
Нью-Йорк, 2026 жылғы 30 сәуір – Колумбия университетінде пластикалық қалдықтарды азайту, дөңгелек экономиканы дамыту және Қазақстанның экологиялық міндеттемелері мен экономикалық басымдықтары арасындағы тепе-теңдікті қамтамасыз ету саласындағы практикалық шешімдерді іздеуге арналған дөңгелек үстел өтті.
Іс-шараны Колумбия университетінің профессоры Бейжан Ян, ҚР Мұнай-газ химиясы қауымдастығының атқарушы директоры Гайни Сейтенова және Л. Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің химия кафедрасының меңгерушісі профессор Эльдар Көпішевтің академиялық қолдауымен қазақстандық студенттер ұйымдастырды. Пікірталас академиялық қауымдастық өкілдері мен халықаралық сарапшыларды біріктірді.
Талқылаудың негізгі тақырыптарының бірі 2026 жылғы 22–24 сәуірде Астана қаласында өткен RES 2026 Өңірлік экологиялық саммитінің қорытындылары және оның нәтижесінде қабылданған «Орталық Азияның экологиялық ынтымақтастығы» декларациясы болды. Аталған құжат өңір елдерінің тұрақты даму, пластик ластанумен күрес, қалдықтарды басқару және халықаралық алаңдарда үйлестірілген экологиялық күн тәртібін ілгерілету салаларында бірлескен іс-қимылға дайын екенін бекітті.
Қатысушылар Қазақстан экономикасының құрылымын ескеретін теңгерімді тәсілдің маңыздылығына ерекше назар аударды, онда мұнай-химия секторы өнеркәсіптік және инвестициялық дамудың маңызды элементі болып қала береді.
Қатысушыларға Колумбия университетінің (Columbia Climate School) климат мектебінің деканы Алексис Абрамсон және ҚР-дың Нью-Йорк қаласындағы Бас консулы Рауан Тлеулин өз сөздерімен жүгінді.
«Астанада өткен Өңірлік экологиялық саммит Орталық Азия елдерінің экологиялық ынтымақтастықты нығайтуға дайын екендігін айқын көрсетті. RES 2026 декларациясы өңір мемлекеттерінің тұрақты даму мәселелеріне, оның ішінде пластик ластанумен күрес, айналмалы экономиканы дамыту және практикалық экологиялық шешімдерді ілгерілетуге қатысты ортақ ұстанымын бекітті. Бүгінде бұл уағдаластықтардың тек саяси диалог деңгейінде ғана емес, мемлекет, ғылым және бизнес арасындағы нақты өзара іс-қимыл арқылы жүзеге асырылуы аса маңызды», – деп атап өтті Рауан Тлеулин.
Сараптамалық талқылау барысында профессор Бейжан Ян RES 2026 декларативті Экологиялық күн тәртібінен қолданбалы шешімдерге көшу үшін маңызды бағдар бергенін атап өтті. Оның айтуынша, Астанадағы саммиттің қорытындысы экологиялық тұрақтылықты экономикалық тұрақтылықпен, технологиялық дамумен және өнеркәсіптік саясатпен тығыз байланыста қарастыру керектігін растады.
Г. Сейтенова Қазақстанда пластик қалдықтарын басқаруға жүйелі тәсіл қажет екенін атап өтті. Бұл ретте реттеуді жетілдіру, қайта өңдеу қуаттарын дамыту және айналмалы экономика саласында технологиялық шешімдерді енгізу маңызды.
Қатысушылар RES 2026 шеңберінде қол жеткізілген келісімдерді практикалық тұрғыда іске асыру өңірлік ынтымақтастықты нығайтып, Орталық Азияның тұрақты әрі экономикалық тұрғыдан теңгерімді даму моделіне көшуіне жаңа серпін беретінін атап өтті.
Анықтама: Анықтама: Колумбия университеті – Айви Лигасына кіретін және ғылымның, экономиканың және халықаралық саясаттың дамуына елеулі үлес қосатын АҚШ-тың жетекші әлемдік зерттеу және білім беру орталықтарының бірі.