Digital Qazaqstan 2026 қорытындылары: Қазақстан Орталық Еуразиядағы цифрлық көшбасшылық орнын нығайтып келеді

Шымкент қаласында 27 наурыз күні өткен халықаралық Digital Qazaqstan 2026 цифрлық форумы өз жұмысын аяқтады. Бұл шара ел экономикасын технологиялық және жасанды интеллект (AI) арқылы жаңғырту мәселелерін талқылайтын негізгі алаңға айналды. Форум Industry 5.0 тақырыбы аясында өтіп, мемлекеттік органдардың өкілдерін, бизнес қауымдастықты, халықаралық корпорацияларды, инвесторларды, технологиялық компанияларды және сарапшыларды бір ортаға жинады.

Форум кәсіби қауымдастықтың жоғары қызығушылығын көрсетті және елдегі технологиялық әрі AI бағытындағы күн тәртібіне тұрақты назар бар екенін дәлелдеді. Іс-шараға 6000 адам қатысты. Көрме алаңында 40 IT-компания мен 36 стартап өз жобаларын ұсынды. Олардың қатарында qTwin, Qutty Band, Biometric.Vision, MedicusUnion Kazakhstan, AG TECH, BEST Vision Technologies, Warden XAlaqan, Cybernet AI, Cortex AI, AgrioPro, AI HUB, AIS Digital Ltd. секілді жобалар бар. Олар өзекті технологиялық шешімдері мен әзірлемелерін таныстырды.

Форумдағы маңызды оқиғалардың бірі – Қазақстан Республикасының Премьер-министрі Олжас Бектеновтің сөзі болды. Ол цифрлық экономика мен жасанды интеллектті дамытудағы негізгі басымдықтарды айқындап берді. Үкімет басшысы Қазақстан жаңа экономикалық модельге көшіп жатқанын атап өтті. Бұл модельде жасанды интеллект экономикалық өсімнің, тиімділіктің және технологиялық тәуелсіздіктің негізгі қозғаушы күшіне айналады.

Сондай-ақ Премьер-министр елде экожүйе қалыптастыру бағытында жүйелі жұмыстар жүргізіліп жатқанын айтты. Бұл институттарды дамыту, инфрақұрылым құру және адами капиталды күшейту арқылы жүзеге асып жатыр. Жасанды интеллектіні дамытуға арналған заңнамалық база қабылданып, Президент жанындағы Жасанды интеллектіні дамыту жөніндегі кеңес жұмыс істейді. Аймақтағы ең ірі суперкомпьютерлік кластерлер Alem.Cloud және AL Farabium іске қосылып, олар әлемдік TOP-500 рейтингіне енген. Білім беру саласында да толыққанды жүйе қалыптасып келеді: мектеп деңгейіндегі TUMO орталықтарынан бастап технологиялық кәсіпкерлерді даярлауға дейінгі тізбек қамтылған. «Біз халықаралық компанияларды Қазақстанда зерттеу орталықтарын ашуға шақырамыз», — деді Олжас Бектенов.

Форумға Еуразиялық экономикалық одақ елдерінің Үкімет басшылары мен халықаралық серіктестер қатысты. Бұл Қазақстанның Орталық Еуразиядағы негізгі цифрлық хаб ретіндегі рөлін нығайта түскенін көрсетті.

Іскерлік бағдарламаға 150-ден астам спикер қатысып, 54 сессия өтті. Негізгі тақырыптар қатарында жасанды интеллектіні дамыту, экономиканың түрлі салаларын цифрландыру, индустриялық AI, стартап-экожүйе, кадр даярлау және жаңа технологиялық үрдістер қамтылды. Форум спикерлерінің қатарында Freedom Holding Corp. компаниясының бас директоры Тимур Турлов, «Қазақтелеком» АҚ басқарма төрағасы Бағдат Мусин, «Alageum Electric» компаниялар тобының бас директоры Еркебұлан Ілиясов болды. Сонымен қатар MA7 Ventures негізін қалаушы Мұрат Әбдірахманов, Yandex Qazaqstan компаниясының бас директоры Тимур Шалекенов, Booking.com әзірлеушісі Нәрікби Мақсұт, Google әзірлеушісі Аман Өтемұратов және Meta әзірлеушісі Бақытжан Байжігітов те қатысты.

Форум жұмысына 20-дан астам инвестор қатысып, бұл шараның инвестициялық әлеуетін арттырды және технологиялық жобаларды қаржыландыру мен кеңейтуге жаңа мүмкіндіктер ашты.

Форум қорытындысы бойынша мемлекет пен бизнес арасындағы ынтымақтастықты нығайтуға бағытталған 11 меморандум мен келісімге қол қойылды. Бұл келісімдер жаңа жобаларды іске асыруға, инвестициялар тартуға және Қазақстан өңірлерінде цифрлық экономиканы дамытуға негіз болады.

Форумның маңызды оқиғаларының бірі – елдегі ең ірі көплокациялы хакатон Decentrathon 5.0 жобасының іске қосылуы болды. Бұл бастама Қазақстанның 20 қаласынан 3000-нан астам әзірлеушіні біріктірді.

Жарысты ашқан Премьер-министрдің орынбасары — Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев форумның маңызын атап өтті. Оның айтуынша, Digital Qazaqstan 2026 концепциялар талқыланатын кезеңнен нақты технологияларды кең көлемде енгізу кезеңіне өткенімізді көрсетті. Decentrathon 5.0 – елдің қуатты интеллектуалдық әлеуетін қалыптастырудың айқын мысалы. Негізгі міндет – еліміздің кез келген өңіріндегі таланттарға есептеу ресурстарына қол жеткізуге мүмкіндік беретін орта құру. Қазақстан деректерге негізделген экономиканы қалыптастырып жатыр, онда технологиялық тәуелсіздік мемлекет, стартаптар және халықаралық серіктестер арасындағы өзара ықпалдастық арқылы қамтамасыз етіледі.

Форум технологиялық кәсіпкерлікті дамытуға да серпін берді. Digital Qazaqstan 2026 аясында Digital Qazaqstan Battle ұлттық стартап-батлының финалы өтті. Онда еліміздің әр өңірінен іріктелген 20 үздік жоба өз шешімдерін инвесторлар мен сарапшыларға таныстырды. Жүлде қоры 19 миллион теңгені құрады. Байқау қорытындысы бойынша Gro.now стартапы жеңімпаз атанды. Екінші орынды Cortex AI, үшінші орынды AR Sana иеленді. Көрермен көзайымы жүлдесі Qalam AI жобасына бұйырды. Финал өңірлік командалардың жоғары деңгейін және олардың ұлттық әрі халықаралық нарыққа шығуға дайын екенін көрсетті.

Сондай-ақ форум аясында Digital Qazaqstan Awards сыйлығы табысталып, жасанды интеллект пен цифрлық технологиялар саласындағы үздік жобалар анықталды. Alaqan – Best AI Government Services, Aspans – Best Industrial AI Project, Ikigai Promotion – Regional AI Transformation, Codo – AI for Social Impact, ал Protector AI – Best AI Startup номинациялары бойынша жеңімпаз атанды. Бұл марапаттар AI шешімдерінің экономикаға, әлеуметтік салаға және мемлекеттік басқаруға нақты ықпал етіп жатқанын көрсетті.

Форум Орталық Азиядағы бағдарламалаушылар экожүйесін дамытуға да үлес қосты. Спорттық бағдарламалау федерациясы, alem.ai Foundation қорымен және Higgsfield пен Khan Group қолдауымен Central Asia Programming Championship 2026 жарысы өтті. Жүлде қоры 3 миллион теңге болды. Чемпионатқа өңірдің 33 үздік бағдарламашысы қатысып, бірінші орынды Тәжікстаннан келген Фарход Хакимйон иеленді. Екінші орынды қазақстандық Айбар Қуанышбай, үшінші орынды Альтаир Ашуров алды.

STEM-білім беруді дамыту аясында USTEM Foundation ұйымымен бірлесіп Digital Qazaqstan FIRST Championship өтті. Қатысушылар робототехникалық жобаларды әзірлеп, құрастырып және бағдарламалады. Жарыс жеңімпаздары KAP және TGJ командалары, ал финалистер North Star және Panheya командалары болды.

Іскерлік бағдарламадан бөлек, форумда дрон-футбол жарыстары, робототехника чемпионаттары және интерактивті технологиялық көрсетілімдер ұйымдастырылды. Бұл қатысушыларға технологияларды іс жүзінде көруге мүмкіндік беріп, қызығушылықты арттырды.

Digital Qazaqstan 2026 Қазақстанның дамудың жаңа кезеңіне өткенін айқын көрсетті. Енді цифрлық технологиялар мен жасанды интеллект экономика, мемлекеттік басқару және өңірлік дамудың негізгі тірегіне айналып келеді. Форум елдің тек озық технологияларды енгізіп қана қоймай, сонымен бірге өз технологиялық күн тәртібін қалыптастырып жатқанын дәлелдеді. Қазақстан мемлекет, бизнес және халықаралық қауымдастықты нақты міндеттер мен ұзақ мерзімді әріптестікке біріктіре отырып, болашаққа сенімді қадам жасауда.

Айта кетерлігі, Digital Qazaqstan 2026 форумы серіктестер мен демеушілердің қолдауының нәтижесінде ұйымдастырылды. Барлық шығын демеушілер есебінен жабылды.

Форумның бас серіктесі Freedom Bank – жеке және корпоративтік клиенттерге қызмет көрсететін қазақстандық цифрлық банк, Freedom Holding Corp. құрамына кіреді. Банк Қазақстанда алғаш болып ипотека, автонесие және бизнес несиелерін толық цифрландырды, сондай-ақ елдегі алғашқы INVEST CARD инвестор картасын ұсынды.

Платиналық серіктес Alageum Electric – электр энергетикасы, машина жасау және инфрақұрылымдық құрылыс салаларында жұмыс істейтін, 30-дан астам кәсіпорынды біріктіретін ірі электротехникалық компаниялар тобы.

Алтын серіктес – Қазақтелеком.

Инновациялық серіктестер – WSE, Damumed.

Серіктес – Visa.

Форумды Қазақстан Республикасының Цифрлық даму және жасанды интеллект министрлігі, Шымкент қаласының әкімдігі және Astana Hub халықаралық инновациялық кластері ұйымдастырды.