«Дифтерия» туралы не білуіміз керек?

Соңғы 10 жылда Алматы қаласында дифтерия ауруының жағдайлары тіркелген жоқ.

Дифтерия – бұл мұрын-жұтқыншақта, көмейде, кеңірдекте, мұрында (жұтқыншақ, мұрын, көмей, тері, көз және басқа органдардың дифтериясы дамиды) айқын интоксикациямен және фибро-қабыну процесінің құбылыстарымен сипатталатын ауа-тамшылы берілу механизмі арқылы берілетін ауыр антропонозды жедел респираторлық инфекция, жиі ауыр асқынулармен сипатталады (тамақ ісіп ауыру, миокардит, жүйке жүйесінің жұмысы бұзулуы, оның ішінде тыныс алу жүйесінің сал ауруы, бүйректің зақымдануы, жұқпалы-токсикалық шок). Дифтериямен дененің барлық дерлік мүшелері мен жүйелері зақымданады.

Дифтериямен ауыратын науқастар да, Corynebacterium diphtheria (gravis, mitis) дифтерия таяқшасының «сау» тасымалдаушылары да халық арасында дифтерия таратушылары бола алады.

Инфекция ауру немесе тасымалдаушы жөтелгенде, түшкіргенде немесе сөйлескенде ауаға түсетін бактериялармен жұғады. Жұтқыншақтың, мұрынның, жоғарғы тыныс жолдарының шырышты қабығына түскеннен кейін дифтерия таяқшасы көбейеді, сонымен бірге ерекше улану – дифтерия токсинін шығарады. У жүрекке, тамырларға және орталық жүйке жүйесін зақымдайды.

Ауру жалпы әлсіздік пен температураның жоғарылауынан басталады, сонымен бірге жұтылу кезінде ауырсыну пайда болады. Науқастың жағдайын әдетте ата-аналар, кейде дәрігерлер тамақ ауруы немесе жоғарғы тыныс жолдарының жедел катаральды ауруы деп санайды. Сондықтан науқастар медициналық көмекке кеш жүгінеді. Бастапқыда науқастар үйде өзін-өзі емдеуге тырысады, бірақ дифтерия кезінде бұл өте қауіпті болып табылады. Дифтериямен ауырған жағдайда – емдеудің уақтылығы ауру басталғаннан бір күн өткен соң емес, бірнеше сағат өткен соң дәрігерге жүгіну керек. Сондықтан емдеуді бастамас бұрын тамақ ауруы бар науқастар дифтерияға тексеріліп, бұл жасырын инфекцияны жіберіп алмау және емдеуді дұрыс анықтау мақсатында міндетті түрде тексеріледі.

Дифтерия, басқа инфекциялар сияқты, жүрек бұлшықетінің, тыныс алу бұлшықеттерінің және диафрагманың салдануы, жұмсақ таңдайдың, бет бұлшықеттерінің, мойын, магистраль және аяқ-қол бұлшықеттерінің салдануы сияқты көптеген асқынуларды тудырады. Бұл инфекциядан өлім-жітім деңгейі жоғары, жыл сайын науқастардың 10-нан 70%-на дейін көз жұмады.

Балалар мен барлық ересектерді дифтериядан қорғаудың жалғыз тиімді әдісі –вакцинация болып табылады.

Дифтерияға қарсы егу 2, 3, 4 және 18 айлық балаларға көкжөтелге, сіреспеге, «В» гепатитіне, гемофильді инфекцияға және полиомиелитке қарсы кешенді вакцинамен бір мезгілде жүргізіледі. Одан әрі 6 жастағы балалар АбКДС бустерлік дозасымен егіледі, 16 жастағы жасөспірімдер мен ересектер әр 10 жыл сайын дифтерия мен сіреспеге қарсы АДС-М вакцинасымен егіледі.

Дифтерияға қарсы профилактикалық егулер халықтың тұратын (тіркелген) жері бойынша емханаларда тегін жүргізіледі.      

Енді сіз осы қауіпті және жасырын ауру туралы хабардар болғандықтан, аурудың белгілері пайда болған кезде уақтылы медициналық көмекке жүгінудің қаншалықты маңызды екенін және дифтерияға қарсы вакцинацияны тек балалар ғана емес, жасөспірімдер мен ересектер де қалай жүргізу керектігін түсінесіз.

Ауруды емдегеннен гөрі алдын алған жөн!