Астанада Президенттің қатысуымен барлық деңгейдегі мәслихаттар депутаттарының III республикалық форумы өтті
2026 жылғы 12 наурызда Астанада барлық деңгейдегі мәслихат депутаттарының III республикалық форумы өтті. Оған Қазақстанның барлық өңірлерінен жергілікті өкілді биліктің шамамен екі мың өкілі қатысты. Іс-шараға облыстық, қалалық және аудандық мәслихат депутаттары, Парламент өкілдері, сондай-ақ сарапшылар мен қоғам қайраткерлері қатысты.
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев мемлекеттік басқару жүйесіндегі мәслихаттардың рөліне, өңірлерді дамытуға және елдегі қазіргі әлеуметтік-экономикалық жағдайға арналған бағдарламалық сөз сөйледі. Мемлекет басшысы форумға қатысушыларға айтқан ұсыныстары мен бастамалары үшін алғыс білдіріп, олардың Парламент пен Үкіметтің алдағы жұмысы үшін маңыздылығын атап өтті.
Тоқаев соңғы жылдары Қазақстанда жергілікті өкілді органдардың рөлін күшейтуге және орталықсыздандыру қағидаттарын дамытуға бағытталған ауқымды саяси жаңғырту жүргізіліп жатқанын айтты. «Күшті өңірлер - күшті ел» қағидаты аясында мәслихаттардың беделі арттырылып, олар мемлекеттік жүйенің маңызды институттарына айналып келеді.
Президент бюджет саясаты мен өңірлердің қаржылық дербестігі мәселелеріне ерекше назар аударды. Оның айтуынша, өткен жылы ауылдық округтердің бюджеті 442 миллиард теңгеден асты, оның шамамен үштен бірі өз кірістері есебінен қалыптасты. Орташа ауылдық округтің бюджеті шамамен 190 миллион теңгеге жетті. Бұл ауылдық округтердің жергілікті мәселелерді шешу үшін нақты қаржылық құралдарға біртіндеп ие болып жатқанын көрсетеді.
2026 жылдан бастап ауылдық бюджеттердің кіріс көздерінің тізімі кеңейтіледі. Олардың қатарына кең таралған пайдалы қазбаларды өндіруге салынатын салықтан түсетін түсімдер, сондай-ақ жерасты суларын және емдік балшықтарды пайдаланғаны үшін төлемдер енгізіледі. Президент табыстар олар табылатын аумақтардың дамуына қызмет етуі тиіс екенін атап өтіп, мәслихаттарды олардың пайдаланылуын тиісті деңгейде бақылауға шақырды.
Сонымен қатар Тоқаев жергілікті бюджеттерді қалыптастыру жүйесінде бірқатар мәселелер бар екенін айтты. Қолданыстағы тәртіп көбіне мәслихат депутаттарына қаржылық шешімдерді талқылауға толыққанды қатысуға мүмкіндік бермейді, өйткені бюджет жобалары жиі соңғы сәтте, егжей-тегжейлі түсіндірмесіз ұсынылады. Бұл қаражаттың едәуір бөлігінің тиімсіз немесе екінші дәрежелі жобаларға бағытталуына әкеліп, жергілікті тұрғындардың наразылығын тудырады.
Мемлекет басшысы мемлекеттік қаражатты тиімді пайдалану үшін депутаттардың бюджет жоспарлауына ерте кезеңдерден бастап қатысуы қажет екенін атап өтті. Ол мәслихаттардың білімді әрі беделді депутаттарын әкімдіктер жанындағы бюджеттік комиссиялардың құрамына енгізуді ұсынды. Бұл жұмыс сапасын арттыруға және қаражаттың тиімді пайдаланылуын бақылауға мүмкіндік береді. Президент үлкен қаражатты орынсыз шашуды және пайдасыз бастамаларға жұмсауды тоқтатуға шақырды.
Сондай-ақ Мемлекет басшысы әкімдер мен мәслихат депутаттарын конструктивті өзара іс-қимыл орнатып, ортақ мақсаттарға жету және азаматтардың әл-ауқатын арттыру үшін бір команда ретінде жұмыс істеуге шақырды.