Яунде, 2026 жылғы 25 наурыз – Дүниежүзілік сауда ұйымының 14-ші Министрлік конференциясы (МК-14) аясында теңізге шығу жолы жоқ дамушы елдер (LLDC) тобының министрлік отырысы өтті. Кездесу көпжақты сауда жүйесіне тереңірек интеграциялану мәселелеріне арналды.
Кездесу барысында қатысушылар LLDC елдері тап болып отырған негізгі құрылымдық қиындықтарды талқылады. Атап айтқанда, жоғары сауда және транзиттік шығындар, көлік және цифрлық байланыстылықтың шектеулілігі, экспорттың тар құрылымы және сыртқы күйзелістерге осалдық мәселелері көтерілді.
Кездесу қорытындысы бойынша Министрлік декларация қабылданды. Онда ашық, инклюзивті және ережелерге негізделген көпжақты сауда жүйесін дамытуға бейілділік расталып, сондай-ақ теңізге шығу жолы жоқ елдердің ерекше қажеттіліктерін ескеру қажеттігі атап өтілді.
Құжатта ДСҰ-ның Сауданы жеңілдету туралы келісімін одан әрі іске асыруға, сондай-ақ тиімді, болжамды және кемсітусіз транзитті қамтамасыз етуге ерекше назар аударылған. Сонымен қатар, көлік және цифрлық инфрақұрылымды дамыту, теңізге шығу жолы жоқ елдердің жаһандық қосылған құн тізбектеріне қатысуын кеңейту, цифрлық сауда мен электрондық коммерцияның рөлін күшейту мәселелері айрықша атап өтілген. Бұдан бөлек, ДСҰ аясында LLDC мәселелері бойынша арнайы жұмыс бағдарламасын іске қосу қажеттігіне назар аударылған.
Жалпы пікірталас барысында делегациялар өңірлік ынтымақтастықтың, сауда рәсімдерін цифрландырудың, логистикалық шығындарды азайтудың және халықаралық қолдауды, соның ішінде «Саудаға жәрдем» бастамасын жұмылдырудың маңыздылығын атап өтті.
Қазақстан Республикасының ДСҰ жанындағы Тұрақты өкілі Қайрат Төребаев өз сөзінде Қазақстанның теңізге шығу жолы жоқ ел ретінде көлік-логистика инфрақұрылымын және халықаралық транзиттік дәліздерді дамытуға жүйелі түрде инвестиция салып отырғанын атап өтті. Әсіресе Транскаспий халықаралық көлік бағытын дамытуға ерекше көңіл бөлінуде, онда соңғы жылдары жүк ағынының едәуір өсуі байқалады.
Қазақстан сондай-ақ сауда рәсімдерін цифрландырудың, «бір терезе» тетіктерін дамытудың және транзиттік серіктестермен өңірлік үйлестіруді күшейтудің маңыздылығын атап өтті.
Жалпы алғанда, қатысушылар саяси мәлімдемелерден сауда шығындарын азайтуға және LLDC елдерінің жаһандық экономикаға интеграциясын күшейтуге бағытталған нақты практикалық шараларға көшу қажеттігін растады.