Шегіртке зиянкестеріне қарсы күрес шараларын жүргізу туралы

Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Орталық коммуникациялар қызметінде «Шегіртке зиянкестеріне қарсы күрес шараларын жүргізу туралы» тақырыбында баспасөз конференциясы өтті.

Брифинг барысында Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы вице-министрі Ермек Кенжеханұлы шегіртке зиянкестерімен күресті уақтылы әрі сапалы ұйымдастыру еліміздің фитосанитариялық қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі басым бағыттардың бірі екенін атап өтті. Оның айтуынша, Ауыл шаруашылығы министрлігі зиянкестердің таралуының алдын алу және ауыл шаруашылығы алқаптарын қорғау мақсатында барлық қажетті шаралар жүргізілуде.

Спикердің мәліметінше, 2022 жылдан бастап Қазақстанда шегіртке зиянкестерінің саны артқан, ал 2024 жыл өңделген аумақ көлемі бойынша шарықтау кезеңі болды – сол жылы шамамен 3,1 млн гектар жер өңделді. 2025 жылдан бастап химиялық өңдеуге жататын аумақ көлемінің төмендеуі байқалады. Атап айтқанда, 2025 жылы шамамен 2,7 млн гектар өңделсе, биылғы жылы болжам бойынша 2,2 млн гектар жер өңделмек.

Өңдеу көлемінің ең көп төмендеуі Қостанай облысында – 452 мың гектарға, Ақмола облысында – 153 мың гектарға және Ақтөбе облысында – 89 мың гектарға болжанып отыр.

2026 жылы қорғаныс шараларын жүргізуге 532 бірлік арнайы бүрку техникасы тартылған, бұл өткен жылмен салыстырғанда 21%-ға артық. Сонымен қатар, зерттеу жұмыстарына шамамен 3 392 маман мен 57 зерттеу дроны жұмылдырылды.

Вице-министрдің айтуынша, өңдеу көлемінің төмендеуі өсімдіктерді қорғау жүйесін кешенді жетілдірудің нәтижесінде мүмкін болды. Атап айтқанда, фитосанитариялық қызметтің материалдық-техникалық базасын жаңғырту аясында мониторинг пен нүктелі өңдеу жұмыстарын жүргізуге арналған 103 дрон сатып алынған.

Сондай-ақ химиялық өңдеу қызметтерін бірыңғай сатып алу жүйесі енгізіліп, бұл процестерді орталықтандыруға және бюджет қаражатын тиімді пайдалануға мүмкіндік берді. Желдеткішті бүріккіштердің өнімділік нормалары қайта қаралып, көрсеткіш 100 гектардан 70 гектарға дейін төмендетілді. Бұл өңдеу жұмыстарының өнімділігін арттырып, мерзімін қысқартуға ықпал етті.

Бұдан бөлек, Қазақстан ТМД елдерінің шегірткеге қарсы күрес жөніндегі келісімін іске асыруды жалғастыруда. Бұл зиянкестердің трансшекаралық көші-қонының алдын алуға және іс-қимылдарды үйлестіруге мүмкіндік береді.

Күрес шараларын үйлестіру мақсатында барлық облыстарда облыс әкімдерінің орынбасарларының төрағалығымен жедел штабтар құрылған.

Қазіргі уақытта штабтар штаттық режимде жұмыс істеп, жүргізіліп жатқан іс-шараларға тұрақты бақылау жасауда.

Ағымдағы жылдың сәуір айының басынан бастап еліміздің оңтүстік өңірлерінде химиялық өңдеу жұмыстары басталды. 2026 жылғы 13 мамырдағы жағдай бойынша шамамен 378 мың гектар жер өңделді. Оның ішінде Түркістан облысында – 287 мың гектар, Жамбыл облысында – 87 мың гектар, Алматы облысында – 0,6 мың гектар және Жетісу облысында – 3,1 мың гектар жер өңделген.

Химиялық өңдеу барысында фитосанитариялық мақсаттағы жоғары тиімді пестицидтер, соның ішінде тиаметрин, диурон және басқа да препараттар қолданылуда.

Сонымен қатар, Өзбекстан Республикасы және Қырғыз Республикасының мамандарымен бірлескен шекара маңындағы зерттеу жұмыстары жүргізілді. Мониторинг нәтижесінде шекаралас аумақтарда шегіртке зиянкестерінің таралу ошақтары анықталған жоқ.

Ресей Федерациясымен және Қытай Халық Республикасымен бірлескен зерттеу іс-шараларын ағымдағы жылдың мамыр айының соңы – маусым айының басында өткізу жоспарланған.

Ауыл шаруашылығы министрлігінде жүргізіліп жатқан күрес шаралары ведомствоның тұрақты бақылауында екені атап өтілді.