Евразиялық экономикалы одақ шеңберінде өнімдерді сертификаттау және декларациялау туралы
Техникалық реттеу саласында өнімдердің сәйкестігін міндетті растау ұғымы бар. Сәйкестiктi растау - нәтижесi объектiнiң техникалық регламенттерде, стандарттарда немесе шарттарда белгiленген талаптарға сәйкестiгiн құжаттамалық куәландыру (сәйкестiк туралы декларация немесе сәйкестiк сертификаты түрiнде) болып табылатын рәсім.
Евразиялық экономикалық одақтың сәйкестік сертификаты (ЕАЭО сертификаты) – Евразиялық экономикалық одағына мүше мемлекеттердің аумағына өнімдерді әкелуге, сатуға және пайдалануға міндетті ЕАЭО-ның техникалық регламенттерінде белгіленген талаптарға өнімдердің сәйкестігін куәландыратын құжат (Қазақстан, Ресей, Беларусь, Армения және Қырғызстан) және бұл ұлттық заңнаманың аясында өнімдерді қосымша сертификаттауды қажет етпейді.
ЕАЭО сертификаты ұлттық сертификат түрінде қайта ресімдеуді қажет етпейді және егер бұл техникалық регламентте өзгеше белгіленбесе, сертификатта көрсетілген өнімдерді әкелу, кедендік ресімдеу және өткізу үшін жеткілікті құжат болып табылады. Бұл радиожиілікті реттеу, елдің өндірістік және өрт қауіпсіздігі саласындағы ұлттық заңнамасы саласына қолданылмайды.
Сәйкестік сертификаты өнімнің партиясына немесе сериялы түрде шығарылатын өнімге беріледі.
Өндіруші немесе сатушы (жеткізуші) болып табылатын немесе келісім негізінде шетелдік өндірушінің функцияларын орындайтын заңды тұлға (немесе жеке кәсіпкер) өнімді сертификаттауға өтініш беруші бола алады және өнімнің сәйкестігін қамтамасыз ету тұрғысынан және олардың ЕАЭО-тың техникалық регламенттерінің талаптарына сәйкестігі үшін жауапкершілік тұрғысынан өндірушімен бірдей жауаптылықта болады.
Сондай -ақ, өнімнің сәйкестігі оған қолданылатын ЕАЭО-ның барлық ТР (техникалық регламенттеріне) сәйкестігі расталуы тиіс екенін атап өткен жөн. Кем дегенде бір техникалық регламентке сәйкестігін бағалау туралы құжаттың болмауы өнімнің қауіпсіздік талаптарына сәйкестігін бағалау толық жүргізілмегенін білдіреді, өнімді сатуға болмайды, бұл сатушының әкімшілік жауапкершілігіне әкеп соғады және өнімнің барлық партиясын айналыстан алуға әкеп соғады.
Сертификаттың қолданылу мерзімі өнімді сертификаттаудың таңдалған схемасына байланысты және өнімге техникалық регламентке сәйкес белгіленеді. Ал электр бұйымдарының сертификаттау кезінде сертификаттың қолданылу мерзімі белгіленбейді.
Жеке тұлғалар өз қажеттіліктері үшін (жеке пайдалану үшін) бір данамен әкелінген өнімдерге сәйкестік сертификаты қажет емес. Сонымен қатар, кәдесыйлар, жарнамалық материалдар, пайдаланылған өнімдер (автокөліктерді қоспағанда), спорттық командаларды жабдықтауға арналған спорттық жабдықтар, бұрын әкелінген дайын өнімдерді жөндеуге және оларға қызмет көрсетуге арналған қосалқы бөлшектер ретінде әкелінген және ғылыми зерттеулер мен сынақтарға арналған импортталатын өнімдерге қатысты да қолданылмайды.
ЕАЭО сәйкестік сертификаты мүше мемлекеттердің аумағында ғана жарамды, өнімдерді басқа шет елдерге экспорттау үшін тауардың шығарылған жері туралы сертификат, сондай-ақ сол баратын елдің қолданыстағы заңнамасында белгіленген құжаттар қажет етіледі.
Ал өнімді декларациялауға қатысты айтып өтетін болсақ. Евразиялық экономикалық одағының сәйкестік декларациясы (ЕАЭО декларациясы) - өндірушінің / мердігердің (өз жауапкершілігімен) қабылдаған өнімнің белгіленген талаптарына сәйкестігін куәландыратын бірыңғай нысандағы құжат. Бұл ЕАЭО-ға мүше елдердің (Қазақстан, Ресей, Беларусь, Армения және Қырғызстан) аумағына өнімдерді әкелуге, сатуға және пайдалануға сәйкестікті міндетті растау түрлерінің бірі болып табылады.
ЕАЭО сәйкестік декларациясы ұлттық құжат түрінде қайта ресімдеуді талап етпейді, егер бұл басқаша болмаса, декларацияда көрсетілген өнімдерді импорттауға, кедендік ресімдеуге және сатуға техникалық регламент талаптарына өнімдердің сәйкестігінің жеткілікті дәлелі болып табылады.
Декларант одақ аумағында тіркелген, өндіруші немесе сатушы (жеткізуші) болып табылатын немесе өндірушімен келісім шарт негізінде шетелдік өндірушінің функцияларын орындайтын заңды тұлға (немесе жеке кәсіпкер) бола алады және жеткізілетін өнімнің сәйкестігін қамтамасыз ету мерзімі және олардың техникалық регламенттерінің талаптарына сәйкестігі үшін жауапкершілік алады.
ЕАЭО декларациясы тауардың нақты партиясына да, сериялық өндіріске де ресімделуі мүмкін. Сәйкестік декларациясы бес жылға дейін беріледі. Өнімнің кейбір түрлері үшін ЕАЭО декларациясының қолданылу мерзімі белгіленбеген.
Сәйкестік декларациясы - бұл тауарды өндіруші (уәкілетті тұлға) немесе импорттаушы беретін құжат, онда өнімнің сапасы өздігінен жиналған дәлелдемелер негізінде жарияланады.
Сәйкестікті растау саласындағы мемлекеттік техникалық реттеу жүйесінің ережелерінде белгіленген тәртіппен ресімделген және тіркелген сәйкестік декларациясы сәйкестік сертификатымен бірге Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында заңды күшке ие болады.
Сәйкестік декларациясы – Евразиялық экономикалық одақтың техникалық регламенттеріне (ТР) өндірушінің немесе орындаушының өнімнің қауіпсіздік ережелерінде белгіленген талаптарды орындалғанын растайтын ресми құжат болып табылады.