
Зиянды еңбек жағдайлары - зиянды өндірістік факторлардың болуымен сипатталатын еңбек жағдайлары. Қазақстанда зиянды және қауіпті еңбек жағдайлары бар кәсіптер тізімі ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің 2015 жылғы 28 желтоқсандағы № 1053 "жұмыс уақытының қысқартылған ұзақтығына құқық беретін өндірістердің, цехтардың, кәсіптер мен лауазымдардың тізімін, ауыр жұмыстардың, зиянды және (немесе) қауіпті еңбек жағдайлары бар жұмыстардың тізбесін бекіту туралы" бұйрығын реттеледі. Жыл сайынғы ақылы еңбек демалысы және еңбекақы мөлшерінің жоғарылауы, сондай-ақ оларды беру ережелері". Ауыр жұмыстарда, еңбек жағдайлары зиянды және (немесе) қауіпті жұмыстарда істейтін қызметкерлер үшін, өндірістердің, цехтардың, кәсіптер мен лауазымдардың тізіміне, ауыр жұмыстардың, еңбек жағдайлары зиянды және (немесе) қауіпті жұмыстардың тізбесіне сәйкес аптасына 36 сағаттан аспайтын жұмыс уақытының қысқартылған ұзақтығы белгіленеді. Осы тармақта белгіленген жұмыс уақытының ұзақтығы қысқартылған еңбегі ауыр, зиянды және (немесе) қауіпті жағдайларда өндірістік объектілерді еңбек жағдайлары бойынша аттестаттау нәтижелерімен расталған қызметкерлерге қолданылады. Жұмыс беруші өндірістік объектілерді еңбек жағдайлары бойынша, сондай-ақ аттестаттауға жатпайтын жұмыс орындары бойынша аттестаттаудан өткізбеген жағдайда жұмыс уақытының ұзақтығы қысқартылған өндірістердің, цехтардың, кәсіптер мен лауазымдардың тізіміне, ауыр жұмыстардың, еңбек жағдайлары зиянды және (немесе) қауіпті жұмыстардың тізбесіне сәйкес толық көлемде беріледі. Жыл сайынғы ақы төленетін қосымша еңбек демалыстары: өндірістердің, цехтардың, кәсіптер мен лауазымдардың тізіміне, ауыр жұмыстардың, еңбек жағдайлары зиянды және (немесе) қауіпті жұмыстардың тізбесіне сәйкес ұзақтығы кемінде күнтізбелік алты күн болатын ауыр жұмыстармен, еңбек жағдайлары зиянды және (немесе) қауіпті жұмыстармен айналысатын қызметкерлерге беріледі. ҚР медицинасында еңбек жағдайлары зиянды лауазымдар тізіміне: туберкулез диспансерлерінің; ЖИТС-орталықтарының және АИТВ-позитивті пациенттермен байланыста болатын жұмыскерлер; рентгенологтар; физиокабинеттердің жұмыскерлері; психидиспансерлердің жұмыскерлері; УДЗ дәрігерлері кірді. Медицина қызметкерлерінің зиянды және ауыр еңбек жағдайлары биологиялық зиянды факторлармен байланысты, оларға инфекциялар қоздырғыштарының әртүрлі түрлері жатады (туберкулезге қарсы диспансерлердің қызметкерлері, жұқпалы ауруханаларда). Физикалық факторлар-бұл рентгенологиялық кабинеттердегі сәулелену (еңбек жағдайлары зиянды мамандыққа рентген зертханашысының лауазымы жатады), физиологиялық кабинеттердегі электромагниттік өрістер (физиокабинеттердегі дәрігерлер), әртүрлі тербелістер мен жоғары жиілікті шулар. Еңбек процесінің факторлары жұмыс жағдайлары болып табылады-жұмыс күніндегі ыңғайсыз қалыпта тұру, жүйке ауыртпалығы, жұмыс кезінде көздің ұзаққа созылу ауыртпалығы және т. б.
Дереккөз: https://med.mcfr.kz/article/1104-spisok-vrednyh-professiy