Телеграмм КС - https://t.me/consot_kz
Конституциялық Сот «Құқық қорғау қызметі туралы» Заңның 6-бабы 2-тармағы 9) тармақшасының конституциялылығын тексеру туралы өтінішті қарады.
Аталған нормада мемлекеттік, әскери қызметтен, құқық қорғау органдарынан, арнаулы мемлекеттік органдардан теріс себептермен жұмыстан шығарылған адам құқық қорғау қызметіне қабылданбайды деп көзделеді.
Өтініштің мән-жайы
Өтініш берушінің көлік құралын алкогольдік масаң күйде басқарғаны үшін әкімшілік жауаптылыққа тартылғанын, кейіннен құқық қорғау органына кір келтіретін теріс қылық жасағаны үшін құқық қорғау қызметінен теріс себептермен шығарылғанын түсінуге болады.
Өтініш берушінің пікірінше, заңда белгіленген норма өзінің құқық қорғау қызметіне кіруіне конституциялық құқығын шектейді.
Конституциялық Соттың ұстанымы
Конституциялық Сот өзінің құқықтық ұстанымдарында аталған қызметтің ерекшелігі кандидаттарды іріктеудің жоғары өлшемшарттарын талап етеді, бұл жария мүдделермен және қоғамның құқық қорғау органдарына деген сенімін қамтамасыз ету қажеттігімен байланысты. Қазақстан Республикасының құқық қорғау органдары, азаматтық қорғау органдары және мемлекеттік фельдъегерлік қызметі қызметкерлерінің әдеп кодексінде қызметкерлердің Қазақстан Республикасының, мемлекеттік биліктің, құқық қорғау органының беделін түсіретін және қоғамдық теріс резонанс тудыратын әрекеттердің жасалуына жол бермеуі көзделеді.
Демек, мемлекеттік қызмет түрлеріне кіру шарттарын сараланған заңнамалық реттеу, егер оның осындай органдар қызметкерлерінің құқықтық мәртебесі мен мемлекеттік органдардың функцияларындағы айырмашылықтардан туындайтын объективті және ақылға қонымды негіздемесі болса, заң мен сот алдында жұрттың бәрі тең деген конституциялық ережені бұзатын кемсітушілік деп есептелмейді.
Сонымен бірге, құқық қорғау қызметін регламенттеуден айырмашылығы – заң шығарушы арнаулы мемлекеттік орган қызметкерінің көлік құралын алкогольдік масаң күйде басқаруын қызметке кір келтіретін теріс қылықтарға жатқызбайды және бұл теріс қылық мұндай орган қызметкерін теріс себептермен жұмыстан шығаруға сөзсіз негіз болып табылмайды. Осылайша, аталған заңдардың нысаналы тұрғыдан бір-бірімен байланысты ережелерінде аталған орган қызметкерлері жасаған жекелеген теріс қылық түрлерін кір келтіретін теріс қылық санатына және қызметтен теріс себептермен шығаруға негіз болатынға жатқызу бөлігінде құқықтық сәйкес келушілік жоқ.
Конституциялық Соттың қорытынды шешімі
Тексеру қорытындысы бойынша Конституциялық Сот аталған норма Конституцияға сәйкес келеді деген қорытындыға келді Осыған байланысты Конституциялық Сот Үкіметке заңнаманы жетілдіру жөнінде шаралар қабылдауды ұсынды. Нормативтік қаулы түпкілікті, жалпыға бірдей міндетті болып табылады және қабылданған күнінен бастап күшіне енеді.
КС нормативтік қаулысының толық мәтінімен сілтеме бойынша танысуға болады https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/documents/details/887985?lang=kk