Ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров Қарағанды облысына жұмыс сапары барысында өңірдегі агроөнеркәсіп кешеніне қатысты ірі инвестициялық жобалардың жүзеге асу барысымен танысты.
Министр бірқатар шаруашылықтың тыныс-тіршілігін көріп, өндірістік әлеуеті мен алдағы даму жоспарларына назар аударды.
Солардың бірі – 6 мың бас сауын сиырға арналған «Евразия инвест» серіктестігінің тауарлық сүт фермасы.
Кешеннің 1,2 мың басқа арналған алғашқы кезеңі іске қосылған. Қазір 2,4 мың басқа арналған екінші кезеңнің құрылысы жүргізілуде. Үшінші кезеңнің құрылысын 2028 жылы бастау жоспарланған.
Кешен толық пайдалануға берілген кезде сауын сиыр саны 6 мың басқа жетпек. Төлін қоса есептегенде, жалпы мал басы 15 мыңнан асады. Шаруашылық жылына 70 мың тоннадан астам сүт өндіруді межелеп отыр.
Мұнымен қатар шаруашылықтың өзіндік жемшөп қорын қалыптастыру жұмыстары да қатар жүргізілуде. Компанияның жалпы жер қоры 56 мың гектарды құрайды. Оның 10 мың гектары – суармалы жер.
Шаруашылықтағы қуаттылығы 35 мың тонна элеватордың мүмкіндігін 50 мың тоннаға дейін арттыру көзделген. Өндіріс үдерістері автоматтандырылған. Ал дәнді және майлы дақылдардың сапасы шаруашылықтың жеке зертханасында тұрақты бақылауда.
Мұнда сыйымдылығы 17 мың тонна болатын заманауи көкөніс қоймасы да жұмыс істейді. Қазір тағы үш қойманың құрылысы жүріп жатыр. Жаңа нысандар іске қосылғанда өнім сақтау мүмкіндігі қосымша 35 мың тоннаға артады.
Мемлекеттік қолдаудың арқасында «Асхат» шаруа қожалығы кейінгі үш жылда егіс алқабын 1 мың гектардан 18 мың гектарға дейін ұлғайтқан. Оның 1,2 мың гектары – суармалы жер.
Алдағы уақытта шаруашылық мал шаруашылығын да кеңейтуді жоспарлап отыр. Атап айтқанда, 1,5 мың басқа арналған тауарлық сүт фермасын салу және бір мезгілде 5 мың бас малды бордақылауға мүмкіндік беретін алаң құру көзделген.
Сонымен бірге 500 гектар алқапта картоп өсіруді қолға алып, суармалы жер көлемін 10 мың гектарға дейін жеткізу межеленген.
Министр барған келесі нысан – «МФ Рамадан» серіктестігінің тауарлық сүт фермасы. Мұнда құны 4,8 млрд теңге болатын өндіріс қуатын арттыруға бағытталған жоба жүзеге асырылуда.
Қазір фермада 1 мыңнан астам ірі қара бар. Мал басы 1,5 мыңға дейін жеткізілмек. Жоба толық аяқталғаннан кейін шаруашылық тәулігіне 27 тонна сүт өндіретін болады.
«Сүтті мал шаруашылығын дамыту – басым бағыттардың бірі. Бүгінде сүт өндіру көлемін арттырумен бірге, оны жоғары сапада отандық қайта өңдеу кәсіпорындарына үздіксіз жеткізу маңызды.
Бұл үшін заманауи тауарлық сүт фермаларын дамыту, малдың генетикалық әлеуетін жақсарту арқылы өнімділігін арттыру, автоматтандырылған технологияларды енгізу және өзіміздің жемшөп қорымызды қалыптастыру қажет. Осындай кешенді тәсіл өндірістік шығындарды азайтып, шаруашылықтардың тиімділігін арттырады», – деді Айдарбек Сапаров.
Жұмыс сапарының соңында министр инвестициялық жобаларды белгіленген мерзімде орындауды және кәсіпорындардың жоспарланған өндірістік қуатына дер кезінде шығуын қамтамасыз етуді тапсырды.
Сондай-ақ суармалы егіншілікті дамытуға, жемшөп қорын нығайтуға, заманауи технологияларды кеңінен енгізе отырып, ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді тиімді пайдалануға айрықша мән беруді тапсырды.
Ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров сала кәсіпкерлерін өндірістік көрсеткіштермен ғана шектелмей, ауылдық аумақтарды дамытуға белсенді инвестиция салуға, тұрақты жұмыс орындарын құруға және заманауи әлеуметтік инфрақұрылым қалыптастыруға шақырды. Бұл туралы министр Қарағанды облысына жұмыс сапары барысында өңірдің аграршыларымен кездесуде және облыстағы озық шаруашылықтардың бірі – «Шахтерское» серіктестігінің жұмысымен танысу кезінде айтты.
Айдарбек Сапаров елімізде егін жинау науқаны жалпы алғанда жақсы қарқынмен жүріп жатқанын атап өтті. Бүгінде дәнді және дәнді-бұршақты дақылдар 10 млн гектар алқаптан, яғни жалпы егіс алқабының 63,9 пайызынан жиналды. 14 млн тонна астық бастырылды.
Егін жинау қарқыны өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда жоғары. 2025 жылдың осы кезеңінде 6,7 млн гектар алқап жиналып, 9,5 млн тонна астық бастырылған болатын.
Қарағанды облысында дәнді және дәнді-бұршақты дақылдар 646 мың гектардан, яғни жалпы алқаптың 71,4 пайызынан жиналды. Бұдан бөлек, 197 мың тонна картоп пен 63 мың тонна көкөніс жиналды.
Кездесуде талқыланған негізгі мәселелердің бірі – ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер үшін қаржылық қолдаудың қолжетімділігі болды.
«Кең дала» бағдарламасы аясында көктемгі егіс және егін жинау жұмыстарын жүргізуге Қарағанды облысындағы 233 фермерге жалпы сомасы 15,6 млрд теңге көлемінде қаржыландыру берілді. Бұл қолдау 182 мың гектардан астам егіс алқабын қамтыды.
Жеңілдетілген лизинг бағдарламасы бойынша жалпы құны 18,2 млрд теңге болатын 925 бірлік ауыл шаруашылығы техникасын жеткізуге 866 шарт жасалды.
Солтүстік Қазақстан облысының тәжірибесін тарату бағдарламасы аясында өңірге бөлінген 7 млрд теңге толық игерілді. Суармалы егіншілікті дамыту және тауарлық сүт фермаларын салу бағыттары бойынша төрт жоба қаржыландырылды.
Министр агроөнеркәсіптік кешеннің қарқынды дамуы тұрақты жұмыспен қамтуды қамтамасыз етуге, әлеуметтік инфрақұрылымды дамытуға және ауыл тұрғындарының өмір сүру сапасын арттыруға ықпал ететінін атап өтті.
Осыған байланысты ол кәсіпкерлерді өздері жұмыс істейтін ауылдардың инфрақұрылымын дамытуға белсенді инвестиция салуға және ауыл тұрғындары үшін қолайлы өмір сүру жағдайларын жасауға шақырды.
«Аграршылар тек маусымдық жұмысқа адам жалдамай, ауыл тұрғындарын жыл бойы тұрақты жұмыспен қамтуға ұмтылуы керек. Адамның тұрақты жұмысы, лайықты өмір сүру жағдайы және туған ауылында қажетті инфрақұрылымы болған кезде оның еңбекке де, жерге де көзқарасы мүлде өзгеше болады. Бұл туралы Мемлекет басшысы да бірнеше рет айтқан», – деді Айдарбек Сапаров.
Министр тиімді шаруашылық жүргізудің және бизнестің әлеуметтік жауапкершілігінің жарқын үлгісі ретінде жұмыс сапары барысында барған «Шахтерское» серіктестігінің қызметін атап өтті.
Кәсіпорын ауыл тұрғындарын жұмыспен қамтып, ауылдың әлеуметтік-экономикалық дамуына елеулі үлес қосып отыр. Шаруашылық картоп тұқымын өсіру бойынша элиталық тұқым шаруашылығы мәртебесіне ие және дәнді дақылдар тұқымының бастапқы тұқым өндірушісі болып табылады. Сонымен қатар шаруашылық базасында етті бағыттағы ангус тұқымды ірі қара мал өсіретін ірі репродуктор жұмыс істейді.
Министр картоп қоймасының жұмысымен, картоп жинау барысымен, сондай-ақ екі ірі инвестициялық жобаның жүзеге асырылу барысымен танысты. Атап айтқанда, 1 792 гектар суармалы жерді ауыл шаруашылығы айналымына енгізу және қуаты 15 мың тонна болатын жаңа көкөніс қоймасын салу жобалары жүзеге асырылуда.
Кәсіпорын өндірісті кеңейтуге ғана емес, ауылдың әлеуметтік инфрақұрылымын дамытуға да инвестиция салып отыр.
Министрдің пікірінше, дәл осындай тәсіл ауылдық жерлердегі бизнес үшін негізгі бағдарға айналуы тиіс. Яғни кәсіпорынның экономикалық тиімділігі өзі жұмыс істейтін аумақтың дамуына деген жауапкершілікпен қатар жүруі қажет.
«Шахтерское» серіктестігінің басшысы, «Еңбек ері» атағының иегері Георгий Прокоп мемлекеттік қолдау қазіргі таңда ауыл шаруашылығы өндірісін дамыту мен оның тиімділігін арттырудың маңызды факторы екенін атап өтті.
«Бүгінде ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерді қолдауға бағытталған тұтас құралдар кешені әзірленді. Инвестициялық субсидиялар мен жеңілдетілген несиелендірудің арқасында біз техниканы жаңартып, суармалы егіншілікті дамытып, заманауи сақтау нысандарын салып, өндіріс қуатын кезең-кезеңімен арттыра аламыз», – деді Георгий Прокоп.
2025 жылы «Шахтерское» серіктестігінің негізгі капиталына салған инвестиция көлемі 5 млрд теңгеден асты.
Айдарбек Сапаров елдің азық-түлік қауіпсіздігін нығайту үшін суармалы алқаптардың көлемін ұлғайту және ауыл шаруашылығы өнімдерін сақтаудың заманауи нысандарын құру стратегиялық маңызға ие екенін атап өтті.
Өңірдің ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілері министрге мемлекеттік қолдау мен қаржыландыру, өндірісті дамыту, инвестициялық жобаларды іске асыру және агроөнеркәсіптік кешенді одан әрі дамыту мәселелері бойынша өздерін толғандырған сұрақтарын қойып, тұщымды жауап алды.
Ресей Федерациясынан Қазақстан Республикасына ветеринариялық құжаттарсыз 252 мың дана тауық жұмыртқасын кіргізудің жолы кесілді.
«Жайсаң» ветеринариялық бақылау бекетінде ҚР АШМ ВБҚК Ақтөбе облыстық аумақтық инспекциясының қызметкерлері Ресей Федерациясынан Байқоңыр қаласына бағыт алған көлік құралын бақылау барысында тасымалданатын жүкке қажетті ветеринариялық құжаттардың жоқ екенін анықтады.
Аталған құқық бұзушылық бойынша тиісті акт және әкімшілік хаттама толтырылып, жұмыртқа Ресейге кері қайтарылды.
Тасымалдаушыға ветеринариялық заңнама талаптары және бақылаудағы өнімдерді мемлекеттік шекара арқылы өткізу қағидалары түсіндірілді.
Ветеринариялық бақылау және қадағалау комитеті бақылаудағы өнімдердің мемлекеттік шекара арқылы өткізілуін қатаң бақылауды және тиісті ветеринариялық құжаттарсыз өнімдердің әкелінуіне жол бермеуге қатысты шараларды күшейтуді жалғастыратын болады.
Солтүстік Қазақстан облысында сүт өндіру көлемін арттыруға бағытталған инвестициялық жобаны іске асыру жалғасып жатыр. «СК Агро 2050» ЖШС-нің сүт-тауарлы фермасына Германиядан голштин-фриз тұқымының 165 асыл тұқымды қашарының алғашқы партиясы жеткізілді.
Қарағанды әуежайында қажетті рәсімдерден өткеннен кейін малдар Мағжан Жұмабаев ауданында орналасқан сүт-тауарлы фермасына жеткізілді. Әкелінген малдар карантинге орналастырылып, онда ветеринариялық-профилактикалық іс-шаралардың тиісті кешені жүргізілуде.
Жоба аясында барлығы жоғары өнімді 660 бас асыл тұқымды мал әкелу көзделген. Қалған 495 қашар кезең-кезеңімен жеткізіледі.
Асыл тұқымды мал сатып алу Мал шаруашылығын дамытудың кешенді жоспары аясында жүзеге асырылуда. «Береке» бағдарламасы бойынша осы бағытты іске асыруға «Солтүстік» ӘКК арқылы 1,4 млрд теңге қаржыландырылды.
Жоғары өнімді асыл тұқымды мал әкелу кәсіпорынға сапалы аналық мал тобын қалыптастыруға, сауын табынды ұлғайтуға және сүт өндірісінің өнімділігін арттыруға мүмкіндік береді. Мемлекеттік қолдау кәсіпорынды технологиялық жаңғыртуға және өндірістік қуаттарды кеңейтуге жағдай жасап отыр.
Жоба аясында сүт-тауарлы фермасындағы мал басын кезең-кезеңімен 12 мың басқа дейін жеткізу жоспарланған. Кешен жобалық қуатына шыққаннан кейін тәулігіне 150 тоннаға дейін сүт өндіру күтілуде. Сонымен қатар жобаны іске асыру нәтижесінде 120-дан астам тұрақты жұмыс орны ашылады.
Сүтті мал шаруашылығын дамыту, отандық өнім өндірісін арттыру және асыл тұқымды мал қорын нығайту – мемлекеттік аграрлық саясаттың басым бағыттарының бірі. Жоғары өнімді асыл тұқымды малды пайдалану сүт өндірісінің тиімділігі мен тұрақтылығын арттыруға ықпал етеді.
Алматы қаласында «Ауыл шаруашылығындағы трансшекаралық зиянды организмдерді басқару саласындағы өңірлік ынтымақтастық — Transboundary Plant Health Dialogue 2026» атты халықаралық семинар өтті.
Іс-шараға Қазақстан, Қытай, Қырғызстан және Өзбекстанның мемлекеттік органдарының, ғылыми және білім беру ұйымдарының, бейінді мекемелерінің, сондай-ақ халықаралық серіктестердің өкілдері қатысты.
Қатысушылар трансшекаралық фитосанитариялық қатерлердің алдын алу және оларды бақылау мәселелерін, оның ішінде карантиндік және аса қауіпті зиянды организмдердің, өсімдік аурулары мен арамшөптердің таралуына жол бермеу шараларын талқылады.
Мұндай қатерлерді тиімді басқару елдердің іс-қимылдарын үйлестіруді, ақпаратпен жедел алмасуды, бірлескен мониторинг жүргізуді, диагностика жүйесін жетілдіруді және ерте ескерту тетіктерін дамытуды талап ететіні атап өтілді.
Өсімдіктерді қорғау саласында заманауи технологияларды қолдануға ерекше назар аударылды. Атап айтқанда, фитосанитариялық қатерлерді анықтау және мониторингтеу үшін Жерді қашықтан зондтау, Big Earth Data, спутниктік мониторинг, ұшқышсыз ұшу аппараттары, заттар интернеті датчиктері және жасанды интеллект мүмкіндіктерін пайдалану мәселелері қаралды.
Семинардың негізгі практикалық нәтижелерінің бірі — Қазақстан мен Қырғызстанның бейінді ұйымдары арасында өзара ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойылуы болды.
Құжатқа Ұлттық аграрлық ғылыми-білім беру орталығы, Қырғыз Республикасының Су ресурстары, ауыл шаруашылығы және қайта өңдеу өнеркәсібі министрлігі жанындағы Қайта өңдеу өнеркәсібі және органикалық ауыл шаруашылығы департаменті, Жазкен Жиембаев атындағы Қазақ өсімдіктерді қорғау және карантин ғылыми-зерттеу институты және «Қырғызстанның орман және жер пайдаланушылар қауымдастығы» заңды тұлғалар бірлестігі қол қойды.
Меморандум ғылыми зерттеулер, фитосанитариялық тәуекелдерді мониторингтеу, ақпарат пен технологиялар алмасу, мамандар даярлау, сондай-ақ бірлескен жобаларды әзірлеу және іске асыру бағыттарындағы ынтымақтастықты көздейді.
Қол жеткізілген уағдаластықтарды іске асыру екі елдің бейінді ұйымдары арасындағы өзара іс-қимылды нығайтуға, трансшекаралық фитосанитариялық қатерлерді анықтау және олардың алдын алу тиімділігін арттыруға, сондай-ақ өсімдіктерді қорғаудың заманауи әдістерін кеңінен қолдануға мүмкіндік береді.
Семинардың өткізілуі және меморандумға қол қойылуы фитосанитариялық және азық-түлік қауіпсіздігі саласындағы өңірлік ынтымақтастықты дамыту жолындағы маңызды практикалық қадам болды.
Ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров өңірге жұмыс сапары барысында егін жинау жұмыстарының қарқыны, егістіктердің жай-күйі, суармалы жерлерді тиімді пайдалану, шаруашылықтарды қажетті ауыл шаруашылығы техникасымен қамтамасыз ету, сондай-ақ кәсіпорындардың жиналған өнімді қабылдап, сақтауға дайындық жағдайларымен танысты.
Өңірде дәнді және майлы дақылдарды, картоп пен көкөністі жинау жұмыстары жалғасуда.
Бүгінде дәнді және дәнді-бұршақты дақылдар 595,8 мың гектар алқаптан жиналды. Бұл жалпы егіс алқабының 75,5%-ын құрайды. Сонымен қатар 429,7 мың тонна картоп, 125,1 мың тонна көкөніс, 51 мың тонна бақша дақылдары және 8,9 мың тонна майлы дақылдар жиналды.
Жұмыс сапары барысында министр барған нысандардың бірі – «Родник» шаруа қожалығы. Мұнда Айдарбек Сапаров көкөніс дақылдарының жай-күйімен танысты.
Шаруашылық картоп пен көкөніс өндіруге маманданған және егін жинау жұмыстарын жүргізуге қажетті ауыл шаруашылығы техникаларымен, инфрақұрылыммен қамтамасыз етілген.
Осы ретте өнімдерді сақтау инфрақұрылымын дамыту мәселесіне ерекше назар аударылды.
Набережное ауылында Айдарбек Сапаров «Andas Agro» серіктестігінің көкөніс сақтау қоймасына барып, картопты сақтау жағдайын көрді.
Заманауи кешен желдету және салқындату жүйелерімен жабдықталған. Бұл өнімді ұзақ уақыт жоғары сапада сақтауға, табиғи шығындарды азайтуға мүмкіндік береді.
Кәсіпорын картоп өсірумен қатар, суармалы жерлердің ауқымды алқаптарын тиімді пайдалана отырып, мал азығын өндіру және сүтті мал шаруашылығын да дамытып келеді.
Қызылағаш ауылында министр «Болаттар» серіктестігінің картоп алқаптарын аралап, егістіктердің жай-күйі мен егін жинау жұмыстарының барысымен танысты.
Сондай-ақ жұмыс Айдарбек Сапаров өсімдік және мал шаруашылығына маманданған «Егімбай» шаруа қожалығына барды.
Қожалық биыл алғаш рет картоп егіп, орта есеппен гектарына 50 центнер өнім алды.
Министр қазіргі кезеңдегі негізгі міндет егін жинау науқанын ұйымдасқан түрде әрі уақтылы аяқтау екенін атап өтті.
«Бүгінде аграршылардың алдында тұрған басты міндет – өнімді жинап қана қоймай, оның сақталуын қамтамасыз ету. Сондықтан сақтау инфрақұрылымын дамыту стратегиялық маңызға ие. Заманауи көкөніс сақтау қоймалары өнім шығынын барынша азайтуға, сапасын сақтауға және маусымаралық кезеңде нарыққа тұрақты жеткізілуін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Түптеп келгенде, бұл ауыл шаруашылығы өндірісінің тиімділігіне ғана емес, еліміздің азық-түлік қауіпсіздігіне де қатысты маңызды мәселе», – деді Айдарбек Сапаров.
Жұмыс сапарының соңында министр егін жинау науқанын уақтылы аяқтау, суармалы жерлерді тиімді пайдалану және ауыл шаруашылығы өнімдерін сақтау инфрақұрылымын одан әрі дамыту жөнінде нақты тапсырмалар берді.
Павлодар облысына жұмыс сапары барысында Ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров өңірдегі ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілермен кездесіп, «Галицкое» серіктестігінің жұмысымен танысты.
Кездесуде егін жинау науқанының қарқыны, мемлекеттік қолдау шараларының тиімділігі, мал шаруашылығын жедел дамыту, өндіріс орындарын жаңғырту және ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу көлемін ұлғайту мәселелері талқыланды.
Министрдің айтуынша, елімізде егін жинау науқаны жоспарға сай жүргізіліп жатыр. Бүгінгі таңда дәнді және дәнді-бұршақты дақылдар 9,8 млн гектар алқаптан жиналды. Бұл жалпы егіс алқабының 62,8 пайызына тең. Қазірдің өзінде 13,8 млн тонна астық бастырылды.
Биылғы егін жинау қарқыны өткен жылмен салыстырғанда айтарлықтай жоғары. Өткен жылдың осы кезеңінде 4,1 млн гектар алқаптан өнім жиналып, 9,3 млн тонна астық бастырылған болатын. Негізгі егін жинау жұмыстарын қазан айының ортасына дейін аяқтау межеленген.
Павлодар облысы да республикалық орташа көрсеткіштен жоғары қарқын көрсетуде. Өңірде дәнді және дәнді-бұршақты дақылдар 595,8 мың гектар алқаптан жиналып, жалпы егіс алқабының 75,5 пайызын құрады.
Сонымен қатар көкөніс пен бақша дақылдары бойынша өңірде 429,7 мың тонна картоп, 125,1 мың тонна көкөніс және 51 мың тонна бақша дақылы жиналды.
Айдарбек Сапаров егін жинау науқаны аяқталғаннан кейін де ауыл шаруашылығы өндірісінің тиімділігін одан әрі арттырып, қайта өңдеу көлемін ұлғайту және отандық шикізат қорын нығайту қажеттігін атап өтті.
«Бүгінде мемлекет агроөнеркәсіптік кешенге бұрын-соңды болмаған деңгейде қолдау көрсетіп отыр. Биыл саланы қолдауға 1 трлн теңге қарастырылған.
Бұл ретте бөлінген қаражатты тиімді игере отырып, салаға нақты нәтиже әкелуін қамтамасыз ету керек. Яғни өндіріс көлемін арттыру, еңбек өнімділігін көтеру, жаңа жұмыс орындарын ашу және ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілердің табысын ұлғайту қажет», – деді министр.
Кездесуде мал шаруашылығын дамыту мәселесіне де ерекше назар аударылды. Саланы дамытудың кешенді жоспары аясында 220 млрд теңге қарастырылған. Оның алғашқы 80 млрд теңгесі жоғары өнімді асыл тұқымды мал сатып алуға бағытталды.
Бүгінде алыс шетелдерден 6 мың бас ірі қара әкелінді. Ел ішінде 30 мыңнан астам бас мал сатып алынды. Қазан айында тағы 70 млрд теңге бөлу көзделген.
«Біз саланы қалыпты қарқыннан жеделдетілген даму деңгейіне көшіруіміз керек. Заманауи технологияларды кеңінен пайдаланып, малдың тұқымдық сапасын жақсарту және сонымен бірге тұрақты жемшөп қорын қалыптастыру қажет», – деді Айдарбек Сапаров.
Жұмыс сапары аясында министр және облыс әкімі Асаин Байханов Успен ауданындағы «Галицкое» серіктестігіне барды. Бұл – мал азығын өндіру, мал шаруашылығын, ауыл шаруашылығы шикізатын қайта өңдеу және дайын өнім шығару бір жүйеге біріктірген толық өндірістік циклді кәсіпорын.
Қазіргі таңда шаруашылықта малды еркін ұстау тәсілі қолданылатын үш тауарлық сүт фермасы жұмыс істейді. Онда 2 120 бас мал бар. Кәсіпорындағы жалпы ірі қара саны 4,7 мыңнан асады.
Сауын жұмыстарын автоматтандыру және өндірістік нысандарды жаңғырту кәсіпорынға мал өнімділігін арттырып, сүт өндіру көлемін ұлғайтуға мүмкіндік беріп отыр. Өндірілген сүт «Павлодар Молоко» серіктестігінің зауытында қайта өңделеді. Мұнда «Галицкое» сауда белгісімен айран, қаймақ, сүзбе, сары май және басқа да сүт өнімдері шығарылады.
Кәсіпорында ет және өсімдік майын өндіру бағыттары да дамып келеді. Онда жылына 11 тоннаға дейін сиыр етінен тартылған ет, 4 тонна ет консервілері және жартылай дайын өнімдердің бірнеше түрін шығаруға мүмкіндік береді. Кәсіпорынның күнбағыс майын тазарту өндірісінің қуаты тәулігіне 3,6 тонна шикізатты өңдеуге жетеді.
Биыл егіс алқабының жалпы көлемі 37,5 мың гектарды құрады. Оның 25 мың гектардан астамына дәнді дақылдар, 5,1 мың гектарына майлы дақылдар, ал 7,2 мың гектардан астамына жемшөп дақылдары мен сүрлемдік жүгері егілді.
Өндіріс тиімділігін одан әрі арттыру мақсатында кәсіпорын жалпы құны 3,6 млрд теңге болатын екі инвестициялық жобаны жүзеге асырып жатыр.
Құны 2,2 млрд теңгелік алғашқы жоба 459 гектар жерді суармалы алқапқа айналдыруды көздейді. Жоба аясында үш жаңбырлатқыш қондырғы сатып алу, бес ұңғыма қазу, сорғы станциясын салу және су жинайтын тоған жасау жоспарланған.
Жоба іске қосылғаннан кейін кәсіпорын жыл сайын 18,1 мың тоннаға дейін сүрлемдік жүгері өндіруді жоспарлап отыр. Бұл сүт фермаларының жемшөп қорын едәуір нығайтып, сырттан әкелінетін жемшөпке тәуелділікті азайтады.
Тағы сыйымдылығы 7,5 мың тонна болатын картоп пен көкөніс сақтайтын қойма салуға 1,4 млрд теңге жұмсалады. Жаңа нысан өнімді жыл бойы сақтап, сақтау және тасымалдау кезінде болатын шығындарды азайтып, өнімді өткізудің тиімділігін арттырады.
Өндірістік нысандарды, сауу және сүт өңдеу блоктарын, сондай-ақ мал басын басқарудың цифрлық жүйелерін аралау барысында Айдарбек Сапаров автоматтандыруды және заманауи технологияларды одан әрі енгізудің маңыздылығын атап өтті.
Министрдің айтуынша, технологиялық мүмкіндігі жоғары, заманауи құралдармен жабдықталған шаруашылықтар агроөнеркәсіптік кешенді сапалы жаңғыртудың негізіне айналуы тиіс. Бұл ретте тиімділіктің басты өлшемі нақты экономикалық және өндірістік нәтиже болуы қажет.
«Бүгінде аграршыларға қаржылай қолдау көрсетіліп, қажетті құралдар беріліп отыр. Ендігі міндет – осы мүмкіндіктерді тиімді пайдаланып, әрбір шаруашылықта нақты нәтижеге қол жеткізу. Біздің ортақ міндетіміз – жай ғана мол өнім жинау емес, бүкіл агроөнеркәсіптік кешеннің тұрақты дамуын қамтамасыз ету, елдің азық-түлік қауіпсіздігін нығайту және жермен фермерлердің адамдардың табысын арттыру», – деді Айдарбек Сапаров.
Үкіметте Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен Ауыл шаруашылығы министрлігінің шаруалар үшін ең қажетті мемлекеттік қызметтер мен процестерді қамтитын негізгі ақпараттық жүйелері таныстырылды. Бүгінде субсидия алу, ауыл шаруашылығы жануарларын туған сәтінен бастап союға және өнімді өткізуге дейін сәйкестендіру және қадағалау, фитосанитариялық және ветеринариялық сертификаттар беру, ауыл шаруашылығы жерлерін пайдалану мониторингі, сондай-ақ балық және су ресурстарын есепке алу цифрлық форматта қолжетімді.
Алдағы екі жылда өсімдік шаруашылығы өнімдерінің қадағалануын және ауыл шаруашылығы жерлерін басқаруды қамтамасыз ететін жаңа жүйелерді іске қосу, сондай-ақ ауыл шаруашылығы жануарларын сәйкестендіру жүйесін жаңғырту жоспарлануда. 2028 жылдың соңына дейін салалық ақпараттық жүйелерді АӨК-нің бірыңғай цифрлық платформасына біріктіру көзделіп отыр.
Мемлекеттік цифрлық субсидиялау жүйесі – МЦСЖ (gosagro.kz) бүгінде өсімдік шаруашылығы, мал шаруашылығы, қайта өңдеу, аквамәдениет және басқа да бағыттарды қоса алғанда, 20 бағыт бойынша мемлекеттік қолдау шараларын электрондық түрде алуға мүмкіндік береді. Жүйе басқа мемлекеттік органдардың ақпараттық ресурстарымен, оның ішінде Кадастрлардың бірыңғай мемлекеттік жүйесімен, электрондық шот-фактуралар жүйесімен және ауыл шаруашылығы техникасын тіркеу жүйесімен интеграцияланған. Субсидия сомаларын есептеу ұсынылған құжаттардың негізінде автоматты түрде жүргізіледі.
Ауыл шаруашылығы жерлерін ұтымды пайдалануды мониторингтеу үшін 2023 жылы пайдалануға берілген JerInSpectr платформасы қолданылады. Ол жерді қашықтан зондтау деректерін пайдаланады және мемлекеттік органдарға жер учаскелерінің нысаналы мақсатына сәйкес нақты пайдаланылуын бақылауға мүмкіндік береді. Мамандардың айтуынша, жүйе пайдалануға берілген кезеңнен бері жер заңнамасының ықтимал бұзушылықтарының анықталған фактілері немесе белгілері бойынша 50 мыңнан астам инцидент карточкасы қалыптастырылып, өңделген. Әрбір мұндай карточкада жағдайды талдауға, мониторинг жүргізуге және тиісті шаралар қабылдауға қажетті ақпарат қамтылады.
Қазіргі уақытта платформа «Қазақстан Ғарыш Сапары» АҚ-мен бірлесіп жаңғыртылуда. Деректерді тереңірек талдау, оның ішінде ауыл шаруашылығы жерлерінің сапалық жай-күйін бағалау үшін жасанды интеллект технологияларын қолдану көзделіп отыр. Серік Жұманғарин шешім қабылдау процестеріндегі адами фактордың ықпалын барынша азайту үшін осы процестерді одан әрі автоматтандыру бойынша жұмысты күшейтуді тапсырды.
Цифрландырудың жеке бағыты өнімнің қадағалануын қамтамасыз етуге байланысты. E-Fish ақпараттық жүйесі балық өнімдерінің су айдынынан бастап түпкі тұтынушыға дейінгі қозғалысын қадағалауға мүмкіндік береді. Бүгінде жүйеде 1 221 субъект тіркелген, жүйе балық аулаудың барлық кәсіптік нысандары мен балық өсіру шаруашылықтарын қамтиды. Жүйеде өткізуге түсетін ауланған балықтың әрбір килограмы есепке алынады. Ауыл шаруашылығы министрлігінің мәліметінше, саланың ашықтығын арттырудың нәтижесінде 2025 жылдың қорытындысы бойынша балық өнімдерінің көлеңкелі айналымы 7%-ға қысқарған.
Ауыл шаруашылығы жануарларын сәйкестендірудің ақпараттық жүйесі (АЖЖ) мал басы мен мал шаруашылығы өнімдерін есепке алуды және қадағалауды қамтамасыз етеді. Жүйеде облыстар мен ауылдық округтер бөлінісінде 39 млн-нан астам ауыл шаруашылығы жануары туралы өзекті мәліметтер қамтылған. Әрбір жануарға бірегей сәйкестендіру нөмірі беріледі. Жүйеде зертханалық зерттеулер мен басқа да ветеринариялық рәсімдер туралы деректер қалыптастырылады. Бұл жануардың туған сәтінен бастап союға және кейіннен өнімді өткізуге дейінгі бүкіл тарихын қадағалауға мүмкіндік береді. Сондай-ақ тірі мал мен етті экспортқа шығаруды қадағалау сервисі жұмыс істейді.
Бизнес өкілдері мен пайдаланушылардың ескертулерін ескере отырып, АЖЖ жаңғыртылуда. Оған сауда және қоғамдық тамақтану нысандарын, мектептерді және басқа да ұйымдарды қосу бойынша жұмыс жүргізілуде. Қолданыстағы процестерге қосымша тағы төрт жаңа цифрлық сервисті құру жоспарланып отыр. Сонымен қатар Ауыл шаруашылығы министрлігі Halyk банкімен бірлесіп салалық үдерістерді оңтайландыру және цифрландыру бойынша жұмыс жүргізуде. Бірінші кезеңде негізгі назар мал шаруашылығына аударылды. Мамандар жануарларды сәйкестендіру, есепке алу, орнын ауыстыру және есептен шығару бойынша қолданыстағы үдерістерді, оның ішінде тікелей шаруашылықтар мен ведомстволық бағынысты ұйымдардағы процестерді талдады. Нәтижесінде қолмен орындалатын операцияларды қысқартуды, деректердің қайталануын жоюды және ашықтықты арттыруды көздейтін жаңа процестік модельдер қалыптастырылуда.
Бір мезгілде салалық деректер қоймасы мен АӨК-ті цифрлық трансформациялаудың мақсатты архитектурасы құрылуда, QazTech платформасында алғашқы цифрлық сервистер әзірленуде. Барлық жұмыстың стратегиялық мақсаты – бірыңғай Digital Agro Platform цифрлық экожүйесін құру. Ол АӨК-тің салалық жүйелерін, жер ресурстарының цифрлық картасын біріктіріп, деректерді Smart Data Agro жүйесінде шоғырландыруы тиіс. Платформа өнімдердің бүкіл тізбек бойынша қадағалануын қамтамасыз етуге, жасанды интеллект технологиялары мен заманауи BI-талдауды қолдануға, фермерлерге түсетін әкімшілік жүктемені азайтуға және саланы мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді. АӨК-тің бірыңғай цифрлық платформасын қалыптастыруды 2028 жылдың соңына дейін аяқтау жоспарланып отыр.
Таныстырылым қорытындысы бойынша Премьер-министрдің орынбасары Ауыл шаруашылығы министрлігінің цифрлық блогы жұмысының оң нәтижелерін атап өтті. Ол ақпараттық жүйелерді жетілдіру мен интеграциялауды белгіленген мерзімде аяқтауды, сондай-ақ ең алдымен ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерге қолайлы болуға бағытталған заманауи цифрлық шешімдерді АӨК-ке енгізуді жалғастыруды тапсырды.
Батыс Қазақстан облысындағы «Сырым» ветеринариялық бақылау бекетінде ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі Агроөнеркәсіптік кешендегі мемлекеттік инспекция комитетінің аумақтық инспекциясы қызметкерлері мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық инспекторлармен бірлесіп, ветеринариялық заңнама талаптарының бұзылуына қатысты екі фактінің жолын кесті.
Атап айтқанда, Шешен Республикасынан Түркістан облысы мен Шымкент қаласына 88 тонна бидай кебегін кіргізуге тосқауыл қойылды.
Тексеру барысында ветеринариялық ілеспе құжаттардың және таңбалаудың болмағаны, сондай-ақ өнімге қажетті термиялық өңдеудің жүргізілмегені анықталды.
Сондай-ақ, Беларусь Республикасының Минск облысынан Ташкент қаласына 19 тонна сүйексіз сиыр еті мен ет жартылай фабрикаттарының транзиті тоқтатылды.
Эпизоотиялық ахуалдың қолайсыздығына байланысты ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі 2026 жылғы 24 ақпаннан бастап Ресей Федерациясының жекелеген облыстары арқылы тиісті өнімді кіргізуге және транзитпен өткізуге уақытша шектеулер енгізген.
Осылай жалпы салмағы 107 тоннаны құрайтын барлық өнім жөнелту бекеттеріне қайтарылды. Тасымалдаушыларға қатысты ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 406-бабы бойынша әкімшілік хаттамалар толтырылып, айыппұлдар салынды. Сонымен қатар Еуразиялық экономикалық одақтың ветеринариялық-санитариялық талаптарын сақтау және ілеспе құжаттарды дұрыс рәсімдеу бойынша түсіндіру жұмыстары жүргізілді.
Жыл басынан бері «Сырым» бекетінде 230 заң бұзушылық анықталды. 230 автокөлік құралы кері қайтарылып, жалпы сомасы 8,9 млн теңге болатын айыппұл салынған 100 әкімшілік хаттама толтырылды.
ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі тасымалдаушылар мен сыртқы саудаға қатысушыларды белгіленген ветеринариялық-санитариялық талаптарды сақтауға және ілеспе құжаттарды белгіленген тәртіппен рәсімдеуге шақырады.
Shin-Line Group компаниясы мен халықаралық AJISEN RAMEN мейрамханалар желісінің иесі жапондық Shigemitsu Industry компаниясы мастер-франшиза беру және бірлескен кәсіпорын құру туралы келісімге қол қойды. Серіктестердің жоспарына сәйкес, 2027–2031 жылдары Қазақстанда және өңір елдерінде 50-ге дейін мейрамхана ашу көзделіп отыр.
Келісімге Жапониядағы Қазақстан Елшілігінде Shin-Line Group президенті Андрей Шин мен Shigemitsu Industry президенті Кацуақи Шигэмицу қол қойды.
Ұзақ мерзімді әріптестік аясында Ajisen Ramen Central Asia бірлескен кәсіпорны құрылып, ол өңірлік басқару, франчайзинг, өндіріс және өнімдерді жергілікті нарыққа бейімдеу функцияларын атқармақ. Кеңейтудің негізгі кезеңі 2027–2031 жылдарға жоспарланған.
Қазақстан жобаның негізгі операциялық, логистикалық және өндірістік базасына айналады. Осы жерден бренд кезең-кезеңімен Орталық Азия, ЕАЭО елдері, Кавказ және Шығыс Еуропа нарықтарына шығады. AJISEN RAMEN-нің алғашқы мейрамханасын Алматы қаласында ашу жоспарланып отыр.
Алматы облысының Байсерке ауылындағы Shin-Line өндірістік қуаттары базасында бірыңғай жапондық сапа стандарттарын қамтамасыз ететін, логистикалық үдерістерді оңтайландыратын және шикізатты жергілікті деңгейде барынша пайдалануға мүмкіндік беретін орталықтандырылған өндіріс орны құрылады. Бұл ретте халал талаптарын міндетті түрде сақтау көзделеді.
Ынтымақтастық аясында жапондық озық технологияларды, өндірістік стандарттар мен тағам дайындау рецептерін трансферттеу және оларды жергілікті тұтынушылардың талғамына сай жасауға баса назар аударылады. Бұл серіктестік өңірде жапондық гастрономиялық мәдениеттің жаңа орталығын қалыптастыруға, шетелдік инвестициялар тартуға, жаңа жұмыс орындарын ашуға және Қазақстанның тамақ өнеркәсібіне инновациялық басқару стандарттарын енгізуге жол ашады.