Мажарстанның «Үлкен Қыпшақ» астанасы – Карцагта Қазақстанның Құрметті консулдығына 25 жыл толды

Будапешт, 2023 жылғы 24 наурыз - Қазақстанның Мажарстандағы Елшісі Жәнібек Әбдрашов Қазақстан Республикасының Мажарстандағы Құрметті консулдығының құрылғанына 25 жылдығын атап өту іс-шарасына қатысты.

1998 жылы Құрметті консулдық ашылған Карцаг қаласының мэриясының ғимаратында өткен салтанатты іс-шараға Үкіметтің, Мемлекеттік жиналыстың, іскерлік және ғылыми-мәдени топтардың өкілдері қатысты.

Қаржы министрі Михай Варга сөйлеген сөзінде қыпшақ мажарлары өздерінің шығу тегін құрметпен қарайтынын және өз дәстүрлерін сақтайтынын, ал қала мэрі Тибор Сепеши, депутаттар Шандор Ковач және Шандор Фазекаш қыпшақтардың қазақ-мажар бауырластығын сақтауға зор күш-жігерін сайлататынын атап өтті.

Қазақстан Елшісі кундар (мажар қыпшақтары) сегіз ғасыр бойы өмір сүріп, қыпшақтардың дәстүрін сақтай отырып, екі мемлекет арасында «мәдени көпір» құрайтын Қарцаг қаласы Қазақстан үшін тарихи маңызы бар екенін атап өтті.

Қазақстандық дипломат қатысушылардың назарын Қазақстандағы саяси жаңғыру процесі жүйелі түрде жүріп жатқанына аударды. «Президенттің бастамасымен іске асқан саяси реформалар ұлттық құндылықтарымызды жаңғырту үдерісіне тың серпін берді. Жаңа парламенттік жүйе бірнеше саяси модернизациялар кезеңі түбінде демократияға жол ашып, мемлекеттің жаңа дәуірін қалыптастырмақ» - деп атап өтті.

Мажар қыпшақтардың басты астанасы - Қыпшақ Қотан ханға арналған ескерткіш - Еуропадағы ежелгі қыпшақ руының өкілінің құрметіне орнатылған жалғыз ескерткіш екенін атап өту жөн.

Қаланың жанында скиф қорғанына ұқсайтын төбеде қыпшақтардың қазіргі Мажарстан аумағына келуін бейнелейтін мемориал орнатылған. Ескерткіш -ежелгі тас мүсіндер (балбалтас) түріндегі 7 қыпшақ жауынгерінің композициясын құрайды. Оның әрқайсысы ата-бабалары қоныс аударған қаланың бағытына қарап, қолында сол қаланың елтаңбасын ұстайды.

Бұл аймақтың зерттеушісі Карцаг қаласында дүниеге келген белгілі қыпшақ ғалымы және түркітанушы Конғыр Мандоки болды. 1990 жылдардың басында ол Дүниежүзілік қазақтар конгресінің құрамына кіретін «Мажарстанның қыпшақтар одағын» құрушылардың бірі болды.