Беларусьте Брест бекінісінің қорғаушысы Қасым Жарменов туралы «Цитадель» деректі фильмінің тұсаукесері өтті

Минск, 2026 жылғы 24 маусым - Ұлы Отан соғысының басталуының
85 жылдығына орай 21 және 23 маусымда Минск қаласының «Победа» кинотеатрында және Брест қаласының «Беларусь» кинотеатрларында Қазақстанның Беларусьтегі Елшілігі 2025 жылы белгілі ресейлік режиссер Вадим Витовцев түсірген «Цитадель» толықметражды деректі фильмінің премьералық көрсетілімін ұйымдастырды.

Бейнебаян Қазақстанның қазіргі тұрғындары – Қасым Жарменовтың немересі мен шөбересінің 1941 жылы 22 маусымда цитадельдің басқа қорғаушыларымен бірге алғашқы жекпе-жекті өткізіп, кейіннен нацистік концлагерьлердің барлық қасіретін бастан өткерген батыр бабасының ізімен Брест батыр - бекінісіне саяхаты туралы баяндайды. 1944 жылы құтқарылғаннан кейін ол Чехословакиядағы партизандық қозғалысқа қосылды. 1946 жылы Қасым Жарменов Шымкентке оралып, педагог болды.

Минскіде «Цитадель» фильмінің авторы, «Скайфест» кинокомпаниясының бас директоры Алексей Никулинмен және кинотаспаның продюсері Александр Моревпен кездесу өтті. Олар фильмді Қазақстанда, Ресейде және Беларусьте түсіру идеясы туралы ақпаратпен бөлісті. А.Никулиннің айтуынша, «Цитадель» атауының қос мағынасы бар – бекініс пен отбасы. Фильм Ұлы Отан соғысы туралы тарихи жадыны сақтау тақырыбын және ұрпақтар арасындағы «Әкелер мен балалар» арасындағы өзара түсіністіктің мәңгілік проблемасын біріктіреді. Тақырыптағы «Цитадель» сөзі екі мағыналы: бұл Брест бекінісінің өзі және 1941 жылы маусымда фильмнің кейіпкері қорғаған болашақ отбасы.

Фильм көрсетілмес бұрын көрермендерге белгілі қазақстандық әнші Мари Әнуар (Наргиз Жолымбетова) орындаған «Өлмес полк» әнімен музыкалық бейнебаян ұсынылды.

Фильмді көргеннен кейін Минск пен Брестте әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің профессоры Лайла Ахметовамен кездесулер өтті. Ол 57 жылдан бері Брест бекінісінің қорғанысына қатысқан қазақстандық жауынгерлерді іздеу жұмыстарын жүргізіп келеді. Лайла Ахметованың ынта-жігері мен еңбегінің арқасында мыңдаған қазақ отбасылары өздерінің батыр ата-бабаларының тағдыры туралы білді. 2011 жылдан бастап ол Брест батыр бекінісіне үнемі барып, оның мұрағатында жұмыс істеп келеді.

«Цитадель» фильмі терең эмоционалды, мағыналы, әмбебап және өте өзекті жалпыадамзаттық құндылықтарға әсер етеді. Бұған дейін картинаның премьерасы Қазақстан мен Ресейде өткен болатын.

Минск пен Бресттегі «Цитадель» деректі фильмінің премьералық көрсетілімдері Беларусь көрермендерінің қызығушылығын тудырып, терең әсер қалдырды.