Домбыра – қазақ халқының мәңгілік рухани мұрасы

Домбыра – қазақ халқының ұлттық болмысы мен мәдениетін айшықтайтын қасиетті музыкалық аспап. Сан ғасырлық тарихы бар бұл аспап ұлттың рухани қазынасын, тарихи жадын және дәстүрлі күй өнерін бүгінгі күнге дейін жеткізген баға жетпес мұра болып саналады.

Ғылыми және археологиялық зерттеулерге сәйкес, домбыра тектес аспаптар Еуразия кеңістігінде бірнеше мың жыл бұрын пайда болған. Түркі халықтарының алтын бесігі саналатын Алтай өңірі домбыраның тарихи отаны ретінде қарастырылады. Белгілі ғалым Ахмет Жұбанов домбыраны қазақ даласының ең қастерлі музыкалық аспабы деп бағалап, оның үні халықтың жан дүниесі мен тарихын бейнелейтінін атап өткен.

Домбыра екі ішекті, көп пернелі шертпелі аспап болып табылады. Оның негізгі бөліктеріне басы, құлағы, мойны, пернелері, шанағы, бетқақпағы және тиегі жатады. Қазақстанның әр өңірінде қалыптасқан домбыра үлгілері жергілікті дәстүрге, орындаушылық мектепке және шеберлердің қолтаңбасына қарай ерекшеленеді.

Қазақтың дәстүрлі күй өнері домбырамен тығыз байланысты. XIX ғасырда төкпе және шертпе күй мектептері кеңінен дамып, Құрманғазы, Тәттімбет, Дәулеткерей, Қазанғап, Дина Нұрпейісова, Сейтек, Сүгір және басқа да көрнекті күйшілер ұлттық музыка өнерінің алтын қорын қалыптастырды.

Бүгінде домбыра – Қазақстанның мәдени брендіне айналған ұлттық құндылық. Оның үні кәсіби сахналарда, халықаралық фестивальдерде және әлемдік мәдени кеңістікте кеңінен насихатталып, қазақ халқының бай музыкалық мұрасын жаһан жұртшылығына танытып келеді.