауіпсіздікті арттыру және қажет болған жағдайда тұлғаны анықтауды жеңілдету.
2025 жылы бұл халықаралық тәжірибеге Қазақстан да қосылды. Қоғамдық орындарда бетті тануға кедергі келтіретін киім немесе заттарды киюге тыйым салатын заң қабылданды.
Алайда заң мыналарға тыйым салмайды:
денсаулық жағдайына байланысты медициналық маска тағу;
ауа райына байланысты бетті жабу;
қызметтік міндеттерді орындау кезінде арнайы құралдарды қолдану;
азаматтық қорғаныс саласында қорғаныш жабдықтарын пайдалану;
спорттық және мәдени-көпшілік іс-шараларда олардың форматына сай маска қолдану.
Маңыздысы, заң бетті жаппайтын дәстүрлі діни киімдерге қатысты емес және діни сенім бостандығын шектемейді.
Бұл жаңашылдықтардың негізгі мақсаты — қоғамдық орындарды қауіпсіз ету, құқық қорғау органдарына құқық бұзушылық кезінде тұлғаны тез анықтауға көмектесу және бейнебақылау жүйелерін тиімді пайдалану.
Бүгінде қылмыскерлер өз келбетін жасырудың түрлі тәсілдерін жиі қолданады. Сондықтан адамның жеке тұлғасын жылдам анықтау мүмкіндігі — қылмыстың алдын алудың және заңға бағынатын азаматтарды қорғаудың маңызды элементтерінің бірі.
Ашық бет — құқықтарды шектеу емес, қоғамдық қауіпсіздікті арттыратын қосымша шара, ол әлемнің көптеген елдерінде бұрыннан қолданылады.