Қазақстанда бағалау қызметі саласында өзгерістер дайындалуда. Қаржы министрлігі қызмет көрсету сапасын арттыруға және ЕАЭО кеңістігінде мүлікті бағалау бойынша бірыңғай талаптар жасауға тиіс заңнамаға түзетулер енгізуге бастамашылық жасады. Реформа бизнеске қаражат пен уақытты үнемдеуге мүмкіндік береді, нарықты ашық етеді, ал инвесторлар үшін болжамды етеді.
Мүлікті бағалау сатып алу-сату мәмілелерінде, кредит беруде, инвестицияларда және сот процестерінде маңызды рөл атқарады. Бүгінде бизнестің де, азаматтардың да сенімі мүлікті бағалаудың дәлдігі мен ашықтығына байланысты.
Заңға қазақстандық бағалаушылардың, ЕАЭО-ға басқа мүше-мемлекеттердің бағалаушыларыныңда ЕАЭО шеңберінде мүлікті бағалау жөніндегі қызметтерді ұсынуы бөлігінде өзгерістер енгізіледі.
Бүгінгі күні Қазақстанда төрт бағалаушылар палатасы жұмыс істейді, олардың әрқайсысында үш жүзден астам мүше бар, барлығы нарықта шамамен 1,7 мың бағалаушы жұмыс істейді.
Жаңа заң қалай жұмыс істейді
ЕАЭО шеңберінде мүлікті бағалау бойынша қызметтердің бірыңғай нарығының ашылуына байланысты Заң «Қызметтердің бірыңғай нарығының жұмыс істеуі шеңберіндегі қызмет» жаңа тарауымен толықтырылды. Осы тарауда қазақстандық бағалаушылардың, ЕАЭО-ға басқа мүше-мемлекеттер бағалаушыларының және тиісінше бағалаушылар палатасының міндеті мен жауапкершілігі регламенттелген.
Бұл өзгерістер біздің бағалаушыларымызға және бейрезидент бағалаушыларға өз қызметін Одақ аумағында жүзеге асыруға мүмкіндік береді.
Реформаның басты жаңалығы – ЕАЭО-ның барлық елдерінде бағалау нәтижелерін тану. Енді қазақстандық бағалаушы жылжымайтын мүлікті бағаласа, бұл бағалау Одақ елдерінде де жарамды болады. «Бұл шығындарды азайтып қана қоймай, бизнес-процестерді жылдам және болжамды етеді», - деп түсіндірді Қаржы министрлігінің өкілі. ЕАЭО нарықтарының интеграциясы жағдайында мұндай шара трансшекаралық ынтымақтастықты айтарлықтай жеңілдетеді және жалпы бағалау жүйесіне сенімді арттырады.
Өзгерістер инвестицияларға қалай әсер етеді
Өзгерістер Қазақстанның инвестициялық ахуалына тікелей әсер етеді. Ашықтық, болжамдылық және активтерді бағалау жүйесіне сенім – бұл инвесторлар үшін маңызды факторлар.
«ЕАЭО шеңберіндегі мүлікті бағалау бойынша қызметтердің бірыңғай нарығы шеңберінде бағалау қызметі туралы ҚР заңнамасына өзгерістер Қазақстанның реттеудің ашық жүйесімен құзыретті кадрлары бар ел ретіндегі имиджін нығайтады», — деп есептейді сұхбат беруші.
Нәтижесінде Қазақстан неғұрлым ашық нарыққа ие болады, онда шағын бизнестен бастап ірі халықаралық компанияларға дейін бәрі ұтады.
Жуырда Қазақстанның Қаржы вице-министрі Дәурен Кеңбеил Вашингтон қаласында (АҚШ) болып, Халықаралық валюта қоры мен Дүниежүзілік банк тобының көктемгі кездесулеріне қатысып қайтты. Оның аясында халықаралық қаржы ұйымдары мен ірі инвестициялық компаниялардың өкілдерімен түрлі деңгейдегі бірқатар кездесу ұйымдастырылды.
Айталық, Дүниежүзілік банк тобының вице-президенті әрі қазынашысы Хорхе Фамилиармен, сондай-ақ Халықаралық қаржы корпорациясының өңірлік директоры Джон Гандольфомен өткен кездесуде екіжақты қаржылық әріптестікті нығайту мен Қазақстанда бірлескен жобаларды іске асыру мәселелері қаралды. Дүниежүзілік банктің экономикалық реформаларды қолдау мен нфрақұрылымды дамытудағы, сондай-ақ еліміздің макроэкономикалық және фискалды тұрақтылығын қамтамасыз етудегі маңызды рөлі атап өтілді.
Deutsche Bank, JP Morgan және Barclays диалог алаңдарында өткен халықаралық инвесторлармен болған келіссөздерде Дәурен Маратұлы қолға алынған экономикалық өзгерістер жайлы әрі Қазақстанның инвестициялық тартымдылығын арттыру мен займ (қарыз) саясаты бағытында іске асырылып жатқан жұмыстар жөнінде хабардар етті.
Қазақстанның қаржы құралдарын халықаралық нарық инфрақұрылымына интеграциялау мен мемлекеттік бағалы қағаздар клирингін қоса алғанда, қаржылық ынтымақтастықты тереңдету мәселелері Euroclear басшылығымен кездесуде пысықталды. Оның қорытындысы бойынша шетелдік қатысушылардың Қазақстан қор нарығына тікелей шығу (direct link) бойынша уағдаластыққа қол жеткізілді.
Ал Standard & Poor’s, Moody’s және Fitch Ratings жетекші халықаралық рейтингтік агенттіктерімен өткізілген кездесуде макроэкономикалық ахуал, іске асырылып жатқан қаржы-экономикалық саясат, сондай-ақ Қазақстанның егемен кредиттік рейтингін арттыру мәселелері талқыланды.
Бұдан бөлек Моңғолия Қаржы министрінің орынбасары Хулан Бат-Эрдэнэмен болған іскерлік әңгіменің барысында халықаралық қаржы нарықтарындағы қазіргі ахуал және көпжақты ынтымақтастық аясындағы әріптестікті кеңейтуді қоса алғанда, тараптар экономикалық қатынастарды дамыту мәселелері бойынша пікір алысты.
Тұтастай алғанда, екі жақ бірлескен жобаларды іске асырып, әріптестікті одан әрі дамытуға және өзара тиімді мақсаттарға қол жеткізуге мүдделі екендерін жеткізді.
Таяуда Минск (Беларусь Республикасы) қаласында «Парад Ассамблеясы» атауымен дағдарысқа қарсы (арбитражды) басқарушыларды, мемлекеттік органдардың өкілдері мен төлем қабілетсіздігін реттеу саласындағы өзге де қатысушылардың басын қосқан дағдарысқа қарсы халықаралық конгресі болып өтті.
Маңызды жиынға еліміздің банкрот саласындағы уәкілетті органның өкілдері, сондай-ақ ТМД-ға қатысушы мемлекеттердің құзырлы орган мамандары мен кәсіби сарапшылар қауымдастығы қатысты.
Конгрестің негізгі мақсаты – ұйымдарды қаржылық тұрғыда сауықтырудың заманауи тәсілдерін пысықтау, банкрот рәсімдерін жетілдіру, трансшекаралық банкрот тетіктерін дамыту мен төлем қабілетсіздігін реттеу процестеріне цифрлы технологияларды енгізу.
Арнайы сессияларда банкрот саласындағы заңнаманы үйлестіру, оның ішінде түрлі құқықтық кеңістіктің аясында активтері мен кредиторлары бар жағдайларда тиісті рәсімдерді бірізді түрде реттеуге бағытталған трансшекаралық банкрот жөніндегі үлгілі заңды әзірлеу мәселелері қаралды.
Сондай-ақ аталған бағытта цифрлы шешімдерді дамытуға ерекше мән берілді. Айталық, төлем қабілетсіздігі істерін электронды форматта жүргізу мен қажетті процедураларды қағазсыз рәсімдеуге көшу жолдары қарастырылып, бұл тиісті процестердің ашықтығын арттырып, әкімшілік жүктемені азайтуға септесетіні айтылды.
Алқалы басқосудың қорытындысы бойынша Беларусь тарапынан ұсынылған кәсіпорындарды санациялау мен қаржылық сауықтыру саласындағы тәжірибесі қаралып, оны ұлттық тәсілдерді жетілдіру кезінде одан әрі зерделеп, қолдану бойынша практикалық үлгі ретінде қарастырып көруге болатыны жөнінде атап өтілді.
Осы жиын төлем қабілетсіздігін реттеу саласындағы халықаралық өзара іс-қимылды нығайтып, бірыңғай тәсілдерді дамыту мен дағдарысқа қарсы басқару саласына озық шешімдерді енгізудің маңыздылығын көрсетті.
2026 жылғы 13–14 сәуірде Брюссель қаласында «Қазақстан Республикасы – Еуропалық одақ» кедендік ынтымақтастық жөніндегі кішікомитетінің 9-отырысы аясында техникалық консультациялар өтті.
Консультациялар кедендік әкімшілендірудің практикалық аспектілерін талқылауға және тәжірибе алмасуға бағытталды, оның ішінде тәуекелдерді басқару жүйесін қолдану, мобильді кедендік топтардың қызметі, сондай-ақ кедендік зертханаларды пайдалану саласындағы озық тәжірибені зерделеу мәселелері қамтылды.
Өткізілген консультациялар ынтымақтастықтың жекелеген бағыттарын егжей-тегжейлі пысықтауға, оларды іске асырудың практикалық тәсілдерін айқындауға, сондай-ақ негізгі отырысқа шығарылған мәселелер бойынша тараптардың келісілген ұстанымдарын қалыптастыруға мүмкіндік берді.
2026 жылғы 15 сәуірде «Қазақстан Республикасы – Еуропалық одақ» кедендік ынтымақтастық жөніндегі кіші комитетінің 9-отырысы өтті.
Қазақстан тарапынан Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің өкілдері қатысты:
Отырыс барысында тараптар екіжақты өзара іс-қимылды дамытудың өзекті мәселелерін қарастырды, оның ішінде кеден заңнамасы мен рәсімдерін жетілдіру, құқық қорғау саласындағы ынтымақтастықты дамыту, сондай-ақ тауарлар мен көлік құралдары бойынша алдын ала ақпарат алмасу тетіктерін дамыту мүмкіндіктері талқыланды.
Атап айтқанда, келесі бағыттарға ерекше назар аударылды:
Іс-шаралар қорытындысы бойынша практикалық өзара іс-қимылдың бірқатар бағыттары бойынша ортақ түсіністікке қол жеткізіліп, оларды іске асырудың кейінгі қадамдары айқындалды.
Техникалық консультациялар мен Кіші комитет отырысын өткізу Қазақстан Республикасы мен Еуропалық одақ арасындағы қалыптасқан диалогтың тиімділігін, сондай-ақ кедендік әкімшілендірудің қолданбалы міндеттерін шешу, тәжірибе алмасу және келісілген тәсілдерді қалыптастыру үшін осы форматтың өзектілігін растады.
Тараптар практикалық өзара іс-қимылды оданәрі нығайтуға және кедендік әкімшілендірудің тиімділігін арттыруға, заңды сауданы дамытуға бағытталған бірлескен бастамаларды іске асыруға дайын екендіктерін растады.
Кіші комитеттің 10-отырысын 2027 жылы Қазақстан Республикасында өткізу жоспарлануда.
Бас шаһарда Орталық Азияда аса маңызды минералдарды басқарудың ашықтығына арналған ЭЫДҰ семинары өткізілді. Жиынға ҚР Қаржы министрлігінің, тау-кен өндіруші компаниялардың, бизнес қауымдастықтардың, дипломатиялық корпустың, ҮЕҰ, кәсіподақтардың, ЭЫДҰ елшіліктерінің, сондай-ақ халықаралық серіктестер: Еуропалық одақ, ЕҚДБ, Азия даму банкі және Дүниежүзілік банктің өкілдері қатысты.
ҚР Қаржы вице-министрі Ержан Біржанов айтқандай, салық саясаты инвесторларға болжамды, ал мемлекет үшін әділ болуы керек. Қазақстан өндіру саласын дамытып, заманауи технологияларды енгізуге көмектесетін ұзақмерзімді салымдарға сенім артып отыр.
Қазір еліміз салықты басқару мен салықтан жалтаруға қарсы іс-қимыл саласында ЭЫДҰ-мен белсенді өзара ынтымақтастықты арттырып келеді. Вице-министр Ұлыбритания үкіметіне іс-шараны ұйымдастыруға атсалысқаны үшін, сондай-ақ ЭЫДҰ өкілдеріне сындарлы диалог пен тәжірибе алысуға қосқан үлесі үшін ризашылығын жеткізді.
Бұл ретте Салық саясаты орталығы мен ЭЫДҰ әкімшілігінің сарапшылары Қазақстанның трансфертті бағаны белгілеру бағытындағы шараларын жоғары бағалағанын айта кетейік. Аталған бағалау ЭЫДҰ-ның «Орталық Азияда аса маңызды минералдарды басқарудағы қауіпсіздік пен ашықтықты арттыру» материалына енді.
Қазақстан пайдалы ресурстардың негізгі әлеуетті өндірушілерінің бірі екенін ескерсек, ЭЫДҰ арадағы ынтымақтастық маңызды саланың ұзақмерзімді және орнықты дамуы үшін тиімді реттеу жүйесін құруға жол ашатынын атап өткен жөн.
ҚР Қаржы министрлігі өкілдерінің халықпен тұрақты түрде кездесуі мемлекет пен азаматтар арасындағы өзара тиімді байланысты нығайтудың маңызды құралдарының бірі. Ашық диалог форматы қаржы саясатының негізгі бағыттарын, оның ішінде салық заңнамасы мен бюджет бағдарламаларындағы өзгерістерді түсіндірумен қатар қоғаммен кері байланыс жасауға мүмкіндік береді. Бұл азаматтар мен бизнестің өзекті мәселелерін және қажеттіліктерін анықтап, мемлекеттік қаржы жүйесін басқарудың ашықтығы мен тиімділігін арттыруға жол ашады.
Айталық, Қаржы вице-министрі Әсет Тұрысов Абай облысының кәсіпкерлері және тұрғындарымен онлайн конференция форматында кездесті.
Ашық диалог барысында салық саясатындағы өзекті мәселелер, бизнеске көрсетілетін мемлекеттік қолдау шаралары, сондай-ақ кәсіпкерлер мен өңір тұрғындарына қатысты қордаланған проблемалар пысықталды.
Мәселен, Әсет Нұрланұлы Абай облысында мемлекеттік бюджетке түсетін салық түсімдеріне байланысты 2025 жылғы жоспар 104,3% орындалғанын жеткізді. Осы ретте биылғы екі айдың қорытындысы бойынша бұл көрсеткіш 169,7% жеткенін айта кеткен орынды. Аталған статистика өңірдегі экономикалық белсенділіктің оң серпінін және салық тәртібінің артқанын байқатады.
Халықты әлеуметтік қолдау шараларына да ерекше назар аударылған. Мысалы, былтыр облыста шамамен 38,4 мыңға жуық тұрғын көлік салығы мен мүлік салығы бойынша салық жеңілдіктерін пайдаланған. Салық сомасын өтеуден босатылған қаражаттың тұтастай мөлшері – 261,8 млн теңге.
Кездесуде мемлекеттік қаржы жүйесінің цифрлы трансформациясына ерекше мән берілді.
Мемлекет басшысының «Жасанды интеллект дәуіріндегі Қазақстан: өзекті мәселелер және оны түбегейлі цифрлық өзгерістер арқылы шешу» атты Қазақстан халқына Жолдауында Үкіметтің алдына экономиканың барлық саласын жаңғырту үшін жасанды интеллект технологияларын толық енгізу міндеті қойылған болатын.
Вице-министр ведомствоның басты цифрлы жобалары, атап айтқанда «СӘИЖ», SDF ақпарат жүйелері, Кәсіпкердің бірыңғай жеке кабинеті, сондай-ақ e-Salyq Azamat және e-Salyq Business сынды мобильді қосымшалардың артықшылықтарын түсіндірді. Бұл озық шешімдер салықты басқару ісін жеңілдетіп, әкімшілік жүктемені азайтуға және мемлекеттік органдармен өзара іс-қимылдың ашықтығын арттыруға бағытталған.
Бүгінде Қаржы министрлігі жасанды интеллект элементтері бар цифрлы өнімдерді белсенді түрде енгізіп келеді. Бұл тиісті процестерді автоматтандырып, бюрократиялық кедергілерді азайтып, сонымен қатар мемлекеттік қызметтерді онлайн форматта алу мен нақты уақыт режімінде салық міндеттемелерін бақылауға мүмкіндік береді.
«Аталған жобаларды іске асыру цифрлық мемлекет қағидаттарына сай келетін салықты басқарудың заманауи, клиентке бағдарланған жүйесін қалыптастыруға әсер етеді», деді Ә.Тұрысов.
Кездесу соңында Қаржы министрінің орынбасары абайлықтардың өзекті сұрақтарына жауап беріп, құзырлы органның қоғаммен ашық әрі өзара тиімді байланысты арттыруға бейіл екенін растады.
Таяуда орнықты дамуға байланысты қаржы саласындағы ақпарат ашықтығының мәселелеріне арналған «IFRS S1/S2 енгізу: басқа елдердің тәжірибесі және практикалық қадамдар» тақырыбында форум болып өтті.
IFRS S1 және IFRS S2 стандарттарын жаһандық деңгейде қолданудың ауқымы аясында орнықты даму бағытындағы ақпарат ашықтығын қамтамасыз ету бүгінде тиімді қаржы нарықтарын қалыптастырудың маңызды элементіне айналып отыр. Форумға жиналған сала өкілдері жаңа талаптарға дұрыс бейімделу үшін реттеуші органдар мен қаржы институттары әрі бизнес үйлесімді әрекет етіп, осы қадағалау тетігінен нақты нені күтіп отырғанын алдын ала түсініп алған дұрыс деп есептейді.
Бұл орайда былтыр желтоқсанда ҚР Қаржы министрлігі IFRS S1 және IFRS S2 стандарттарына ауысатыны туралы хабарлағанын айта кетейік. Осыған байланысты форум барысында аталған стандарттарды бірізді және сенімді енгізу мәселесінде реттеуші органның рөліне ерекше назар аударылды.
Маңызды жиын реттеуші органдар, халықаралық қаржы ұйымдары, рейтингтік агенттіктер мен іскер орта арасындағы кәсіби диалог пен тәжірибе алысудың тиімді алаңына айналды. Талқылау аясында халықаралық тәжірибелер, негізгі сын-қатерлер мен орнықты қаржы стандарттарын енгізудің практикалық тәсілдері қаралды.
Форумға 200-ден астам адам жиналды.
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі ашық үкімет қағидаттарын іске асыру аясында ашық деректерді қалыптастырып, жариялауды қамтамасыз етіп келеді.
Ашық деректер - дербес түрде пайдаланып, талдау мен қайта пайдалануға арналған машина танитын форматтағы ақпарат.
Бұл мәліметтер азаматтарға, бизнеске және сарапшылар қауымдастығына қоғамдық бақылауды жүзеге асырып, орынды шешімдер қабылдау мен цифрлы қызметтерді қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Бүгінде министрлік https://data.egov.kz порталында 86 ашық дерек жиынтығын орналастырды.
Аталған мәліметтердің өзектілігі, толықтығы мен сенімділігі талапқа сай қамтамасыз етіліп келеді.
Ашық деректерді одан әрі дамыту мақсатында 2026 жылдың 6 сәуірінен бастап 16 сәуірге дейін осы деректерге деген қажеттілікті анықтау үшін сауалнама арнайы жүргізіледі. Осы орайда ведомство төмендегі сілтемеге өтіп, сауалнамаға қатысуға шақырады: https://dialog.egov.kz/surveycontroller/index#/view?id=6983
Сіздердің ұсыныстарыңыз бен министрлікпен тығыз байланыстарыңыз сұранысқа ие және пайдалы деректер жиынтығын қалыптастыру үшін маңызды.
Орталық коммуникациялар қызметінде Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік қазынашылық комитетінің жұмыс қорытындылары мен цифрлық трансформация жоспарларына арналған баспасөз конференциясы өтті.
Іс-шарада ведомство қызметінің 2025 жылғы нәтижелері, сондай-ақ бюджетті орындаудың сервистік моделін дамыту және жасанды интеллект элементтері бар жүйені құруды қоса алғанда, жаңа цифрлық шешімдерді енгізу жоспарлары ұсынылды.
Қазіргі уақытта ведомство мемлекеттік бюджетті орындаудың сервистік моделінің элементтерін дамытуда. Бұл ҚР ҚМ Мемлекеттік қазынашылық комитеті мемлекеттік мекемелер мен квазимемлекеттік сектор субъектілеріне бюджет қаражатын тиімді басқаруға қолдау мен көмек көрсетуге бағдарлана отырып, бірқатар қызметтер көрсететін тәсіл. Негізгі бағыттар нормативтік-құқықтық базаны жетілдіру, консультациялық-түсіндіру жұмысы, цифрландыру, құжаттарды алдын ала бақылау және орталықтандырылған мемлекеттік сатып алу болып табылады.
Қазынашылық бақылауды күшейту профилактикалық бақылау арқылы жүзеге асырылады, оның барысында қаржылық тәуекелдер анықталады. 2025 жылы осындай шаралардың арқасында қаржылық бұзушылықтардың алдын алынды және 20 трлн теңгеден астам сомаға қаржылық құжаттарды орындамай қайтарылды.
2020 жылдан бастап ҚР ҚМ Мемлекеттік Қазынашылық комитеті орталық мемлекеттік органдар мен олардың ведомстволық бағынысты ұйымдары үшін мемлекеттік сатып алуды бірыңғай ұйымдастырушының функцияларын орындайды. 2025 жылы 1,16 трлн теңгеге 1500-ден астам сатып алу өткізілді. Сатып алу қорытындысы бойынша үнемдеу 15 млрд теңгеден астам немесе 5,3% құрады.
Ведомство цифрлық шешімдерді енгізу бойынша белсенді жұмысты жалғастыруда. 2025 жылы ISO халықаралық қаржылық қатынастар стандартына бір мезгілде көшу жүзеге асырылды, бұл төлемдерді өңдеуді жеделдетуге және автоматтандыруға мүмкіндік берді. Сондай-ақ жалақыны және басқа да ақшалай төлемдерді төлеу шоттарын жасау кезінде ақшалай қаражат алушылардың тегі, аты, әкесінің аты және жеке сәйкестендіру нөмірінің сәйкестігін салыстыру үшін жеке тұлғалардың мемлекеттік деректер базасымен интеграциялық өзара іс-қимыл жолға қойылған.
Жаңа Бюджет кодексін іске асыру шеңберінде «Арнайы түсімдер» деген төртінші санатының ашылуымен бюджеттің жаңа құрылымын енгізу бойынша жұмыстар жүргізілді.
Ағымдағы жылы ҚР ҚМ Мемлекеттік Қазынашылық комитетінің алдында бюджетті қазынашылық атқару саласында цифрлық шешімдерді қолдану жөніндегі жаһандық міндет тұр. Мемлекет басшысының Үкіметтің кеңейтілген отырысында берген тапсырмасын орындау үшін 2026 жылы республикалық және жергілікті бюджеттер, сондай-ақ мемлекеттік холдингтер бюджеттері шеңберінде цифрлық теңгені масштабтау жоспарлануда. Ол үшін қазынашылық жүйенің басқа ақпараттық жүйелермен өзара іс-қимылы ұйымдастырылады.
Бұдан басқа, ведомство мемлекеттік қаржыны жедел басқаруға бағытталған қазынашылық жүйенің жаңа архитектурасын құруы тиіс. Жаңа жүйеде заманауи және тиімді шешімдер, соның ішінде жасанды интеллект элементтерін қолдану болады. Жаңа архитектураны енгізудің күтілетін нәтижелері: қазынашылық жүйесінде қызмет көрсетілетін квазимемлекеттік сектор ұйымдарының санын ұлғайту, сондай-ақ бухгалтерлік есепті іске асыру, бюджеттік кредиттер мен субсидиялардың есебін жүргізу мүмкіндігі.
«Біздің алдымызда заманауи және тиімді шешімдерді (соның ішінде жасанды интеллект элементтерін қолдана отырып) қамтитын қазынашылық жүйенің жаңа архитектурасын құру міндеті тұр. Осылайша, ағымдағы жылы барлық қажетті құжаттама әзірленеді және келесі жылдан бастап біз жүйені әзірлеуге кірісеміз», - деп түйіндеді Мемлекеттік қазынашылық комитетінің төрағасы Рахат Тоқбаев.
«Халық үніне құлақ асатын мемлекет» тұжырымдамасын іске асыру аясында Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік ішкі аудит комитетінің төрағасы Ержан Мыңжасаров Павлодар облысының жұртшылығымен онлайн кездесу өткізді. Кездесу барысында ведомство басшысы атқарылған жұмыстардың қорытындылары мен мемлекеттік аудит саласындағы жаңа тәсілдерді баяндады және өңір тұрғындарын толғандырған сұрақтарға жан-жақты жауап берді.
Ашық диалог форматында өткен шарада тұрғындар белсенділік танытып, өздерін толғандырған сұрақтарға, соның ішінде қашықтан тексеру жүргізу тәртібіне қатысты сауалдарын қойды.
2025 жылдың қорытындысы бойынша 6,6 трлн теңге көлеміндегі қаражат аудитпен қамтылып, 462,4 млрд теңгенің қаржылық бұзушылықтары мен 4,4 мыңнан астам процедуралық кемшіліктер анықталды. Бұл ретте тексерістер саны 22%-ға азайғанымен, анықталған заңсыздықтардың көлемі 36%-ға артқан. Бұған тәуекелдерді басқару жүйесін күшейту мен аудиттің дәлдігін арттырған цифрлық құралдарды қолдану арқылы қол жеткізілді.
Қазіргі таңда бұзушылықтардың алдын алуға ерекше мән берілуде. Камералдық бақылаудың нәтижесінде мемлекеттік сатып алу келісімшарттарының құнын 57,5 млрд теңгеге негізсіз өсіру әрекеттері тоқтатылды. Сонымен қатар, атқарылған жұмыс актілерін төлем жасалғанға дейін камералдық тексеруден өткізу бойынша пилоттық жоба іске қосылды.
Бюджетті онлайн мониторингілеу жоспарланған мемлекеттік шығындарды 1,5 трлн теңгеге асыра көрсетудің жолын кесуге және 1,5 млрд теңгеге жуық соманы құрайтын алаяқтық схемаларды әшкерелеуге мүмкіндік берді. Нәтижесінде бұған дейін білім беру саласында жиі кездесетін заң бұзушылықтар айтарлықтай азайды.
Көп жағдайда кемшіліктер ерікті түрде жойылып, қаражат сотқа жетпей-ақ бюджетке қайтарылуда.
Комитет төрағасы бүгінгі таңдағы басты міндет — тек заңсыздықтарды әшкерелеу ғана емес, цифрландыру мен талдаудың көмегімен олардың ерте кезеңде алдын алу екенін атап өтті.
Кездесу соңында Комитеттің заманауи аудит құралдарын дамытуды жалғастыратыны, сондай-ақ бюджет қаражатының ашық жұмсалуын қамтамасыз етуде маңызды кері байланыс көзі болып табылатын азаматтардың өтініштерімен жұмыс істеуге баса назар аударылатындығын жеткізді.