Тұтынушылардың құқықтарын қорғаудың бірыңғай ақпараттық жүйесі
Тұтынушылардың құқықтарын қорғау платформасының пилоттық нұсқасы Нұр-сұлтан қаласында іске қосылды.
Осы жылдың қазан айында құрылған цифрлық платформа тұтынушылардың барлық шағымдары мен өтініштерін жинау, өңдеу және бақылаудың орталықтандырылған нүктесі болуы керек.
Тестілеу мақсатында "тауарды айырбастау/қайтару"санаты бойынша өтініштерді жинау және өңдеу жүргізіледі. Пилоттық жобаға үш ірі сауда нүктелері қатысады: Alser, Magnum Cash&Саггу, Анвар.
Тұтынушылар платформаға сілтеме арқылы кіре алады weask.kz жоғарыда аталған дүкендерде сатып алынған тауарға қатысты өз өтініштеріңіз бен шағымдарыңызды қалдырыңыз. Өнімнің көрсетілген талаптарға сай болуы маңызды.
Өтініш дүкенде өңделеді және жауап береді. Егер жауап тұтынушыны қанағаттандырмаса, онда өтініш тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетіне жолданады.
Қазақстан Республикасының Сауда және интеграция министрлігі Нұр-Сұлтан қаласында тұтынушылардың құқықтарын қорғау платформасының пилоттық нұсқасын іске қосты
Тұтынушылардың құқықтарын қорғау саласындағы шағымдарды қабылдаудың бірыңғай ақпараттық жүйесін құру қажеттілігі оның әлеуметтік рөліне байланысты, өйткені тұтынушылардың құқықтарын қорғаудың барлық шараларын бір жерде шоғырландыру тұтынушының оны тиімді қорғауға байланысты кез келген ақпаратқа тез және кедергісіз қол жеткізуін қамтамасыз етеді.
Осыған байланысты БАЖ-да дау нысанасына, заңды мүдделер өкілдерінің тізбелеріне (тұтынушылардың қоғамдық бірлестіктері, қауымдастықтар (одақтар), адвокаттар, заң консультанттары) және тұтыну дауларын сотқа дейін реттеу субъектілеріне (төрелік, медиация, тұтынушылардың қоғамдық бірлестігі, қауымдастықтар (одақтар) және ӨРҰ) байланысты шағымдардың бірқатар үлгілік нысандарын орналастыруды көздеу ұсынылады. Сондай-ақ БАЖ-да барлық мо тізбесі және тұтынушылардың құқықтарын қорғау саласындағы оларды реттеу саласы көрсетілетін болады
Бұл жүйенің негізгі айырмашылықтары үкіметтік емес ұйымдарды (сотқа дейінгі реттеу субъектілерін, тұтынушылардың заңды мүдделерінің өкілдерін) және бизнесті олар тұтынушылармен туындаған шешілетін жанжалдарды қадағалау үшін БАЖ-ға қосу; статистиканы: салалар бөлінісінде, даудың мәні бойынша, дауларды қарайтын субъектілер бойынша қалыптастыру; үкіметтік емес ұйымдардың, сондай-ақ мемлекеттік органдардың қызметін мониторингтеу және бағалау болады.
Бизнесті осы жүйеге тарту кәсіпкерлерге тұтынушылық шағымдар мәселесін өз бетінше немесе сотқа дейінгі реттеу институтын пайдалану арқылы шешуге мүмкіндік береді, бұл тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің сапасын жақсарту, өндірісті жаңғырту және жетілдіру, сотта дауларды шешуге жұмсалатын шығындарды азайту арқылы бизнестің іскерлік беделін сақтауға алып келеді.
17 МО, көптеген қоғамдық бірлестіктерді, медиаторларды, төреліктерді, ӨРҰ-ны және бизнес субъектілерін қосу жоспарлануда.
2018 және 2019 жылдары тұтынушылардан 30-40 мың шағым түскенін ескере отырып, осы жүйеге үкіметтік емес ұйымдар мен бизнес субъектілерін қосқан кезде өтініштер саны артады.
Автоматтандырудан күтілетін нәтижелер
Тұтынушылардың құқықтарын қорғаудың барлық шараларын бір жерге шоғырландыру шағымдарды дайындау және оны құзыретті органдарға жіберу рәсімін жеңілдетуге мүмкіндік береді.
Шағымдарды қарау нәтижелері статистика мен талдауды қалыптастыру үшін БАЖ-ға қайтарылады.
Осылайша, БАЖ-ға келіп түсетін ақпарат базасында уәкілетті орган:
- салалар, даудың мәні, қарау субъектілері және т. б. бойынша статистиканы қалыптастыру.;
- тұтынушылардың құқықтарын қорғау саласында мемлекеттік органдар мен тұтынушылардың құқықтарын қорғау институттарының және олардың өкілдерінің қызметіне мониторинг және бағалау жүргізу;
- кәсіпкерлік қызметке мемлекеттік органдар белгілейтін талаптарды тұтынушылардың бұзылған құқықтарының тәуекел деңгейіне бағалауды жүргізу.
Тұтынушылардың құқықтарын қорғау саласындағы шағымдарды талдау жыл сайын тұтынушылардың құқықтарын қорғау жөніндегі ведомствоаралық кеңестің қарауына шығарылатын болады.