Сыбайлас жемқорлық әлеуметтік құбылыс ретінде.

 

 

 

 

 

                                                                      Сыбайлас жемқорлық мемлекеттік және қоғамдық құрылымдарды олардың дамуының әртүрлі кезеңдерінде сүйемелдейді. Бұл билік пен ресурстар жеке адамдардың қолына шоғырланған және жеке мүдделер үшін пайдаланылатын жерде пайда болады. Бұл тұрғыда сыбайлас жемқорлық кездейсоқ ауытқу емес, билік пен жауапкершілік арасындағы теңгерімсіздіктің көрінісі болып табылады. Сыбайлас жемқорлықтың қауіптілігі оның қоғамдық құрылымның негізгі қағидаларын бұзу қабілетінде жатыр. Ол заңды бейресми келісімдермен алмастырады, институттарға деген сенімді төмендетеді және әділетсіздік сезімін қалыптастырады. Мұндай процестердің жүйелік сипатымен мемлекет пен қоғамның өзара әрекеттесу логикасы бұрмаланады. Сыбайлас жемқорлық экономикалық көрсеткіштерге ғана емес, қоғамдық санаға да әсер етеді. Егер нормалардың бұзылуы таныс болса, рұқсат етілген мінез-құлық стандарттары өзгереді. Қоғамда жеке пайда ережелерді айналып өтуді негіздейтін көзқарас бекітілген. Бұл құқықтық бағдарлардың біртіндеп жоғалуына және жалпы жауапкершіліктің төмендеуіне әкеледі. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес декларативті мәлімдемелерді емес, ашықтыққа, бақылауға және құқықтық сенімділікке негізделген дәйекті саясатты талап етеді. Тұрақты институттар мен бірыңғай ережелерді қалыптастыру теріс пайдалану үшін кеңістікті азайтады. Бұл ретте қоғамдық қатынас маңызды фактор болып қала береді: сыбайлас жемқорлық көріністеріне төзбеушілік ерекшелік емес, норма болуға тиіс. Сыбайлас жемқорлық бір мезгілде жойылмайды. Оны қысқарту-құқықтық тәртіпті нығайтуға және қоғамдық қатынастардың барлық қатысушыларының жауапкершілігін арттыруға бағытталған жүйелі жұмыстың нәтижесі. Институттардың тұрақтылығы мен ережелерді сақтау жағдайында ғана оның әлеуметтік процестерге әсерін азайтуға болады.                                                                         Қала әкімі Тобыл Комаров З. К.