Қазақстан мен Қытай ғалымдары шегірткеге қарсы экологиялық таза биопрепаратты сынақтан сәтті өткізді

Түркістан облысында марокко шегірткесіне қарсы жаңа буындағы биологиялық препараттың далалық сынақтары сәтті аяқталды. Зерттеу нәтижелері энтомопатогенді Metarhizium anisopliae саңырауқұлағы негізінде әзірленген экологиялық қауіпсіз препараттың жоғары тиімді екенін көрсетті.

Жұмыстар «Шекаралас көбею ошақтарындағы шегірткелерге қарсы саңырауқұлақ негізіндегі биопрепараттарды қолдану технологиясын зерттеу және демонстрациялау» атты халықаралық жоба аясында жүргізілді. Зерттеуге Ж. Жиембаев атындағы Қазақ өсімдік қорғау және карантин ғылыми-зерттеу институтының мамандары Қытай ауыл шаруашылығы ғылымдары академиясының Өсімдік қорғау институтының ғалымдарымен бірлесіп қатысты.

Далалық сынақтар Түркістан облысы Қазығұрт ауданының жайылымдық алқаптарында өткізілді. Биологиялық агент ретінде Metarhizium anisopliae саңырауқұлағы негізіндегі препарат қолданылды. Бұл препарат химиялық инсектицидтердің тиімді әрі экологиялық қауіпсіз баламасы ретінде бағалануда.

Тиімділікті бағалау үшін өңделген шегірткелер арнайы далалық торларға 20 дарақтан орналастырылды. Сонымен қатар өңдеуден кейін бір тәулік өткен соң бақылау топтары құрылды. Бақылау кезеңі бойы мамандар зиянкестердің қырылу көрсеткіштерін күн сайын тіркеп отырды.

Жәндіктердің зақымдануының алғашқы белгілері өңдеуден кейінгі үшінші тәулікте байқалды. Бесінші тәулікте қырылу деңгейі 70–80%-ға жетіп, тоғызыншы тәулікте тәжірибелік топтардағы барлық дарақтың толық қырылғаны тіркелді.

Марокко шегірткесі (Dociostaurus maroccanus) жайылымдар мен ауыл шаруашылығы дақылдарына елеулі зиян келтіруге қабілетті, аса қауіпті шегіртке зиянкестерінің бірі болып саналады. Осыған байланысты өсімдіктерді қорғаудың биологиялық әдістерін дамыту агроөнеркәсіп кешенін экологияландырудың негізгі бағыттарының бірі ретінде қарастырылады.

Ғалымдардың пікірінше, сынақ нәтижелері препараттың жоғары биологиялық тиімділігін және қоршаған ортаға қосымша химиялық жүктеме түсірмей-ақ шегіртке зиянкестерінің санын реттеуде энтомопатогенді саңырауқұлақтарды қолданудың келешегі зор екенін дәлелдейді.

Алдағы уақытта зерттеушілер сынақтарды Қазақстанның әртүрлі климаттық аймақтарында кеңейтуді, сондай-ақ аталған технологияны шегіртке зиянкестерін мониторингтеу және олардың санын реттеу жүйесіне енгізу бойынша практикалық ұсынымдар әзірлеуді жоспарлап отыр.