Заңнамалық нормалар: Қазақстан үлескерлерді қалай қорғайды және сұрқай схемаларды қалай жабады

Қазақстанда құрылыс нарығының ашықтығын арттыруға, үлескерлердің құқықтарын қорғауға, көлеңкелі схемаларды жоюға және адал құрылыс салушылар мен қаржы институттарын қолдау үшін құқықтық орта жасауға бағытталған заңнамалық нормалар қабылданды. Бұл туралы Орталық коммуникациялар қызметінде өткен баспасөз конференциясы барысында Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитетінің төрағасы Бақытжан Жүнісбеков мәлімдеді.

Оның айтуынша, келесі салаларда негізгі өзгерістер болды:

- бұрын үлестік қатысу туралы заңнама талаптарын айналып өту үшін қолданылған барлық келісімшарт түрлері алынып тасталды;

- үлескерлерден қаражат тартуға рұқсаты жоқ мүліктерді жарнамалауға тыйым салынды;

- жеке тұрғын үй құрылыс кешендерінің (ЖТК) үлестік құрылыс жобаларына теңестірілуі.

ӨҚМ Құрылыс, тұрғын үй және коммуналдық шаруашылық комитетінің төрағасының айтуынша, 2026 жылы жаңартылған заңнаманы іске асыру аясында бірқатар реттеуші және ұйымдастырушылық шаралар жүзеге асырылады, оның ішінде ортақ құрылыс тетіктерін қолдана отырып, тозығы жеткен және апатты тұрғын үйлерді жөндеуге қатысты шаралар да бар.

«Қазіргі уақытта 4 жаңа ережені әзірлеу, сондай-ақ 7 қолданыстағы ережені өзгерту жұмыстары жүргізілуде», - деді Бақытжан Жүнісбеков.

Сондай-ақ үлестік құрылыс қатысушыларынан қаражат жинауға рұқсат беру бойынша мемлекеттік қызметті электронды форматқа толығымен көшіру үшін тиісті ережелерге түзетулер енгізу де жоспарлануда.

Одан бөлек, үлестік құрылыс секторында бірқатар цифрландыру шаралары жүзеге асырылды:

- Тұрғын үй порталының ақпараттық жүйесінде (homeportal.kz) үлестік құрылыс жобаларының негізгі көрсеткіштерін бақылау үшін аналитикалық панель әзірленді, оған «ҚТЖК» АҚ, екінші деңгейлі банктер және жергілікті атқарушы органдарының рұқсаттары мен кепілдіктері туралы деректер визуализацияланды;

- жасанды интеллектті пайдалана отырып, акционерлерді онлайн қолдау орталығы негізінде iBota чат-боты іске қосылды;

- eGov mobile және екінші деңгейлі банктерінің (Halyk Bank, Bank CenterCredit, Eurasian Bank, Alatau City Bank (Jusan Bank)) мобильді қосымшаларында үлестік құрылыспен салынып жатқан жобаларды тексеру қызметі іске қосылды.