ҚР СИМ Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитеті 2026 жылдың 1 тоқсанындағы жұмыс қорытындыларын шығарды

2026 жылдың 1 тоқсанының қорытындысы бойынша 22 мыңнан астам өтініш қаралды. Өтініштердің көбеюі ақпараттық-түсіндіру жұмыстарының күшеюімен және азаматтардың құқықтық сауаттылығының артуымен байланысты екені атап өтілді.

Өтініштердің ең жоғары үлесі бөлшек саудаға тиесілі – 8,5 мың (38%). Одан кейін электрондық сауда – 4,1 мың (18,3%), тұрмыстық қызметтер – 2 мың (9,1%), ТКШ – 1,6 мың (7,3%), байланыс қызметтері – 704 (3,1%). Цифрландыру және тұтынушылық сұраныстың белсенділігі аясында электрондық сауда бойынша өтініштер үлесі өсуді жалғастырып отырғаны, бұл тұтынушылардың құқықтарын қорғау тетіктерін күшейту үшін мемлекет, бизнес және қоғамның бірлескен шараларын қажет ететіні ерекше атап өтілді.

Өтініштерді қарау нәтижелері бойынша 7,3 мың өтініш (32,6%) бойынша тұтынушылардың талаптары қанағаттандырылды, 7,2 мың өтініш (31,8%) бойынша азаматтарға құқықтық көмек көрсетіліп, түсіндірулер берілді.

Ведомствоаралық өзара іс-қимыл шеңберінде 5,7 мың өтініш (25%) құзыреті бойынша бейінді мемлекеттік органдарға жолданды, шамамен 2,5 мыңы (11%) қаралу үстінде немесе өтініш берушілер тарапынан кері қайтарылған.

Жеке блок мемлекеттік бақылау құралдары арқылы құқық бұзушылықтардың алдын алу және жолын кесу мәселелеріне арналды. 2026 жылдың 1 тоқсанында аумақтық департаменттер кәсіпкерлік субъектілеріне қатысты 308 тексеру жүргізді.

Тексерулер қорытындысы бойынша жалпы сомасы 12 022 606 теңгеге 430 әкімшілік іс қозғалды – шағымға жазбаша жауап бермеу, тауарды айырбастаудан/қайтарудан бас тарту және «тұтынушы бұрышының» болмауы фактілері бойынша. Алматы қ. департаменттерінің белсенді жұмысы (172 айыппұл), Астана қ. (46 айыппұл) және Түркістан облысы (36 айыппұл) ерекше атап өтілді.

2026 жылдың 3 айының қорытындысы бойынша тұтынушылардың құқықтары (қайтару, айырбастау, ауыстыру) жалпы сомасы 405,6 млн теңгеге қорғалды.

Қоғамдық бақылау құралдары арқылы сапасыз және қауіпсіз емес өнімді анықтауға бағытталған жұмыс жалғасуда: 2026 жылдың 1 тоқсанында барлық өңірлерде өнімнің 363 түрі сатып алынып, 179 түрі (49%) бойынша бұзушылықтар анықталды, оның ішінде 138-і (77%) – таңбалау бойынша және 41-і (23%) – санитариялық-эпидемиологиялық талаптар бойынша.

Анықталған бұзушылықтар бойынша 136 кәсіпкерлік субъектісі әкімшілік жауапкершілікке тартылды (46 – ҚР ӘҚБтК-нің 425-бабы, 90 – ҚР ӘҚБтК-нің 203-бабы).

Комитет сондай-ақ ақпараттық-ағартушылық жұмыстың жалғасатынын хабарлады: 2025 жылы БАҚ-та тұтынушылардың құқықтарын қорғау тақырыбы бойынша 1370-тен астам материал жарияланып, 80-нен астам бейнематериал орналастырылды, 45-тен астам сұхбат дайындалды.

Комитет тұтынушылардың құқықтарын қорғау жүйесінің тиімділігін арттыру және әрекет ету тетіктерін жетілдіру бойынша жұмысты, оның ішінде құқық бұзушылықтардың алдын алу, халықтың құқықтық сауаттылығын дамыту және ведомствоаралық өзара іс-қимылды күшейту бағыттарын одан әрі жалғастырады.